Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα στάχτη και ψυχανάλυση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα στάχτη και ψυχανάλυση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

1.12.16

ο Φιντέλ Κάστρο και τα φαντασιωσικά μυθεύματα της Δεξιάς


Ο θάνατος του Φιντέλ Κάστρο επιτέλους βοήθησε να αποκαλυφθούν οι γαργαλιστικές λεπτομέρειες της μυστικής του ζωής. Ο Φιντέλ «είναι ο άντρας με τις 35.000 γυναίκες» είχε γράψει η New York Post το 2008 (η γνωστή αμερικάνικη κουτσομπολίστικη φυλλάδα) και αναπαράγεται αυτές τις ημέρες από την iefιmerida, χωρίς παραπομπή προφανώς. Η ίδια ιστοσελίδα μας ενημερώνει πως ένας ταξιτζής είχε κάποτε εξομολογηθεί στις δημοσιογράφους του Vice όταν τον ρώτησαν πόσες γυναίκες είχε ο Κάστρο: «200.000 ίσως 2 εκατομμύρια…». 
Αναρωτιέμαι πώς και στο πλαίσιο της συνήθους τακτικής των ελληνικών ενημερωτικών ιστοσελίδων να κάνουν μετάφραση σε copy/paste άρθρα της Daily Mail, κανένα δεν μετέφρασε το αριστούργημα που δημοσίευσε μεταθανάτια η αγγλική φυλλάδα για τον Φιντέλ Κάστρο: "A prodigious womaniser and food connoisseur who kept some 20 luxurious properties throughout the Caribbean — including a private island he used to visit on his beautiful yacht — Castro was a complete fraud". Και λίγο πιο κάτω συνεχίζει: Reported lovers ranged from the Italian actress Gina Lollobrigida to an underage nightclub dancer who reported how he smoked continually during sex. His notorious affairs earned him the nickname ‘the Horse’. He had a taste for young Cuban women of every colour and background, and half-jokingly told a journalist that it was his colossal sexual drive that had led him away from the Roman Catholic Church. In Havana, the story went that, when engaged with his nubile sexual partners, he always kept his army boots on — a legacy, presumably, of his days as a revolutionary guerrilla, when enemies might strike at any moment. Στο φαντασιακό του συντάκτη της Daily Mail, ο Φιντέλ είναι ξεκάθαρα κανονικό σεξουαλικό τέρας. 

Εκτός από τη περιουσία και τις ορμές του Φιντέλ οι διαδικτυακές φυλλάδες ενημέρωσαν έγκυρα τους πολίτες και για τα τέκνα του. Το πρώτο θέμα για παράδειγμα έγραψε ότι ο γιος του Φιντέλ καπνίζει πούρα μεγάλων διαστάσεων (κοίτα κάτι πράματα! ένας κουβανός καπνίζει πούρα μεγάλων διαστάσεων - πού τα βρίσκει άραγε;) διαθέτει ένα γιοτ πενήντα μέτρων και τον Μάιο του 2015 προκάλεσε σάλο με τις διακοπές του στη Μύκονο και την Αλικαρνασσό (τον Μάιο του '15 δεν ακούσαμε κάτι για τον σάλο, μόνο τον Νοέμβρη του '16). Ο Γιώργος Βουλγαράκης, ο οποίος κάποτε ασκούσε εξουσία και διαχειριζόταν δημόσιο χρήμα, προσδιόρισε την περιουσία της κόρης του Κάστρο (ποιας κόρης ακριβώς;) στα 4.2 δις δολάρια και του γιου (ποιου γιου ακριβώς; ο Κάστρο είχε 2 εκατομμύρια γυναίκες σύμφωνα με τον ταξιτζή) στο 1 δις. Θα περίμενε δηλαδή κανείς τόσο ο γιος όσο και η κόρη να ήταν στη λίστα του Forbes και μάλιστα στην αξιοπρόσεχτη για ένα Forbes υποκατηγορία των πάμπλουτων κομμουνιστών. Δεν είναι.



Στην ανάλυσή τους για τον Κάστρο, η ενασχόληση των δεξιών και ακροδεξιών μέσων ενημέρωσης και προσωπικοτήτων στην πλειοψηφία τους είναι συγκεκριμένη: Προσωπική ζωή και όχι πολιτική δράση. Σε αυτό το πλαίσιο, η θεματολογία είναι σαφής και ακολουθεί τη συνήθη πεπατημένη των συντηρητικών, μικροαστικών, φοβικών μέσων που στοχεύουν στο θυμικό των αναγνωστών τους και όχι στην ενημέρωση: Έκλυτος βίος, σεξ, πολυγαμία και νόθοι απόγονοι. Πατριαρχικές σχέσεις. Η γυναίκα ως θριαμβευτικό αντικείμενο συλλογής. Κρυφή περιουσία ως ένδειξη διαφθοράς. Δισεκατομμύρια δολαρίων ως ένδειξη αρρωστημένου πλούτου. Τεράστια πούρα και γιότ μεγάλου μήκους, μια τέλεια φαλλική αναπαράσταση. Όλα επενδυμένα με πολυλογία, ηθικολογία, προκατάληψη, καταδίκη, και δυο τρεις εντυπωσιακές φωτογραφίες αλλά χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία ή αποδείξεις. Το αποτέλεσμα, η κατασκευή ενός μύθου διαφορετικού από αυτόν που τα πραγματικά χαρακτηριστικά του Κάστρο (όπως φαίνονται μέσα από τις πολιτικές του επιλογές και δράσεις) καταδεικνύουν. 

Στα μυθεύματα της Δεξιάς για τον Κάστρο κυριαρχεί προφανώς το κακό: Αιμοσταγής δικτάτορας. Δολοφόνος πολιτικών αντιπάλων. Καταπιεστής των ομοφυλόφιλων. Αρνητής της Δημοκρατίας. Παραλίγο υπαίτιος πυρηνικού πολέμου. Κομμουνιστής που καταδίκασε έναν λαό στη φτώχεια, την απομόνωση και τη πορνεία. Ο Φιντέλ έρχεται από το Κακό και παραμένει μέσα σε αυτό μέχρι τέλους. Πού οφείλεται μια τέτοια θεώρηση; 

Το γεγονός ότι για λόγους ασφαλείας, η πραγματική προσωπική ζωή του Φιντέλ επί δεκαετίες αποτελούσε επτασφράγιστο μυστικό δημιούργησε σύγχυση και η σύγχυση οδήγησε μόνο σε φαντασιωσικές συνθέσεις. Συνθέσεις που γίνονται αντιληπτές μόνο ως απειλητικές. Η φαντασίωση του Φιντέλ είναι καταδιωκτική για αυτούς που τη φέρουν. Σε αυτή κυριαρχεί το άγχος της επικείμενης καταστροφής, μιας μαζικής ισοπέδωσης και εξαφάνισης. Η αδιαμφισβήτητη συνοχή του Φιντέλ ως ηγέτη και η αμετακίνητη πίστη του σε αυτό που είχε αναλάβει από το 1952, η αφοσίωση και η θρησκευτική του προσήλωση είναι εν δυνάμει καταστρεπτική για τους ίδιους και πρέπει οπωσδήποτε να κατακερματιστεί. Μετατρέπεται συνεπώς στον ενορμητικό της αντίποδα, στην απιστία, την ανηθικότητα, τον έκλυτο βίο. Η λιβιδινική του έκταση είναι τερατώδης και η φαλλική του απεικόνιση σκορπάει τον τρόμο (καπνίζει τεράστια πούρα, έχει γιοτ 50 και 90 μέτρων). Εκφράζεται με ένα συνεχή καταναγκασμό και επαναληπτικότητα σχεδόν ψυχωτική (έχει πάει με χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες, εκατομμύρια γυναίκες). Εξάλλου, οι ηθικιστικές επιθέσεις (αντί της πολιτικής κριτικής) κάλλιστα μπορούν να ειδωθούν ως υπερεγωτικές εκδηλώσεις αυτού του συντηρητικού κομματιού της κοινωνίας. Η μη μετουσιωμένη επιθυμία της Δεξιάς κατευθύνεται ολόκληρη στο φαντασιωσικό μύθευμα που κατασκευάζει για τον Φιντέλ. 

Στην περίπτωση λοιπόν του Φιντέλ, η εξουσία, ο πλούτος, και η αναπαραστατική έκταση των λιβιδινικών ενορμήσεων οργανώνουν την δομή και το περιεχόμενο μιας αφήγησης από τη πλευρά της συντηρητικής Δεξιάς που αποκτά χαρακτηριστικά μυθικά. Δεν υπάρχει καμία απόσταση από τις φαντασιώσεις αυτές, γεγονός που θα επέτρεπε τη δημιουργία μιας ουσιαστικής κριτικής, μα παραδόξως χρησιμοποιούνται ως τα βασικά μυθεύματα για την κατασκευή ιδεολογίας. 

Το Καλό στον Κάστρο έχει εξοβελιστεί: Εθνική ανεξαρτησία, αλληλεγγύη και προάσπιση των καταπιεσμένων λαών, κοινωνική συνοχή, καθολική παροχή υπηρεσιών υγείας, δωρεάν μαζική παιδεία, αθλητισμός, κουλτούρα, μια κοινωνία (μέχρι και πριν την έλευση του τουρισμού) με διαφορετική αντίληψη για τη θέση και την αξία τους κέρδους και της χρηματικής συναλλαγής. Τίποτα από αυτά δεν υπάρχει στη μυθολογία της Δεξιάς. Μια τέλεια σχάση. Μέσα από τη σχάση καλού και κακού αναφορικά με τον Κάστρο ως προσωπικότητα γίνονται ορατά προ-οιδιποδειακά στοιχεία σε αυτό το κομμάτι της κοινωνίας. Η φαντασιωσική οργάνωση της Δεξιάς ως προς το πρόσωπο του Φιντέλ φαίνεται ότι στερείται τελικά οιδιπόδειας σύνθεσης. Έτσι, δεν είναι έκπληξη ότι ο φορέας του φαλλού πεθαίνει τελικά υπέργηρος και άρρωστος και όχι δολοφονημένος απ' τα παιδιά του, τους κουβανούς πολίτες που θα μπορούσαν να είναι φορείς μια κάποιας πατροκτονικής αντεπανάστασης.


26.1.16

Ένας χρόνος τι ακριβώς;

Σκεπτόμενος τι μνημονεύεται ακριβώς στην πρώτη επέτειο της κυβέρνησης της Αριστεράς κατάλαβα γρήγορα ότι δεν υπάρχει κάτι που θα μπορούσα να προσθέσω στην πολιτική ανάλυση αυτού που πιστεύω ως καθολική αποτυχία της μέσα στον πρώτο της χρόνο. Βλέποντας σε αυτήν την ανάρτηση την επέτειο από ένα πρίσμα αποκλειστικά συναισθηματικό/φαντασιακό, θεωρώ ότι την κυβέρνηση της αριστεράς όπως τη γνωρίσαμε την έθρεψαν τα επιμέρους κομμάτια μιας μαζικής, συλλογικής φαντασίωσης για το τι θα σήμαινε ο Σύριζα να αναλάβει την εξουσία. Κομμάτια ατάκτως τοποθετημένα σε έναν στην πραγματικότητα άδειο πολιτικό καμβά από καθέναν από όσους πιστέψαμε ότι μια τέτοια κυβέρνηση θα ήταν δυνατή.
Η φαντασίωση για την κυβέρνηση της αριστεράς ως μια πρωταρχική ασυνείδητη νοητική διαδικασία πηγάζει από το παρόν μας και το παρελθόν μας. Ίσως θα είχε ενδιαφέρον να κοίταζε κανείς ακριβώς αυτές τις νοητικές πηγές προέλευσης αλλά τώρα θα ήθελα να σταθώ κάπου αλλού. Αυτή η φαντασίωση, όπως και κάθε φαντασίωση, υλοποιήθηκε μέσα από τους ασυνείδητους μηχανισμούς της ενδοβολής και της προβολής. Μηχανισμοί που θεωρώ πως συλλογικά εντάθηκαν καθώς ο Σύριζα πλησίαζε την εξουσία.

Η ενδοβολή είναι ένας περίπλοκος όρος που περιγράφει την ασυνείδητη διαδικασία κατά την οποία πρόσωπα ή στοιχεία των προσώπων, ιδέες ή νοητικές εντυπώσεις προσλαμβάνονται, γίνονται ένα με τον εαυτό. "Θα ήμαστε εμείς που θα σκίζαμε τα μνημόνια", φανταζόμαστε, που "θα χτυπάγαμε τα νταούλια και οι αγορές θα χόρευαν ξέφρενα στο ρυθμό μας". Οι βαθύτερες δομές μας πλημμύριζαν από πρόσωπα, ιδέες και εντυπώσεις και τα πρόσωπα, οι ιδέες, οι εντυπώσεις γινόταν σχεδόν ταυτόσημες, ένα με τις δομές μας, με εμάς. Ο Βελουχιώτης, ο Μπελογιάννης, οι εκτελεσμένοι της Καισαριανής. Το ΕΑΜ, η λαϊκή εξουσία, η εθνική ανεξαρτησία, ο σοσιαλισμός. Όσο πιο κοντά βρισκόταν η εξουσία τόσο πιο εργώδης η ανάκτηση των "καλών" στοιχείων και ο ψυχικός τους εγκολεασμός. Η ενδοβολή τους και η ταύτιση. Και απέκτησαν έτσι δική τους ψυχική ζωή. Με ένα περιεχόμενο που το χαρακτήριζε η παντοδυναμία. Ανίκητο: το κατέβασμα της σημαίας της τρόικας από την ακρόπολη, ο θρίαμβος επί των χρόνιων δυναστών της ελληνικής κοινωνίας, η ανάκτηση των απολεσθέντων από τα μνημόνια, το χρέος που θα το βγάλουμε απεχθές, επαχθές, παράνομο και επονείδιστο. Και μεγαλειώδες: Ήμαστε η κάθε λέξη του συντάγματος. 
Και από την άλλη μεριά, η προβολή. Μια εξίσου περίπλοκη έννοια κατά την οποία ασυνείδητα διαχωρίζουμε τα "κακά" μας στοιχεία από τα "καλά" και τα αποτινάζουμε, τα αποβάλλουμε από μέσα μας και συνήθως τα φορτώνουμε σε κάποιον άλλο.  Οι μνημονιακοί άλλοι, οι αντιδημοκράτες άλλοι, οι δωσίλογοι άλλοι, οι πρόθυμοι συνεργάτες του Σόιμπλε και της Μέρκελ, οι  φασίστες. Μια πραγματική πράξη ανακούφισης. Και επιβίωσης από πλευράς μας. 

Η πραγματικότητα - ο αντίποδας δηλαδή της φαντασίωσης - συνέτριψε τη κυβέρνηση της Αριστεράς. Η συντριβή της ξεκίνησε ήπια με τον περιορισμό της σε κυβέρνηση Αριστεράς με ολίγη από αναχρονιστική, σεξιστική, ελληνορθόδοξη, σοβινιστική ακροδεξιά (που όμορφα τέθηκε σε καθεστώς άρνησης μπρος στη εκπλήρωση της φαντασίωσης). Συνεχίστηκε με διαδοχικές προσκρούσεις σε διαπραγματευτικούς τοίχους ορθωμένους από μη θεσμικούς φορείς της ευρωπαϊκής ένωσης που αποδεικνύονταν κοινή σπείρα εκβιαστών. Και τελικά τσακίστηκε από μια πιο αποφασισμένη και προετοιμασμένη για τα πάντα ευρωπαϊκή ελίτ-μαφία. Εξάλλου, το αμεσοδημοκρατικό 62% του Ιουλίου είχε αφαιρέσει απ' τη κυβέρνηση την δημοκρατική της νομιμοποίηση αφού εκείνη έπραξε αντίθετα με τις επιθυμίες της συντριπτικής πλειοψηφίας (λίγο αργότερα ένα 36% της την ξαναέδωσε υπό άλλους όρους). Την ίδια στιγμή, οι νεκροί και διασωθέντες πρόσφυγες του Αιγαίου και της Ειδομένης την ξεγύμνωναν από την ανθρωπιά της. Και έτσι, εντελώς εκτεθειμένη από τα γεγονότα και τα δεδομένα, έμεινε η κυβέρνηση της Αριστεράς αυτό που στη πραγματικότητα υπήρξε από τη πρώτη ημέρα χωρίς την επένδυση της δικής μας φαντασίωσης: Χωρίς παρελθόν και με ένα μόνιμο αβέβαιο παρόν. Αδύναμη, άτολμη και φοβισμένη. Ανεύθυνη, ασυνάρτητη και απροετοίμαστη. Επικίνδυνη και τοξική. 

Όταν δεν βλέπω αποκλειστικά το πολιτικό κομμάτι, αυτός είναι για μένα ο πρώτος χρόνος της κυβέρνησης της Αριστεράς: Μια συνεχής, εξαντλητική και επίπονη συντριβή της φαντασίωσης από την πραγματικότητα. Μια συντριβή που μας αφήνει αντιμέτωπους με έναν ακόμα χειρότερό εφιάλτη. Το να επιβιώσουμε συνυπάρχοντας με τον ίδιο μας το γυμνό, αφτιασίδωτο εαυτό. 

Αναγνωρίζω ότι με το παραπάνω ίσως επιχειρώ να προβάλλω στο συλλογικό κάτι που είναι αποκλειστικά δικό μου, κάτι που υπήρξε στο δικό μου φαντασιακό και που μια ασύνειδη τάση μέσα μου να επιθυμούσε να το δει ως συλλογικό νοητικό κτήμα. 
Όμως αναρωτιέμαι. Είμαι ο μόνος;


7.11.15

ποιος είναι ο Άδωνις;



Είδα το σποτ του Άδωνι Γεωργιάδη για τη προεδρεία της ΝΔ. Στην κυριολεξία, το δεύτερο μισό του κλιπ κυριαρχείται από την επανάληψη της λέξης "εγώ", ενώ κλείνει με μια χορωδιακή, μαζική συμφωνία ταύτισης του πλήθους που ανακοινώνει: "ο Άδωνις είμαι εγώ". Η εξέλιξη του ναρκισσιστικού προσανατολισμού της προσωπικότητας του δημόσιου Γεωργιάδη είναι εντυπωσιακή. Παλαιότερα η αίσθηση ενός μεγαλειώδους εαυτού προβαλλόταν στην γνωστή γραφική ειδωλοποίηση της αρχαιότητας. Στη συνέχεια, ως υπουργός, η προβολική ταύτισή του με τον Άλλο πήρε τη μορφή συνεχούς επαγρύπνισης ώστε ο Άλλος ως ο δικός του προβεβλημένος εαυτός να έχει το χαρακτήρα διώκτη του. Τώρα, το μεγαλείο του εαυτού κατασπάται σε πολλαπλούς κολακευτικούς χαρακτηρισμούς, με τον Άλλο ως διάμεσο, για να συνοψιστεί στην σχεδόν καταναγκαστική επιβολή του "εγώ". Το σποτ αυτό δεν είναι για τον Γεωργιάδη ένα απλό κομμάτι της προεκλογικής του καμπάνιας. Είναι μια εξιμπισιονιστική τελετουργία για τον ίδιο και ένα μάθημα για όλους τους υπολοίπους του τι σημαίνει κανείς να βλέπει τους άλλους σαν προεκτάσεις του εαυτού του.



Περισσότερη ανάλυση στο ζήτημα Άδωνις Γεωργιάδης σε αυτό το ιστολόγιο, εδώ: Ένας Άδωνις Στο Χάρβαρντ (το ψυχογράφημα μιας επίσκεψης)



11.10.14

Τι συνέβη με τον Λουκάνικο;

Στις 10 του Οκτώβρη του '14 τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Ελλάδας συγκλονίστηκαν από μια διπλή είδηση. Τον θάνατο του Μητσάρα και τον θάνατο του Λουκάνικου. Η είδηση αυτή επικοινωνήθηκε και διαμοιράστηκε μαζικά και επενδύθηκε με έναν έντονο συναισθηματισμό που σε ορισμένες περιπτώσεις άγγιξε τα όρια του παραλογισμού.


Ο Μητσάρας και ο Λουκάνικος. Ένας άνθρωπος που δεν ακούσαμε ποτέ την φωνή του και δεν γνωρίσαμε ποτέ το επίθετό του. Και ένας σκύλος. Τι στην πραγματικότητα γνωρίζουμε γι' αυτούς; Γιατί ένας σκύλος αφήνει πάνω μας ένα τέτοιο εντύπωμα; Η αντικειμενοποίηση αυτών των δύο συμπαθητικών φιγούρων της Αθήνας είναι χαρακτηριστική. Αντανακλά την προφανή αναγκαιότητα μιας κοινωνίας να εξωτερικοποιήσει κάποια βαθύτερη ψυχολογία της την οποία στα χρόνια της συνολικής κρίσης και συλλογικής παρακμής αδυνατεί να διαχειριστεί ως μόνο εσωτερικευμένη. Είναι όμως ο Μητσάρας και ο Λουκάνικος σύμβολα; Σίγουρα όχι. Δεν είναι σύμβολα, σαν τον Παύλο Φύσσα, ας πούμε, ή την Κωνσταντίνα Κούνεβα. Αλλά χωρίς αμφιβολία η συναισθηματική τους υπερεπένδυση σε μια ανακοίνωση του θανάτου τους έχει ενδιαφέρον να αναλυθεί. Ειδικά, όταν ο Λουκάνικος πέθανε (ή μήπως ψόφησε;) έξι μήνες πιο πριν, και όταν ο Μητσάρας υπάρχει περίπτωση να είναι ακόμα ζωντανός και να μας διαβάζει!


Α - Η περίπτωση του Λουκάνικου



Σε αντίθεση με τον Μητσάρα, όλοι επιβεβαιώνουν ότι ο Λουκάνικος είναι νεκρός. Βέβαια για το πότε ακριβώς πέθανε (ή μήπως ψόφησε;) οι γνώμες διίστανται. Άλλες πηγές μιλούν για την 9η Οκτωβρίου, άλλοι για 6 μήνες πιο πριν. Σε αντίθεση με τον Μητσάρα και πάλι, οι πληροφορίες για τη ζωή του Λουκάνικου είναι περισσότερο λεπτομερείς. Ένα επίμηκες προσωπικό ιστορικό του σκύλου, πλήρως εμποτισμένο όμως από τον συναισθηματισμό του συντάκτη και με το χαρακτηριστικό πληροφοριακό bias απόρροια ακριβώς αυτού του συναισθηματισμού, διάβασα για παράδειγμα εδώ.

Δεν θα ασχοληθώ με την νεκρολογία της συγκεκριμένης φυλλάδας του link. Με ενδιαφέρει συνολικά η αφήγηση σχετικά με τον Λουκάνικο, και η δομή της σκέψης που την περιβάλλει, η οποία είναι σχεδόν ομόφωνη και ομόθυμα αποδεκτή.

Η δομή του σκεπτικού που περιγράφει τον Λουκάνικο είναι καταρχήν μαγική. Αποδίδει στον αδέσποτο σκύλο χαρακτηριστικά που δεν μπορούν να εξηγηθούν από την ψύχραιμη, λογική παρατήρηση, χαρακτηριστικά που υπερβαίνουν μια πραγματολογική ανάλυση. Είναι ο σκύλος που διαδηλώνει μαζί με τους ανθρώπους, που κομίζει μια πολιτική δήλωση, που επαναστατεί. Που αναγνωρίζει στις δυνάμεις καταστολής τα αντιδημοκρατικά, καταπιεστικά χαρακτηριστικά τους. Που επιλέγει στρατόπεδο στις διαδηλώσεις με βάση κριτήρια ιδεολογικά. Που περιφρουρεί με τις δοντάρες του τους "καλούς" και τους προστατεύει από τη βία της εξουσίας. Που φέρει μια σαφή στράτευση η οποία μάλιστα αποδίδεται στην εξαρχειώτικη καταγωγή του, στην ανατροφή του στο πλακόστρωτο της Μεσολογγίου. Που παρόλα αυτά δεν θέλει να κάνει στη πραγματικότητα κακό στους εχθρούς του. Και που -αλίμονο- πεθαίνει την ίδια ημερομηνία που εκτελέστηκε ο Τσε!

Είναι προφανές ότι αυτό που περιγράφει η συγκεκριμένη δομή σκέψης δεν είναι μια κάποια ψυχολογία ή συμπεριφορά ενός σκύλου. Αντίθετα, η συγκεκριμένη δομή σκέψης καταδεικνύει απολύτως τον εσωτερικό κόσμο αυτού που την φέρει, ο οποίος εσωτερικός κόσμος φυσικά δεν έχει να κάνει στο παραμικρό με τον σκύλο. Το πιο καθοριστικό στοιχείο για την κατανόηση αυτού του εσωτερικού κόσμου είναι το ότι γίνεται μια σαφής κατάτμηση, μια σχάση της πραγματικότητας σε δύο απόλυτα διακριτούς πόλους. Το "καλό" και το "κακό". Ο σκύλος είναι με το μέρος του καλού και γαβγίζει το κακό. Είναι βασικό κομμάτι του "καλού" πόλου. Πάνω σε αυτόν το σκύλο έχουν προβληθεί όλα εκείνα τα "καλά" χαρακτηριστικά ενός κομματιού της κοινωνίας που έχει κληθεί από την ιστορία να κατέβει στους δρόμους και να παλέψει. Και αυτά τα "καλά" είναι δεν είναι άλλα παρά το αίσθημα της δικαιοσύνης, η αλληλεγγύη, η δημοκρατικότητα, η αγάπη για την ελευθερία, η απέχθεια για την καταστολή όπως επίσης και κάθε συμπεριφορά που πηγάζει από αυτές τις αξίες, όπως ο αγώνας στους δρόμους, η πάλη, η σύγκρουση ακόμα και η βία. Ο Λουκάνικος αποτέλεσε την έμψυχη προβολή του πόλου του "καλού", ήταν ο φορέας όλων αυτών των ποιοτήτων που ασύνειδα μεταφέρονταν από τον εσωτερικό κόσμο εκείνου που καλούταν να φάει τα δακρυγόνα στο πρόσωπο. Και βεβαίως οι μπάτσοι η προβολή του απόλυτου κακού.

Γιατί ακριβώς τότε κατασκευάστηκε ο όμορφος μύθος του Λουκάνικου. Στις διαδηλώσεις, στις μάχες του δρόμου. Από ανθρώπους που κλήθηκαν στην εξαιρετικά στρεσσογόνα εμπειρία του να συγκρουστούν με οπλισμένους μισθοφόρους, να αρρωστήσουν απ' τα χημικά, να διακινδυνέψουν μια επώδυνη και ανεξέλεγκτων συνεπειών σύλληψη ή ακόμα και να ρισκάρουν την ίδια τους τη ζωή. Έτρεχε και ο Λουκάνικος ακολουθώντας την τρεχάλα, οπισθοχωρούσε και εκείνος όταν ερχόταν σε επαφή με το δακρυγόνο, γάβγιζε και εκείνος αποκρινόμενος στις κραυγές και τα ουρλιαχτά των ανθρώπων γύρω του, και βεβαίως απολάμβανε τα χάδια όλων εκείνων που προέβαλαν πάνω του τον τετμημένο εσωτερικό τους κόσμο ανταποδίδοντας την ευχαρίστηση.

Σε αυτές λοιπόν τις ακραίες συνθήκες, όπου ο θυμός και η ένταση εντείνουν την σχάση και τον διαχωρισμό των ποιοτήτων καθενός που συμμετείχε σε καλές και κακές, η προβολή των καλών ποιοτήτων στον Λουκάνικο παραμόρφωνε το τρόπο με τον οποίον γινόταν κατανοητή η συμπεριφορά του. Η ταύτισή του με τον διαδηλωτή γινόταν αναπόφευκτη. Ο Λουκάνικος γινόταν συνεπώς και εκείνος διαδηλωτής, και εκείνος μαχητής, υπερασπιστής όλων αυτών των αξιών.  

Μετά από μια τέτοιου είδους και έντασης εσωτερική σχάση, προβολή και προβολική ταύτιση κάποιων ευγενών εσωτερικών αξιών σε έναν ωραιότατο σκύλο, είναι εντελώς φυσιολογικό να ακολουθεί η συγκίνηση ή η θλίψη για τον θάνατό του. Και η εμβύθιση των όσων γνωρίζουμε για τον Λουκάνικο μέσα από έναν τέτοιο συναισθηματισμό. Γιατί στην πραγματικότητα πρόκειται για την απώλεια ενός γερά επενδυμένου ψυχικού αντικειμένου με ζωτικές για την κοινωνική μας επιβίωση ποιότητες. Και γράφω "θάνατο" και όχι "ψόφο" ακριβώς γιατί η επένδυση αυτή και η αντικειμενοποίηση δεν επιτρέπει να δούμε τον Λουκάνικο ως ζώο που ψοφάει, αλλά ως ένα "σύμβολο" που πεθαίνει.

Οι πληροφορίες λένε ότι Λουκάνικος έφυγε από καρδιακά και αναπνευστικά προβλήματα, απόρροια των δακρυγόνων. Θυμίζει κάπως τον 65χρονο ναυτεργάτη του ΠΑΜΕ που είχε πεθάνει από έμφραγμα σε μια διαδήλωση το 2012. Σκόπιμα καταγράφω αυτόν το συνειρμό. Γιατί έχει ενδιαφέρον να αναρωτηθεί κανείς: γιατί όλα αυτά για έναν σκύλο; γιατί τον Λουκάνικο; Η απάντηση εδώ είναι δύσκολη. Ενδεχομένως η αντικειμενοποίηση ενός ανθρώπου να είναι εξαιρετικά επώδυνη, γιατί η ταύτιση μαζί του μπορεί να γίνεται ευκολότερη. Πολύ πρόσφατα είδαμε μια έντονη αντιπαράθεση, στην συναυλία για τον Παύλο Φύσσα, και εν μέρει αυτή οφειλόταν και σε αυτό. Εκτός των άλλων, ο σκύλος έχει πάντα ένα θετικό πρόσημο. Συμβολίζει την πίστη, την άνευ όρων αγάπη και αφοσίωση, ακόμα και την υποταγή. Ο σκύλος δεν θεωρείται ότι φέρει τον διττό ανθρώπινο χαρακτήρα με τις θετικές και αρνητικές του ποιότητες.

Αλλά γιατί τον Λουκάνικο συγκεκριμένα, δεδομένου του ότι υπάρχουν πολλοί αδέσποτοι σκύλοι στο κέντρο που είχαν δώσει το παρόν στις διαδηλώσεις; Σκέφτομαι πάνω σε αυτό ότι το ιστορικό του Λουκάνικου αποκαλύπτει μια αλλαγή ονόματος. Κάποτε λεγόταν Θόδωρος αλλά αυτό άλλαξε σε Λουκάνικος. Και ο όμορφος μύθος του ξεκινάει χρονικά ακριβώς μετά την νέα ονοματοδοσία. Ίσως αυτό να παίζει κάποιο ρόλο. Μην ξεχνάμε ότι στο συλλογικό ασυνείδητο ο Λουκάνικος γάβγιζε τους μπάτσους, τα γουρούνια. Τα γουρούνια.... ο Λουκάνικος. Το λουκάνικο είναι πάντα το προϊόν της αποδόμησης ενός γουρουνιού. Αναρωτιέμαι αν η αλλαγή του ονόματός του εδραζόταν ακριβώς στην επιθυμία της αποδόμησης της βίας των μπάτσων, στην ανάγκη της κατανόησης του παραλογισμού της κρατικής βίας, της επεξεργασίας της βίαιης φαλλικότητας του αστυνομικού γκλομπ σε κάτι εξίσου φαλλικό αλλά πολύ πιο ανεκτό.
Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά...



22.2.14

Ένας Άδωνις Στο Χάρβαρντ (το ψυχογράφημα μιας επίσκεψης)



Με τον κουρνιαχτό της κατακαθισμένο, επιστρέφω στη πολύκροτη επίσκεψη της περσόνας Άδωνι Σπυρίδωνα Γεωργιάδη (ΑΣΓ από δω και στο εξής, στα πρότυπα του JFK ή ακόμα και του ΓΑΠ), στο Χάρβαρντ (ή Xavard όπως το προτίμησαν οι συνεργάτες του) προσπαθώντας να καταλάβω τι καινούργιο έμαθα για τη προσωπικότητα αυτού του ανθρώπου που κυριαρχεί την επικαιρότητα. Δε με απασχολεί η αμφισβητούμενη εγκυρότητα της πρόσκλησης, η όποια πολυτέλεια της JFK Suite στην οποία πέρασε το βράδυ του και το δίκαιο ή όχι της χρήσης δημόσιου χρήματος. Με απασχολεί η μορφή που προσέδωσε ο ΑΓΣ σε αυτές τις ακαθοριστίες στο χρονικό της επίσκεψης και ο τρόπος που εντέλει τις διαμόρφωσε με τις δηλώσεις του. Η ουσία για την κατανόηση του τι στη πραγματικότητα συνέβη βρίσκεται εκεί. 

Πριν απ' όλα όμως να κάνω σαφές, ότι δεν είχα ποτέ την ευκαιρία να συναναστραφώ με τον ΑΣΓ ούτε να γνωρίσω στοιχεία της προσωπικής του ιστορίας εκτός από εκείνα που ο ίδιος προθυμοποιήθηκε να δημοσιεύσει. Γι΄αυτό και οι παρακάτω θεωρήσεις βασίζονται στα στοιχεία της προσωπικότητας που εκμαιεύονται (και όχι απλά συνειδητά προβάλλονται από τον ίδιο) από την πανταχού παρουσία του στα μέσα ενημέρωσης και δικτύωσης. 


Ξεκινώ με τη παρατήρηση ότι έχει περιοριστεί η δημόσια έκφραση της ελληνολατρείας του, το διογκωμένο του πάθος για την αρχαιότητα, εκείνη η μαζική ειδωλοποίηση των αρχαιοελληνικών προσωπικοτήτων που με την επιδεικτική της μανία κατέκλυζε τις μεσημεριανές και μεταμεσονύχτιες ζώνες περιθωριακών καναλιών και που διέγραψαν τον πρωταρχικό του μύθο, αυτόν του αφοσιωμένου μεν γραφικού δε ελληνέμπορα τηλεπλασιέ. Πού έχει εξαφανιστεί αυτό το τόσο έντονο χαρακτηριστικό του ΑΣΓ;

Έχω μια υπόθεση, η οποία έγινε πιο βάσιμη με τα γεγονότα του Xavard. Πιθανολογώ λοιπόν ότι η σταδιακή αποστασιοποίηση από αυτή την ιδιότητα οφείλεται σε μια εσωτερική μεταμόρφωση στον τρόπο έκφρασης της άρρητης μεγαλομανιακής του φαντασίωσης. Για να το πω πιο απλά, τι ήταν η μαζική ειδωλοποίηση, η απροκάλυπτη λατρεία ενός παρελθόντος πολιτισμού και των ηρώων του πέρα από μια ξεκάθαρη προβολή πάνω στο αρχαιοελληνικό πάνθεον μιας φαντασίωσης μεγαλείου για τον εαυτό; Και που η διατήρησή της εντός του εαυτού προκαλούσε τέτοια ντροπή ώστε η αναγκαιότητα της απόρριψής της να γινόταν πανίσχυρη; 

Με δεδομένο αυτό, αναρωτιέμαι τι ακριβώς φάνηκε στον τρόπο με το οποίο ο ΑΣΓ παρουσίασε και υπερασπίστηκε την επίσκεψή του στο Xarvard; Παρουσιάζοντας δηλαδή την πρόσκληση ενός φοιτητικού συλλόγου διαμεσολαβημένη από μια εταιρία που ειδικεύεται στις δημοσιοσχεσίτικες παρεμβάσεις (και που ο υπεύθυνος της υπογράφει και ως πρόεδρος του συλλόγου) ως μια μέγιστη πρόσκληση από τη αφρόκρεμα της διανόησης; Προβάλλοντας την ομιλία του που δεν ανακοινώθηκε ούτε καν στη σελίδα εκδηλώσεων του πανεπιστημίου ως μια βαρυσήμαντη παρέμβαση στις συνειδήσεις ενός opinion leading κοινού; Διαφημίζοντας τη διαμονή του στις φοιτητικές εστίες ως φιλοξενία ενός Χάρβαρντ αντάξια ενός Κένεντι;


Αυτό που φάνηκε ήταν τελικά ακριβώς αυτού του είδους η φαντασιωσική αντίληψη του εαυτού που τόσα χρόνια παρατηρούσαμε μειδιώντας στις τηλεβιβλιοπωλήσεις του. Μόνο που αυτή τη φορά το φαντασιωσικό μεγαλείο δεν προβαλλόταν σε κάποια εξέχουσα προσωπικότητα της αρχαιότητας που ο ίδιος εξυμνούσε διαβάζοντας τις σελίδες ενός βιβλίου. Αυτή τη φορά το φαντασιωσικό μεγαλείο ήταν λιγότερο εξωτερικευμένο, πιο κοντά στον εαυτό, ίσως διότι ο εαυτός ήταν υπέροχα ενδεδυμένος με το προσωπείο ενός υπουργού και όχι πια με τη χλευασμένη μάσκα του τηλεπλασιέ.

Και γιατί έκανε κάτι τέτοιο; Γιατί πολλά απλά το ένιωθε. Δεν έχει σημασία τι από όλα αυτά που υπερασπίστηκε με πάθος και επιχειρήματα ήταν πραγματικό, δεν θα είχε σημασία ούτε και αν ακόμα ο ίδιος ο Κένεντι ανασταινόταν και τον ξεναγούσε στα παλιά του λημέρια. Σημασία έχει ότι ο ΑΣΓ έζησε και περιέγραψε μια τέτοια φαντασίωση αφαιρώντας μάλιστα με πυγμή από τον οποιοδήποτε το δικαίωμα να του την καταστρέψει.   

Βέβαια, το παραπάνω σηματοδοτεί και μια μορφή μεταβολής του ναρκισσιστικού προσανατολισμού του ΑΣΓ. Υποψιάζομαι ότι πιο παλιά, πριν τα φώτα του προβολέα στοχεύσουν μόνιμα στο πρόσωπό του, θα κυριαρχούσαν η εσωστρέφεια, η αμυντικότητα, η ευαλωτότητα. Τώρα, υπουργός πια και συνηθισμένα λουσμένος στο φως της τηλεοπτικής κάμερας, ο κρυφός πυρήνας ντροπής του που κατέπνιγε τη μυστική επιθυμία της επίδειξης του μεγαλομανούς εαυτού προστατεύεται από αυτή, και πια λαμποκοπά στη χρόνια φωταψία της, χρησιμοποιώντας ως καλύτερη άμυνα την φαινομενική εξωστρέφειά του, την αυτοπεποίθηση, την επίδειξη και βεβαίως την επιθετικότητα. Υπεράγρυπνος στον σχολιασμό, τρομερά ευαίσθητος στην κριτική, τον παρατηρώ να συνδυάζει μοναδικά την εργασία στο υπουργείο και τις εμφανίσεις στις τηλεοράσεις με τη στενή παρακολούθηση των λογαριασμών του στα μέσα δικτύωσης, εμπλεκόμενος συστηματικά σε μακροσκελείς συζητήσεις 140 χαρακτήρων με τον οποιοδήποτε, από στελέχη κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μέχρι διαδικτυακά τρολ. Αυτού του είδους η επαγρύπνηση στα γραφόμενα που τον αφορούν είναι μια ακόμα μορφή προβολής της αίσθησης ενός μεγαλειώδους εαυτού, αυτή τη φορά όμως όχι σε κάποιον εξωτερικό ειδωλοποιημένο Άλλον αλλά διατηρημένη εντός του εαυτού ώστε τελικά ο Άλλος (για παράδειγμα οι διαδικτυακοί επικριτές του) να εκλαμβάνεται ως διώκτης του.

Ακριβώς εκεί τοποθετείται και η απαράμιλλη ανθεκτικότητά του στις σφοδρές επιθέσεις εναντίον του, ειδικά όταν αυτές γίνονται ευθέως και φανερά. Στα επιθετικά σχόλια απροκάλυπτης δυσφήμισης, χλευασμού, ακόμα και λεκτικής κακοποίησης από χρήστες των κοινωνικών δικτύων, εκείνος συνεχίζει ακάθεκτος σαν να υπάρχει ένα διαφανές μεταλλικό δίχτυ προστασίας από το οποίο δε περνά το παραμικρό. Παρομοίως και στις δημόσιες φυσικές εμφανίσεις του σε συνέδρια, ημερίδες, συγκεντρώσεις. Χλεύη, αποδοκιμασίες, βρισίδια που δεν τον διαπερνούν ούτε εκατοστό. Σχεδόν αυτιστική απόκρουση χωρίς να είναι αυτιστικός. Μια πανίσχυρη αποσύνδεση. Ένας παχυδερμικός ναρκισσισμός που δένει όμορφα και αποτελεσματικά με την αυτονόητη οικειοποίηση της σκόπευσης της κάμερας, τη προβολή του μεγαλείου, την εξωστρέφεια και την επιθετικότητα.

Και μιας και αναφέρομαι στον ναρκισσισμό, απλά θυμίζω ότι ο ΑΣΓ είναι κοινώς γνωστός ως απλά "Άδωνις". Έτσι, μόνο αυτό, χωρίς κάτι άλλο. Πέραν των σύγχρονων συνειρμών σχετικά με τον χαρακτηρισμό ενός άντρα ως Άδωνι, η ίδια η μυθολογία (αυτή η υπέρμετρα ειδωλοποιημένη μυθολογία από τον ίδιο) μας αναφέρει πως ο Άδωνις, ένας θεϊκής ομορφιάς νέος, υπήρξε γέννημα αιμομιξίας και τελευταία στιγμή σώθηκε από τη θεϊκή παρέμβαση της Αφροδίτης, όταν ο πατέρας-παππούς του Κινύρας, παραπλανημένος από τη μητέρα του Σμύρνα, αποπειράθηκε να την εκδικηθεί. Η Περσεφόνη τότε μαγεμένη από την ομορφιά του τον πήρε μαζί της στον κάτω κόσμο και αρνήθηκε να τον επιστρέψει στην Αφροδίτη όταν αυτή τον ζήτησε πίσω. Τη θεϊκή διαμάχη μεταξύ Αφροδίτης και Περσεφόνης για τον Άδωνι έλυσε τελικά με παρέμβασή του ο ίδιος ο Δίας. Είναι σκέτη πρόκληση η ψυχαναλυτική προέκταση του μύθου στα της προσωπικότητας του σύγχρονου Άδωνι αλλά αυτό θα ήταν κάτι που θα ξέφευγε από τις ικανότητες του υπογράφοντα ιστολόγου.


Αυτός ο ναρκισσιστικός προσανατολισμός όμως, όπως σχολιάστηκε παραπάνω, με την ανάγκη της προβολής και της αποδοχής, το προβεβλημένο αίσθημα μεγαλείου το καταπιεσμένο από ντροπή, και τη ανακλαστική αποσύνδεση και παχυδερμία του,  συνέχεται σε αυτό το λειτουργικό σχήμα που όλοι παρατηρούμε με έναν νευρωτικό, υστερικόμορφο χαρακτήρα, τον οποίο θεωρώ το βασικό υπόστρωμα αυτής της τόσο ιδιαίτερης προσωπικότητας. Οι συνεχείς νύξεις στους άλλους να καταπιαστούν θετικά ή αρνητικά με τα δικά του κατορθώματα (δες φώτο των tweets του), στη προκειμένη μια επιτυχημένη πρόσκληση/παρουσία στο Xarvard, αποκτούν μια σχεδόν εξιμπισιονιστική χροιά και θυμίζουν κάποιον που βλέπει τους άλλους σαν προεκτάσεις του εαυτού του. Και είναι ακριβώς αυτό το υστερικόμορφο υπόβαθρο που τον βοηθά στο να ανταποκριθεί περισσότερο από ικανοποιητικά στις φιλοδοξίες του, στην αναγκαιότητα να περιορίσει πλέον τη παρορμητικότητα του παρελθόντος (ολοφάνερα πια πιο ήρεμος στις τηλεοράσεις), να χειριστεί επαρκώς τον ανταγωνισμό και τελικά να είναι όντως σχετικά πετυχημένος στο έργο που η κυβέρνηση και η τρόικα του έχει αναθέσει (και όχι η κοινωνία).


Η συνεχής φωτογράφηση βέβαια λεπτομερειών του ταξιδιού στο Xarvard και στα συνδεδεμένα με αυτό νοσοκομεία, υστερικόμορφα προβεβλημένα στα κοινωνικά δίκτυα και αποδεικτικά στοιχεία που εξυπηρετούν τις παραπάνω ψυχογραφικές προεκτάσεις, δείχνει βέβαια και κάτι ακόμα. Ότι ο ΑΣΓ διακατέχεται σταθερά και από ένα καταπιεστικό, σχεδόν αφόρητο μικροαστισμό, φωτογραφημένο σε κάθε του βήμα και εξεφρασμένο με δεκάδες tweets, αυθόρμητα ή προκληθέντα. 

Και ίσως να είναι αυτός ο μικροαστισμός που θα του στοιχίσει τελικά όλα όσα οι ναρκισσιστικές του τάσεις τού έχουν προμηνύσει.

Ελπίζω η κοινωνία να αναλάβει τις ευθύνες της νωρίτερα.


17.2.12

όταν τα ΜΑΤ δολοφονούν τον εαυτό τους (ή αλλιώς, για μια αντικειμενοτρόπο ΜΑΤαίωση σχέσεων)

Άντρας των ΜΑΤ διάβασα πρόσφατα ότι αυτοκτόνησε, εντός των εγκαταστάσεων της υπηρεσίας του στη Θεσσαλονίκη. Είναι μια είδηση πολύ θλιβερή αν και αντιλαμβάνομαι ότι η συμπάθειά μου μπορεί να είναι και μια συνήθης άμυνα με την οποία η ανομολόγητη παρορμητική σκέψη (ή επιθυμία) μεταβλήθηκε σε αντιδιαμετρικό χαρακτηρολογικό γνώρισμα ή -σε μια επίδειξη κοινωνικής ωριμότητας- να μεταμορφώθηκε σε μια ανθρωπιστικά αποδεκτή στάση. Όπως και να είναι, ο άντρας αυτός, στέλεχος μιας ομάδας από κτήνη που δουλειά τους είναι να ξυλοκοπούν, να δηλητηριάζουν και να ενοχοποιούν ανθρώπους και που το κάνουν επιδεικνύοντας τον σαδισμό τους ως εργαλείο και ως κατάκτηση μαζί, στράφηκε προς τον εαυτό του αυτή τη φορά, ασκώντας πάνω του ίσως την πιο απόλυτη μορφή ατομικής βίας. 

Στον άνδρα των ΜΑΤ η φονική παρόρμηση κατά κανόνα παροχετεύεται σε ένα εξωτερικευμένο αντικείμενο -τον άνθρωπο- με την άδεια του νόμου και κατόπιν εντολών, και η κοινωνία το νιώθει πλέον αυτό ανοιχτά και αδιάκριτα. Στον συγκεκριμένο συνέβη η εκπεφρασμένη σαδιστικότητά του να θυματοποίησε τον ίδιο του τον εαυτό, εγκαταλείποντας (μόνιμα στη δική του περίπτωση) την αντικειμενοτρόπο σχέση του με τα βασανισμένα θύματά του. Όποια και να ήταν τα κίνητρα του αυτόχειρα δε μπορώ να μη συσχετίσω αυτή τη τραγική κίνηση με την εξαιρετικά στρεσογόνο διαδικασία του να είναι υποχρεωμένος να ανταπεξέλθει στην "υπερκόπωση", την "υπερένταση" και τις "απαιτήσεις" του επαγγέλματος αυτούς τους τελευταίους μήνες της ατελείωτης κοινωνικής έντασης, στρες που δεν ήταν προφανώς η αιτία αλλά τη πυροδότησε. Η κοινωνία εναντίον της οποίας στρέφεται ο άντρας των ΜΑΤ δεν μπόρεσε να παίξει αρκετά το ρόλο της ως διωκτικό αντικείμενο, ώστε αυτό να εσωτερικοποιήθηκε ξανά μετατρέποντας τον άντρα αυτό από εξωτερικό σε "εσωτερικό" εκτελεστή όπως θα έλεγε και ο Asch δίνοντας μια απάντηση στην κλασικά αμφιθυμική στάση απέναντι στον θάνατο που χαρακτηρίζει το "λειτούργημά" τους. 

Ήταν δυνατό να είχε προβλεφθεί αυτή η τραγική αυτοκτονία αν ο άνθρωπος αυτός είχε ειδωθεί κάτω από τους ευρέως γνωστούς πλέον παράγοντες κινδύνου: δημογραφικά και μόνο ο άντρας των ΜΑΤ είναι πιθανότατα μόνος στη ζωή, βίαιος και ίσως με χαρακτηριστικά διαταραχής προσωπικότητας, και με μια πιθανή χρήση/κατάχρηση αλκοόλ ή άλλων ουσιών, ενώ βρίσκεται και σε μια κλασσική ηλικία αυτοκτονίας. Το "λειτούργημά" του, η ίδια του η καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από ακραίο στρες, συνεχής εναλλαγή θυμού-κατάθλιψης, αδυναμία συγκέντρωσης, αϋπνία, εξαντλητικά ωράρια, κρίσεις πανικού, απόλυτη ματαιότητα όσον αφορά τις προσδοκίες απ' τη ζωή, όλα τους παράγοντες που φέρνουν την αυτοκτονία πιο κοντά. Και οπωσδήποτε και αυτή η εύκολη πρόσβαση σε όπλο. 
Ανατριχιάζω στη ιδέα, του ότι αυτή τη στιγμή κυκλοφορεί στη Θεσσαλονίκη μια διμοιρία ΜΑΤ, μια διμοιρία οπλισμένων, βίαιων, διαταραγμένων ίσως στη προσωπικότητα, ματαιωμένων, άυπνων, αποπροσανατολισμένων, πανικοβλημένων, μόνων στη ζωή νεαρών αντρών που επιπροσθέτως σαν ομάδα έχουν δεχτεί και την ασύλληπτη βία του να χάσουν με αυτό το τρόπο ένα μέλος τους. Η εμπειρία αυτή θα τους κάνει και ψυχολογικά ανεξέλεγκτους. 

Θεωρώ συνεπώς ότι αυτό το περιστατικό από μια οπτική είναι εξίσου σοβαρό με την αψυχολόγητη και σκοτεινή εξωτερικοποίηση του διωκτικού αντικειμένου που πραγματοποίησε το 2008 το κτήνος ο κορκονέας. Θεωρώ επίσης, και τελειώνω έτσι απότομα αυτή τη συλλογή σκέψεων, ότι τα ΜΑΤ είναι γεμάτα από άντρες-απασφαλισμένες βόμβες που είναι θέμα συγκυρίας το αν θα επιλέξουν εσωτερικοποίηση του διωκτικού τους αντικειμένου όπως ο συνάδελφός τους ή αν απλά θα δολοφονήσουν κάποιον άνθρωπο, ύστερα από σκέψη, με πρόθεση και σενάριο. 

2.9.10

9-02-10 χτυποκάρδια στο Μπέβερλυ Χιλς

με τον αμερικανικό τρόπο αναγραφής της ημερομηνίας, σήμερα είναι 9/02/10. Για το έθνος που περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μπρος την τηλεοπτική οθόνη, αυτή η αλληλουχία αριθμών είναι κάτι περισσότερο από σημαντική. Σηματοδοτεί μια σπουδαία επέτειο, την ημέρα μιας μεγάλης ανάμνησης, τη βαρυσήμαντη "Διεθνή Ημέρα Beverly Hills" (90210 να θυμίσω είναι ο ταχυδρομικός κωδικός του προαστίου του Λ.Α. αριθμός που οι Έλληνες σκόπιμα σνόμπαραν μιας και τι στο διάολο χρειάζεται στη πραγματικότητα ένας Τ.Κ;)


Με αφορμή τούτη την αξέχαστη ημερομηνία/διαδοχή αριθμών/Τ.Κ, αποτολμώ να διαγράψω το προφίλ μιας αξεπέραστης προσωπικότητας, η ηθική ακεραιότητα της οποίας δημιούργησε συνειδήσεις σε μια ολόκληρη γενιά αναστατωμένων τηλεθεατών. Κατά σατανικό τρόπο, της ίδιας γενιάς που καλείται να υποστεί πρώτη τη νέα πραγματικότητα στην Ελλάδα. Της δικής μου. Άραγε τι είδους εφόδια πήρε αυτή η γενιά από τον Μπράντον Γουόλς;

Ο Μπράντον ήταν ένας νεαρός αφοσιωμένος στην εργασία και την παραγωγικότητα, αλλά με ανεξήγητες επιτυχίες στις άλλες του δραστηριότητες και στις φιλικές του σχέσεις. Ήταν υπερβολικά ευσυνείδητος, λεπτολόγος και άκαμπτος σε θέματα ήθους, ηθικής ή αξιών, που ακόμα και αυτό το πολιτισμικό υπόστρωμα της καταγωγής του από τη πιο λαϊκή Μινεσότα δε θα μπορούσε να δικαιολογήσει, καθώς επίσης και ισχυρογνώμων και απρόθυμος στο καταμερισμό καθηκόντων αν δεν βεβαιονόταν πως θα γίνονταν όλα με το δικό του τρόπο. Κατά καιρούς υπήρξε και άριστος χρήστης της προσωπικής του σαγήνης ώστε να προσελκύσει τους άλλους όταν χρειαστεί. Αυτά ήταν μόνο κάποια από τα στοιχεία της προσωπικότητάς του που έβγαζαν το Μπράντον κατευθείαν από τα βιβλία ψυχολογίας. 
Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς πως από μία κλασική ψυχαναλυτική άποψη ο Μπράντον αδυνατώντας να αντιμετωπίσει το άγχος του ευνουχισμού προτίμησε να επιστρέψει σε μια πιο ασφαλή πρωκτική περίοδο της ψυχοσεξουαλικής του ανάπτυξης. Ενδεχομένως, υποκινούμενος από ένα τιμωρητικό υπερεγώ διάλεξε αμυντικούς μηχανισμούς που θα τον υπεράσπιζαν έναντι  λανθάνοντων επιθυμιών σχετιζόμενων με την ικανοποίηση μέσα από τις ακάθαρτες απολαύσεις αυτής της πρωκτικής φάσης. Πιθανότατα ο Μπράντον, όταν ήταν μικρός θα υπέφερε από τους ανελέητους καυγάδες με την μητέρα του σε ζητήματα εκπαίδευσης στη τουαλέτα. Να θυμίσω ότι η μητέρα του Μπράντον, μια καλλίγραφη μικρογραφία της Μητέρας Μπάρμπαρα Μπους, εξέφραζε το μεγαλύτερο όνειρο του Winnicot που ήταν μια μάνα-κάτι παραπάνω από αρκετά καλή. Οπωσδήποτε, ζητήματα γονεϊκής αποδοχής είναι έντονα παρόντα, τόσο στο Μπράντον όσο και στην αδερφή του, την αξέχαστη Μπρέντα. Αν και οι δυο γονείς φαινομενικά παρουσιάζονταν από τους σεναριογράφους ως φάροι συναισθημάτων, μια πιο προσεκτική ματιά στα αδύνατά τους σημεία θα αποκάλυπτε για τα δυο αδέρφια μία έντονη ανεκπλήρωτη λαχτάρα για εξάρτηση και ένα απόθεμα οργής, απευθυνόμενης προς τους γονείς, επειδή δεν ήταν περισσότερο διαθέσιμοι συναισθηματικά. Χωρίς αμφιβολία η τελειοθηρία του Μπράντον, αλλά και η κατά ένα μέρος προσέγγιση της τελειότητας -που βέβαια εκείνος ήταν ο μόνος που δεν την αντιλαμβανόταν- ίσως να ήταν μόνο μια απελπισμένη προσπάθεια να ανακουφιστεί από το βασανιστικό του υπερεγώ, από τον ασταμάτητα απαιτητικό γονέα που είχε ενδοβάλει και την εκτίμηση του οποίου αιώνια θα αναζητεί μέσα από τους τηλεοπτικούς δέκτες. 


Κατασκευασμένος από έναν υπερσυντηρητικό τηλεοπτικό μεγαλοπαραγωγό, εβραϊκής καταγωγής, σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ ενδεχομένως να εμπλέκονταν σε ένα νέο Βιετνάμ στο Ιράκ (1990), ο Μπράντον δε θα μπορούσε εξάλλου παρά να εκπροσωπεί μια νεολαία όπου η πολιτική της ορθότητα όφειλε να ευθυγραμμιστεί με μια αναγκαία προδιάθεση προς τη γνωσιακή ακαμψία, τη συμπάθεια προς την ιεραρχία και μιαν εγγενή απέχθεια προς την αβεβαιότητα, την αλλαγή και προφανώς τον θάνατο. Στο πρόσωπό του επαναπροσδιορίστηκαν στο νεανικό αμερικανικό τηλεοπτικό κοινό ζητήματα ιερά, όπως αυτά της πίστης (ακόμα και αν λίγα γνωρίζουμε για τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του), της σημαίας και του μιλιταρισμού. Ο Μπράντον, για όλους του παραπάνω λόγους δε θα μπορούσε παρά να ήταν ρεπουμπλικάνος, μια ιδεολογική πεποίθηση που -αλίμονο!- εξέφρασε ουκ ολίγες φορές σε κρίσιμες φάσεις των σεναριακών εξελίξεων. Στο γοητευτικό του χαμόγελο, στο απαράμιλλο ήθος και στη σαγηνευτική του ευγένεια, τα πρωτόλεια χαρακτηριστικά ενός Τζόρτζ Μπους έβρισκαν πρόσφορο έδαφος σε ένα κοινό που έδειχνε συνεπαρμένο από την ακατανόητη επιμονή της Ντόνα να διατηρήσει άθικτη τη παρθενία της. Για έναν Μπράντον Γουόλς, σαν και αυτόν που γνωρίσαμε, ο αρρωστημένος συντηρητισμός αποτελεί χωρίς αμφιβολία διάγνωση. 

27.8.10

οπαδιλίκι: προς μια σχιζοειδή-παρανοειδή θεώρηση λίγο πριν τη σέντρα


Τώρα που ξεκινά η νέα ποδοσφαιρική χρονιά, θα επιχειρήσω με θράσος και φέτος να προσεγγίσω ψυχαναλυτικά μερικές διαστάσεις του λαοπρόβλητου αθλήματος. Πέρσι δοκίμασα να αναφερθώ στη επιθυμία του έλληνα οπαδού να οργανώσει την οπαδική του ύπαρξη ακολουθώντας τα στάδια της λίμπιντο ως απόρροια της ψυχοσεξουαλικής του εξέλιξης. Φέτος θα τολμήσω να σκεφτώ πόσο ωραία είναι που το ποδόσφαιρο πάντα επιτρέπει μια σταθερή συσχέτιση με τη παιδική ηλικία.
Ούτως ή άλλως το ποδόσφαιρο δεν είναι παρά ένα παιχνίδι. Αλλά φαίνεται πως ειδικά για το ποδόσφαιρο, η παιδική ηλικία με την οποία σχετίζεται έχει πιο πολλά χαρακτηριστικά νηπιακής ηλικίας από ότι κάθε άλλο άθλημα. Και είναι σημαντική η απόδοση χαρακτηριστικών νηπίου μιας και η νηπιακή ηλικία είναι αυτή στην οποία μπορούμε με ασφάλεια να υποστηρίξουμε ότι όλοι μας υπήρξαμε υγιείς μικροσκοπικοί παράφρονες. Και οπωσδήποτε, σχεδόν ποτέ και κατά πάσα πιθανότητα κανείς από μας δε πρόκειται να ξεφύγει εντελώς από μια τέτοια κατάσταση. 
Ως νήπια διαβαίνουμε συγκεκριμένες περιόδους, σχεδόν καθορισμένες για πολλούς αναλυτές, και μια τέτοια είναι και η επονομαζόμενη και "παρανοειδής-σχιζοειδής". Αν όλα πάνε καλά, η "παρανοειδής-σχιζοειδής" περίοδος θα εξελιχθεί ομαλά σε αυτό που έχει ονομαστεί "καταθλιπτική". Η τελευταία σηματοδοτεί και την ηλικιακή φάση όπου θα έχουμε αναπτύξει την απαραίτητη ικανότητα να εγκαταστήσουμε συναισθηματική επαφή με τους άλλους. Μα πριν γίνει αυτό θα έχει υπάρξει μια γνήσια τρικυμία βασανιστικής και μαρτυρικής έκστασης που θα έχει προλάβει να κυριαρχήσει: ακριβώς ό,τι ζει δηλαδή η πλειοψηφία των παιχτών και των θεατών κατά τη διάρκεια των ενενήντα λεπτών και των μερικών καθυστερήσεων. 
Η "παρανοειδής-σχιζοειδής" περίοδος έχει συγκεκριμένα αμετάβλητα χαρακτηριστικά. Eπισημαίνονται ιδιαίτερα
1. η έλλειψη συναισθηματικής κατανόησης για τον άλλο. Χαρακτηριστική τέτοιας έλλειψης η ιδιαίτερης λεπτότητας οπαδική παρότρυνση προς τον δικό μας σέντερ μπακ "πάρτου τα πόδια του μαλάκα" αναφερόμενη βέβαια στο αντίπαλο σέντερ φορ.
2. η σχάση, δηλαδή ο διαχωρισμός των δυσάρεστων πλευρών του εαυτού και η απόδοσή τους ως χαρακτηριστικά του άλλου. Η συλλογική απόδοση υπονομευτικών χαρακτηρισμών για τη σεξουαλικότητα, την εθνικότητα των αντίπαλων οπαδών ή των μητέρων τους κυριαρχούν εδώ ως παράδειγμα.  
3. ένας πολύ ενδιαφέρων κορεσμός από άγχος παρανοειδούς τύπου. Σε αυτή τη κατηγορία εντάσσω με βεβαιότητα το αγωνιώδες παραλήρημα σχετικά με το ότι καμιά ομάδα δε κερδίζει πια πέναλτι στο ολυμπιακό στάδιο, και την διάχυτη καχυποψία πως κάτι υπάρχει πάντα πίσω από τον ορισμό των διαιτητών. 
Ας μην πανικοβάλλονται όμως οι παθιασμένοι οπαδοί. Η Μέλανι Κλάιν επιμένει πως πάντα θα υπάρχουν λανθάνουσες καταστάσεις παρανοειδούς ή καταθλιπτικού άγχους σε όλους μας. Και πως στη πραγματικότητα δεν υπάρχει διαφυγή από αυτό το καλά κρυμμένο μέσα μας θύλακα τρέλας. Κλάιν Μάιν θα μου πει ο φίλαθλος μπρος την διαφαινόμενη απελπισία του για το ότι ο αναπληρωματικός του Σισέ ακόμα να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο. Όντως, μια τέτοια απόκριση, σαν μια ενδιαφέρουσα μιμητική παρήχηση, θα μπορούσε και αυτή να ενσωματωθεί στην αγαπημένη ποδοσφαιρική σημειολογία του παρανοειδούς άγχους και της οπαδικής καθήλωσης στη προ-καταθλιπτική της φάση. 

(Τα παραπάνω γράφτηκαν με τη υγιή συνεισφορά σκέψης και σοφίας 120 ψυχαναλυτών οι οποίοι με μια εκστατική απόφαση τέλεσαν το συνέδριό τους στο Stamford Bridge, το γήπεδο της γνωστής και μη εξαιρετέας λονδρέζικης Chelsea, κάπου στο 1997)

Παλαιότερο ποδόσφαιρο και ψυχανάλυση σε αυτό το μπλογκ εδώ

1.7.10

Do not wait to strike till the iron is hot; but make it hot by striking


με αφορμή την αναμενόμενη αλλά παθιασμένη αντίδραση των κυρίαρχων καθεστωτικών μέσων ενημέρωσης και των ελεεινών ηλεκτρονικών τους παραφυάδων ενάντια στις μικρές, καθημερινές, συντεχνιακές απεργίες -για τις πανεργατικές, γενικές απεργίες το δημοσιογραφικό σινάφι εξυπηρετεί τα αφεντικά του με το να τις θάβει στο όνομα των δικών του εργασιακών συμφερόντων- παραθέτω μεταφρασμένο ένα απόσπασμα από ένα σχεδόν βλακώδες βιβλίο που με απασχόλησε το τελευταίο διάστημα, την ανάγνωση του οποίου όμως υπέμεινα μέχρι τέλους:
Μια σημαντική κυβέρνηση της Δύσης αναζητώντας τα πραγματικά αίτια των συνεχιζόμενων απεργιών στην βιομηχανία της ανθρακωρυχίας απευθύνθηκε σε ένα ερευνητικό ινστιτούτο του οποίου το έργο βασίζεται στη ψυχαναλυτική σκέψη και εκπαίδευση. Οι ερευνητές του ινστιτούτου, ανταποκρινόμενοι στο αίτημα, συμπέραναν ότι οι ανθρακωρύχοι είχαν αναπτύξει συμπλέγματα διότι "έσκαβαν" στο εσωτερικό της μάνας γης και μια τέτοια δραστηριότητα ήταν επόμενο να οδηγήσει σε αγχώδη κατάθλιψη καθώς και στην ανακίνηση του Οιδιπόδειου, κάτι που δε θα μπορούσε παρά να προκαλέσει ανορθολογιστικές συμπεριφορές, όπως δηλαδή απεργία (The philosophical defense of psychiatry, Lawrie Reznek, p.23, μετάφραση δική μου).
Πολιτικά σκόπιμη ή όχι, η παραπάνω κυβερνητική απόπειρα ακροβάτησε στα όρια του γελοίου κάνοντας χρήση ενός κατά τ' άλλα αποτελεσματικότατου εργαλείου: της οριοθέτησης μιας κοινωνικής αναγκαιότητας με όρους παθολογίας που ένας ιδιότυπος νομικός θετικισμός τους κάνει αδιαπραγμάτευτους. Ακριβώς επειδή και η ελληνική κοινωνική ισορροπία ακροβατεί βυθισμένη στη σύγκρουση που προκαλούν τα αμφίθυμα μηνύματα του ενστίκτου της επιβίωσης και της δημοσιογραφικής/κυβερνητικής προπαγάνδας, η χρήση ψυχολογικών εργαλείων αναμένεται ως ισχυρό όπλο στη φαρέτρα της άρχουσας τάξης μέχρι την οριστική κατάρρευση της αντίστασης του πληθυσμού. Προφανώς, συνεπικουρούμενη από την ανίκητη πρόσκρουση του αστυνομικού γκλομπ σε κάποιο ανθρώπινο κεφάλι. Ελπίζω μόνο στην επίσης ανίκητη ελληνική ξεροκεφαλιά και στην αθεράπευτη ιδιότητα της μικροαστικής βλακείας των γελοίων δημοσιογράφων.

Είθε το πνεύμα του Erich Fromm να τους στοιχειώνει για πάντα!

ο τίτλος είναι ένα ευτυχές λογοπαίγνιο με τη λέξη strike (=χτύπημα αλλά και απεργία) από τον Ιρλανδό ποιητή William Butler Yeats

28.5.10

για έναν απελευθερωμένο ακροδεξιό σαδομαζοχισμό

Η ρατσιστική, ακροδεξιά εφημερίδα "στόχος", με αφορμή την αφίσα της ομοφυλοφιλικής κοινότητας που διαφήμιζε την ετήσια παρέλασή της με την απεικόνιση των ποδιών ενός τσολιά, δημοσίευσε σε ιστοσελίδα την παρακάτω απεχθή, ωμή απειλή: 


Οι προθέσεις του συντάκτη αυτού του κειμένου έχουν πολύ ενδιαφέρον και είναι άδικο να γίνουν απλώς ο στόχος μιας αυτονόητης καταδίκης. Είναι σαφές ότι στη σκέψη του συντάκτη η ωμή απειλή βίας στρέφεται όχι κατά κατά του ειδικού περιεχομένου της αφίσας, δηλαδή της παρέλασης, αλλά κατά της δεδηλωμένης έκφρασης της ομοφυλοφιλικής σεξουαλικότητας, μιας σεξουαλικής διαστροφής κατά τη γνώμη των ομοϊδεατών του και των πνευματικών τους χριστεπώνυμων πατέρων. Το ερώτημα όμως είναι: "κατά της έκφρασης της σεξουαλικής διαστροφής τίνος;" 

Η απειλή της βίας όπως εκδηλώνεται από τον συντάκτη -ασχέτως αν αυτή θα πραγματοποιηθεί ή όχι- φαίνεται να εκκρεμεί μεταξύ μια υποκείμενης εν δυνάμει δολοφονικότητας και της απελπισίας της αναγκαιότητας αυτοσυγκράτησης. Τόσο η συναισθηματική αντίδραση του θύματος όσο και το νόημα αυτής της ίδιας της επικείμενης πράξης βίας δε φαίνεται να παίζουν ρόλο στη ψυχολογία του συντάκτη. Τα παραπάνω μου δίνουν το δικαίωμα να υποθέσω ότι η επικείμενη απειλή είναι στη πραγματικότητα μια επιθετική πράξη αυτοσυντήρησης. Στο φαντασιακό του συντάκτη, μια τέτοια βιαιότητα είναι απόπειρα διατήρησης του εαυτού και αποσκοπεί στην αναζήτηση της ψυχικής ισορροπίας. Η ουσία της επιθετικής πράξης αυτοσυντήρησης είναι η καταστροφή του αντικειμένου και ο σκοπός της επιτυγχάνεται μέσω εξάλειψης του Έτερου (ο ομοφυλόφιλος) το οποίο εκλαμβάνεται ως το απειλητικό για τη ζωή αντικείμενο. Διαφοροποιείται δε από τη σαδιστική πράξη στο ότι σε αυτή αναζητείται η συναισθηματική αντίδραση του αντικειμένου, δηλαδή η σωματική ή ψυχική βάσανος υπό καθεστώς τυραννίας και απόλυτου ελέγχου, και από τη μαζοχιστική στο ότι στη τελευταία η κυριαρχία επί του αντικειμένου προϋποθέτει έστω και πρωτόγονης μορφής ικανότητα εμπαθητικής συσχέτισης. 

Η εγγενής και η τόσο βαθιά ώστε να επιδέχεται κανονικής ανάλυσης βιαιότητα του ακροδεξιού συντάκτη, παρατηρώ ότι στερείται αυτής της τόσο αναγκαίας για την εξομάλυνση του κατακλυσμιαίου πρωτογονικού άγχους ερωτικοποίησης. Στερείται με άλλα λόγια τη μετατροπή της ακραίας επιθετικότητας σε σαδισμό/μαζοχισμό, που θα μπορούσε με ένα τρόπο να τον ανακουφίσει από τη πρωτογενή αποδόμηση του ναρκισσιστικού του εγώ, τη τρομερή απώλεια της παντοδυναμίας του, και τη ανικανότητας του ψυχισμού του να εμπεδώσει την εγκατεστημένη αμφιθυμία. 

Από τα παραπάνω, προκύπτει συνεπώς το καίριο ερώτημα: γιατί το μίσος και η βιαιότητα του συντάκτη δεν έχει μετουσιωθεί σε μια σεξουαλική διαστροφή; γιατί παρόλα αυτά στοχοποιείται απροκάλυπτα η ομοφυλοφιλική σεξουαλικότητα; πού κρύβεται η ερωτικοποίηση της επιθετικότητας του συντάκτη και των ομοίων του; 

Η απάντηση, όπως αναμενόταν, βρίσκεται κρυμμένη στην ίδια την αφίσα. Ξεδιπλώνεται περήφανα μεταξύ των πτυχών της εικονιζόμενης φουστανέλας. Ξεκάθαρα. Η φουστα-νέλα είναι το σύμβολο της ερωτικοποιημένης βιαιότητας της ελληνικής ακροδεξιάς. Και αυτή η οικειοποίηση του συμβόλου από την ομοφυλοφιλική κοινότητα, το έναυσμα μιας ακραίας έκφρασης ανάκτησής της. 

21.8.09

το πρωτάθλημα αρχίζει και η εξέδρα πλημμυρίζει από την ενορμητική ιστορία του υποκειμένου

Με αφορμή την έναρξη του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος, θα αποτολμήσω θρασύτατα μια ψυχαναλυτική προσέγγιση της επιθυμίας του έλληνα οπαδού, ως απόρροια της ψυχοσεξουαλικής του εξέλιξης, να οργανώσει την οπαδική του ύπαρξη ακολουθώντας τα στάδια της λίμπιντο.

Το γήπεδο, ως γνωστόν, αποτελεί το χώρο μιας συμβολικής φαντασιογενετικής διεργασίας που επιτρέπει τη θεωρητικοποίηση. Αυτό βέβαια δύσκολα κάποιος είναι σε θέση να το αντιληφθεί όταν απ' το ημίχρονο κιόλας η ομάδα έχει φάει τρία.
Στο γήπεδο αντιλαμβάνεται κανείς την συνύπαρξη όλων των αμυντικών μηχανισμών του ψυχισμού: από τη συγχυτική-ονειρική ψευδαίσθηση της ευρωπαϊκής κούπας στο τέλος της σεζόν, ως την τελετουργικοποιημένη μετουσίωση μέσα απ' τις "φιέστες" και τις οπαδικές τελετουργίες, όταν αντί για το κύπελλο κερδίζουμε τουλάχιστο τον ιστορικό Παναρκαδικό.
Όλα αυτά στο πλαίσιο μιας ανεπαρκούς οιδιποδειακής οργάνωσης περιοριζόμενης κυρίως στην στοματική εξουσία (γνωστό το σύνθημα "γαμιέται η ο ΠΑΟ και η Λεωφόρος") και στην εκφοβιστική παρουσία μιας γνώριμης πατριαρχικής φιγούρας που κρατά τον έλεγχο (ο οποιοσδήποτε ακατανόμαστος διαιτητής). Εδώ η οπαδική στοματικότητα στοχεύει τη γενετήσια εξουσία του διαιτητή, με το ζήτημα του ευνουχισμού (καμιά φορά και κυριολεκτικού) να προεξέχει.
Για την εδραίωση της συλλογικής φαντασίωσης των οπαδών (για παράδειγμα: ο μεγάλος τελικός) χρειάζεται οπωσδήποτε ο γλωσσικός φαντασιωτισμός (ένας οπαδικός ύμνος ή ένα καινούργιο υβριστικό σύνθημα για το αριστερό εξτρέμ της αντιπάλου), ο οποίος και θα οργανώσει το αμυντικό υλικό (δεν εννοώ βέβαια την αμυντική γραμμή που έχει ήδη εισπράξει τα γκολάκια). Η οργάνωση αυτή είναι ανάλογη προς την αρχή: δυσαρέσκεια/ευχαρίστηση (ειδικά εμείς οι βάζελοι στη δυσαρέσκεια κάναμε μεταπτυχιακά), όχι μόνο αναφορικά με τη προσυνειδιακή δυναμική της αλλά και με το αμυντικό σύνολο του ομαδικού ψυχικού οργάνου (επαναλαμβάνω: δεν αναφέρομαι στην αναγκαιότητα του παναθηναϊκού για καινούργιο στόπερ). Ωστόσο, όλα τα παραπάνω πιστοποιούν μια άλλη αναγκαιότητα: αυτή της μεταφυσικής παρουσίας του θεού (Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ο Σισέ εκπληρώνει την ανάγκη αυτή σε ένα μεγάλο κομμάτι του οπαδικού ψυχισμού) και την οργάνωση θρησκευτικού περιεχομένου που τη πλαισιώνει (γνωστά άλλωστε τα οπαδικά συνθήματα: "ΠΑΟ θρησκεία θύρα 13" και "Θρύλε Θεέ μου Ολυμπιακέ μου).

Αν βέβαια η συγχρονική διάσταση του ελληνικού οπαδικού όντος έρχεται σε αντίθεση με τη διαχρονική αντίληψη της ψυχανάλυσης και την οντολογική θεώρηση αυτού του πρωτοφανούς γηπεδικού πολυθεϊσμού, (Γκέκας, Ογκουνσότο, Καραγκούνης, Μπακαγιόκο και το λοιπό ολύμπιο ποδοσφαιρικό πάνθεο), το παρακάτω βίντεο είναι απόλυτα διαφωτιστικό:







η σκέψη μου άντλησε στοιχεία από το βιβλίο "θεοφαγία" του Ν. Νικολαΐδη, βιβλιοπωλείο της εστίας, 1994

20.2.09

η τσικνοπέμπτη ως τελικό στάδιο της ένταξης των αναπαραστάσεων στο δευτερογενές και άλλα απρόοπτα

Με μια μέρα καθυστέρηση αυτή η ανάρτηση, αλλά η βακχική διάθεση της μπλογκόσφαιρας λόγω της κρεατοφαγίας της τσικνοπέμπτης, με παρέσυρε στη αναζήτηση μιας ψυχαναλυτικής προσέγγισης για το ψημένο κρέας.

Σύμφωνα με τον έλληνα ψυχαναλυτή Νίκο Νικολαΐδη, η σημασία του ψημένου φαγητού είναι πολλαπλή. Μεταξύ άλλων, διευκολύνει και προωθεί την απώθηση της ωμοφαγικής επιθυμίας που εμπεριέχεται την ευχαρίστηση του αίματος. Το τσίκνισμα του κρέατος συντελεί στην απομάκρυνση τόσο της ανθρωποφαγικής όσο και της θεοφαγικής φαντασίωσης. Το ψημένο, ως μέσο συντήρησης της τροφής, συμβάλει στην αναστολή των αντιδράσεων χωρίς μεσολάβηση σκέψεως και συντελεί στην εγκατάσταση της πρωκτικότητας και της αποταμίευσης. Από αρχαιοτάτων χρόνων, το τσίκνισμα καθόριζε και τη διάκριση μεταξύ ανθρώπων και θεών και την εγκατάσταση της μετουσίωσης: για τους θεούς η κνίσα, για τους ανθρώπους η σάρκα. Μέσω των θυσιών, του φόνου του ζώου δηλαδή, επιτρέπεται η διοχέτευση της επιθετικότητας με τρόπο συμβολικό .
Σε μια πιο ωμή ανάλυση βέβαια, όταν το παϊδάκι τσιτσιρίζει στη ψησταριά και η μπριζόλα αναστενάζει στη θέα του ουρανίσκου, η ακατάσχετη επιμονή στη ψυχαναλυτική θεώρηση της καύσης των κρεατικών μοιάζει με τη μελαγχολία του χορτοφάγου μπρος στη παλιοπαρέα το προηγούμενο βράδυ, της αθάνατης τσικνοπέμπτης.

Πολλές θαυμαστές λεπτομέρειες για την αποστροφή της ωμοφαγίας και την ευχαρίστηση του αίματος ο αναγνώστης μπορεί να βρει -αλλά καλά καμουφλαριμένες- στις Βακχες του Ευρυπίδη.

Επιτέλους απόκριες!

πηγή: Νίκος Νικολαΐδης (1994) Θεοφαγία: Πρωτογενής και μεταφορική στοματικότητα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας

18.2.09

σαδομαζοχιστική επίδειξη στα καταστήματά μας

Η φροϋδική άποψη περί σαδομαζοχισμού επιμένει ότι τόσο ο σαδισμός όσο και ο μαζοχισμός μπορούν να συνυπάρξουν στο ίδιο άτομο το οποίο και αλλάζει συνεχώς τους ρόλους για την άντληση της μέγιστης ικανοποίησης.

Είναι αλήθεια ότι μέσα μου κάποια στιγμή το περίμενα και να που επιτέλους εκδηλώθηκε.
Μέχρι τώρα, η κυβέρνηση, της αρρωστημένης φαντασίας και των πρωτογονικών ενστίκτων, παρέδιδε στους πολίτες αυτού του δύσμοιρου κράτους μαθήματα άκρατου σαδισμού που θα έκαναν ακόμα και τον ρέκορντμαν των φετιχιστών να φάει το μαστίγιό του. Αυτή η σχάση κοινωνικής δικαιοσύνης και αντεκδίκησης στα βαθύτερα του ψυχικού της οργάνου, έφερε πόνο, βαρβαρότητα, φυσική και ψυχολογική βία για τη κοινωνία και ατέλειωτη ηδονή για την εξουσία. Μετά τα τελευταία γεγονότα, το επόμενο στάδιο δε θα αργούσε...

Ο μαζοχισμός έχει ως βασικό χαρακτηριστικό την άρνηση του αντικειμένου να συμμετάσχει στην εκπλήρωση της επιθυμίας του υποκειμένου και η ηδονή πηγάζει από την αίσθηση της απόρριψης και την επερχόμενη τιμωρία. Εδώ, οι παραλληλισμοί με τη κοινωνία είναι πιο προφανείς. Η κοινωνία γυρίζει τη πλάτη στη κυβέρνηση, την αρνείται, την έχει ήδη απορρίψει και ετοιμάζει γι' αυτή μια παραδειγματική τιμωρία.

Και να που, λες και το γνωρίζαμε, τα πρώτα σημεία της ηδονής εμφανίστηκαν: ένας πρώην υπουργός παρακάλεσε για τη δημόσια μαστίγωσή του σε κεντρική μας πλατεία. Εδώ βέβαια παρατηρούμε μια σκανδαλώδη εκδήλωση μαζοχισμού η οποία εκτός από τη τιμωρία ενέχει και το στοιχείο της αυτοθυσίας (...για το κόμμα). Η μεταμόρφωση αυτής της λιβιδινικής ώθησης σε αυτοτιμωρία, προσωπικά με γεμίζει τρόμο, αναλογιζόμενος μια μελλοντική επιστροφή της στη φάση του σαδισμού.

Προς κάθε ενδιαφερόμενο πάντως, πολλοί χαρακτηρίζουν ως πιο ηδονιστική μορφή μαζοχισμού την συνεπικουρούμενη αυτοκτονία. Χμ, καλή ιδέα... αλλά κανείς βέβαια δεν έζησε να μας το επιβεβαιώσει.

2.2.09

άντε τράβα ψυχανάλυση να κάνεις

Με αφορμή τα γεγονότα στο λιμάνι του Πειραιά και τη συνεχή παρουσία ΜΑΤ οπουδήποτε, σκέφτομαι πως πλέον, η χρησιμοποίηση ωμής και απρόκλητης βίας από πλευράς κράτους σε οποιαδήποτε κοινωνική δραστηριότητα ενέχει άρωμα διαμαρτυρίας ξεφεύγει από τη σφαίρα της πιθανής αντισυνταγματικότητας, της υπερμετρης προκλητικότητας, της αλητείας ή της καταπάτησης των στοιχειωδών δικαιωμάτων και μπαίνει για τα καλά σε βαθύτερα ζητήματα ψυχοπαθολογίας.

Ο κρατικος μηχανισμός λειτουργεί βαρύτατα εθισμένος στη βία. Απολαμβάνοντας πλήρη απενοχοποίηση από τη κυβέρνηση και μια μερίδα της κοινωνίας, σε όλες του τις εκφάνσεις (υγεία, παιδεία, ασφάλεια) επιμένει να απαιτεί τα δικαιώματά του ως ασθενής, δηλαδή συγκατάβαση, ανεχτικότητα, αναστολή της πραγματικής προσφοράς στη κοινωνία, χωρίς ταυτόχρονα να προϊδεάζει αυτη τη ταλαίπωρη χώρα για τη μια και μοναδική υποχρέωσή του ως άρρωστος: την άμεση, ουσιαστική εξυγίανση.
Η κοινωνία πάλι υποφέροντας από ένα ιδιότυπο εθνικό παρανοϊκό ιδεασμό, διατηρεί τη πεποίθηση πως μας έχουν στο μάτι, ότι είμαστε ο προικισμένος γι΄αυτό και ο από παντού βαλλόμενος λαός (πεποίθηση όπου μόνο το Ισραήλ φέρνει χειρότερες αποδόσεις). Και η πεποίηθηση αυτή τη κρατά σε μια αρρωστημένη επαγρύπνηση που τη κάνει να αρνείται να δει ότι η σήψη βρίσκεται στη πραγματικότητα εκ των έσω.

Η κυβέρνηση από την άλλη εξακολουθεί καιρό τώρα υπό το καθεστώς μιας ακατανόητης αρνησης: "απαγορεύονται οι διαμαρτυρίες, μη διανοηθείτε να προσεγγίσετε με τα αιτήματά σας, δεν είναι δυνατό να σας ακούσουμε, σχεδόν δεν υπάρχετε" και μιας προφανούς απώθησης (οι δυνάμεις καταστολής της φροντίζουν για το τελευταίο). Εδώ βέβαια ούτε 40 χρόνια ψυχανάλυσης δε φτάνουν...

Και last but not least, το ίδιο το πολίτευμα. Απολαμβάνει μια καταστροφική για όλους μας συνειδητή παλινδρόμηση, μια σταδιακή οπισθοχώρηση σε αντιδημοκρατικές και βίαιες πρακτικές που έρχονται κατευθείαν από εποχές όπου η δημοκρατία βρισκόταν ακόμα στα πρώτα, πρώιμα στάδια συνειδησιακής της ανάπτυξης υπό τη "θερμή" πατρική προστασία του παρακράτους. Και είναι αστείο βέβαια, που ενώ πιστέψαμε για λιγο (με τη "τσολιαδίστικη" κατάκτηση του Euro, τη summer night dream team της άρσης βαρών και την ελληνόψυχη ολυμπιάδα) ότι επιτέλους απαλλαγήκαμε από τη δαμόκλεια σπάθη του άγχους του ευνουχισμού, με τρόμο διαπιστώνουμε ξανά πως σε αυτή τη παλινδρομητική διαδικασία, τα κυρίαρχα ονόματα εξακολουθούν τα ίδια. Οι πατέρες-τύρρανοι είναι ακόμα ζωντανοί και μας απειλούν.

Η ψυχιατρικοποίηση της θλιβερής τους εικόνας, όμως, δε θα μπορέσει ποτέ να τους εγγυηθεί ελαφρυντικά. Ίσως να είναι η μόνη φορά που η σκέψη του ασυλιακού εγκλεισμού να μη μας προκαλεί αυτή την αποκρουστική ανατριχίλα...

οι πελάτες μας ψώνισαν και αυτό

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

διάβασε και αυτό

AddThis