Μεταμόρφωση

"Πώς είναι οι κατσαρίδες που βγαίνουν από τους υπονόμους. Έτσι είναι οι λαθρομετανάστες". Τάδε έφη ο εικονιζόμενος κύριος στην εκπομπή "Online", Mega 14 Απριλίου 2015. 

 

Τολμηρή δήλωση, όπως και να το κάνεις, ειδικά όταν γίνεται δημόσια, σε κανάλι πανελλήνιας εμβέλειας και σε προβεβλημένη εκπομπή υψηλής τηλεθέασης. Υποδηλώνει πως έγινε εν πλήρη γνώση και με ειλημμένη ευθύνη. Προστατευμένη από την εγγενή τάση των Ελλήνων να επικροτούν τη βία απέναντι στους αδύναμους, λουσμένη στη χρυσαβγίτικη φωταύγεια των προβολέων των τηλεοπτικών καναλιών. Φυσιολογικά συνεπώς, η δήλωση αυτή αφέθηκε αναπάντητη, ασχολίαστη, και βεβαίως χωρίς να απαιτηθεί από τον ομιλητή της να λογοδοτήσει περαιτέρω τουλάχιστο δημόσια.

Για όσους μάλιστα κλείνουν ακόμα τα αυτιά στον στον φασιστικό καλπασμό της κοινωνίας, η δήλωση αυτή φαντάζει ένα ακόμα μεμονωμένο περιστατικό. Αναρωτιέμαι αν πράγματι είναι έτσι όμως, καθώς μια γρήγορη, πρόχειρη έρευνα με τη βοήθεια της Google χρησιμοποιώντας τα λήμματα "μετανάστες" και "κατσαρίδες" αποδεικνύει ότι ο χαρακτηρισμός έχει και συνέπεια και χρονική συνέχεια στην Ελλάδα του μνημονίου. Κατά καιρούς έχει γίνει χρήση του από αγανακτισμένους πολίτες μέχρι και πρώην υπουργούς. Ενδεικτικά:  

• Μάιος 2011. Μέλος Χρυσής Αβγής, Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Αθηναίων: «Τα πράγματα είναι απλά: όταν στο σπίτι σου μπαίνουν κατσαρίδες, δεν τρέχει όλη η οικογένεια να τις κυνηγάει μία μία. Κάνεις απεντόμωση. Το ίδιο και στο κέντρο της Αθήνας. Πρέπει να διώξουμε όλους τους λαθρομετανάστες»
• 22/11/2012. Το Βήμα on line: «Η πρόεδρος της επιτροπής της Βουλής για τα ανθρώπινα δικαιώματα παρομοίασε πρόσφατα τους μετανάστες με τις κατσαρίδες, μέσα στη γενική αδιαφορία».  
• Μάιος 2013. Hughes Williamson, διευθυντής της οργάνωσης Human Rights Watch υπεύθυνος για την Ευρώπη και την Ασία: «Όταν επισκεφτήκαμε το ελληνικό Κοινοβούλιο τον Νοέμβριο του 2012 και παρουσιάσαμε τα αποτελέσματα έρευνάς μας για την ξενοφοβική βία, ένα μέλος της κυβερνώσας παράταξης χαρακτήρισε τους ξένους που έρχονται στην Ελλάδα ως "κατσαρίδες"»  

Η "κατσαρίδα" συνεπώς δεν είναι μεμονωμένος χαρακτηρισμός. Είναι εγκαθιδρυμένη ταύτιση με τον πρόσφυγα και τον μετανάστη. Κοινοποιημένη απ' τους απλούς φασίστες, νομιμοποιημένη από τους κοινοβουλευτικούς ρατσιστές. Η ύβρις που μεταμορφώνεται σε γενικευμένη συνενοχή. 

Κατσαρίδα! 

Ο Έλληνας μεταμορφώνει τον πρόσφυγα/μετανάστη φαντασιωσικά σε κατσαρίδα. Η διαχρονική ρητορική της ακροδεξιάς και η σημειολογία που χρησιμοποιεί αποστερεί τον μετανάστη και τον πρόσφυγα από τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του, την ανθρωπινή του διάσταση. Εδώ, η ψυχολογικοποίηση, μέσω της σχάσης του υποκειμένου (ρατσιστής), της προβολής στο αντικείμενο (μετανάστης) και της μετέπειτα συναισθηματικής αποσύνδεσης υποκειμένου-αντικειμένου, λειτουργεί υποβοηθητικά στην ιδεολογία του ρατσιστή, που είναι ο διαχωρισμός των ανθρώπων σε ανώτερους και κατώτερους και η εκμετάλλευση των δεύτερων από τους πρώτους. 

Μα κατσαρίδα;!

Η κατσαρίδα στο συλλογικό θυμικό είναι ταυτισμένη με τη σιχασιά και την αηδία. Είναι ο φορέας της αρρώστιας, της επιδημίας. Το πλήθος της κατακλύζει τα υπόγεια και τους υπονόμους, ξεγλιστρά και ξεφεύγει με ταχύτητα, σκαρφαλώνει απρόσκλητα τους τοίχους των σπιτιών μας ως μολυσματικό υπόλειμμα του καύσωνα και της υγρασίας. Η θανάτωσή της είναι επιβεβλημένη, με την ισοπέδωση από τη μπότα του πιο τολμηρού ή τη χημική ασφυξία του εντομοκτόνου. 

Ωστόσο, σε ένα πιο εξελιγμένο ίσως φαντασιακό, η κατσαρίδα είναι συνδεδεμένη συνειρμικά και με δύο ακόμα συμβολισμούς: 1) την αιώνια επιβίωση (ας πούμε μετά από τον πυρηνικό πόλεμο) και 2) τη νουβέλα του Φραντς Κάφκα "Η Μεταμόρφωση". 

Η Μεταμόρφωση ξεκινάει με τον ήρωα, τον  πλανόδιο πωλητή Γκρέγκορ Σάμσα, να ξυπνάει ένα πρωί μεταμορφωμένος σε τερατώδες αηδιαστικό έντομο. Σε όλο το υπόλοιπο βιβλίο, ο ήρωας παλεύει με το βάρος που αποτελεί για την οικογένειά του, που τον βλέπει με απέχθεια και αηδία. Αυτό που από τη πρώτη στιγμή συγκλονίζει στη Μεταμόρφωση είναι ότι παρά την ξεκάθαρη και ολοκληρωτική του μετατροπή σε γιγάντιο έντομο - κατσαρίδα, ο Γκρέγκορ Σάμσα εξακολουθεί και συμπεριφέρεται σαν κανονικός άνθρωπος. Ποτέ δεν ταυτίζει τον εαυτό του με κατσαρίδα. Αποκαλεί τη μεταμόρφωσή του ανοησία, τη θεωρεί ως κάτι που απλά τον εμποδίζει από το να συνεχίσει την καθημερινότητά του. Προσπαθεί να αγνοήσει τη μεταμόρφωση και όσο περισσότερο το κάνει τόσο πιο τρομακτικά γίνονται τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά. Μα παραμένει ήρεμος, ατάραχος, μέχρι την ολοκλήρωση της ιστορίας του, μέχρι τον θάνατό του, μην έχοντας ως τέλους χάσει τα χαρακτηριστικά της κατσαρίδας. Είναι στην απόλυτη άρνηση. Και ο έκπληκτος αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με έναν ήρωα του οποίου η μοίρα είναι φρικτή, που προκαλεί μαζί τρόμο και αηδία. Μα σε αντίθεση με την εσωτερική ανάγκη του αναγνώστη που απαιτεί ο Γκρέγκορ Σάμσα να βιώσει κατάβαθα τη βαριά συναισθηματική, διανοητική και εντέλει υπαρξιακή δίνη της μεταμόρφωσης σε κατσαρίδα, εκείνος ποτέ δε το κάνει.

Ακούγοντας τον εικονιζόμενο κύριο να αναπαράγει συνειδητά και χωρίς αντίσταση μια καλά ριζωμένη πια πεποίθηση, αναρωτιέμαι ποιος είναι πλέον η κατσαρίδα. Ο πρόσφυγας, ο μετανάστης, εκείνος που του στερούν όχι απλώς τα αστικά του δικαιώματα, αλλά ακόμα και εκείνα τα ανθρώπινα, της ζωής, της αυτοδιάθεσης, της ύπαρξης; Ή ο πολίτης, το άτομο της  που καθημερινά ξυπνά τυφλός μπρος στην τερατώδη του μεταμόρφωση και κατ' εξακολούθηση αρνητής της βρωμιάς που αναδύει. Ποιος είναι η κατσαρίδα; Ο πρόσφυγας, που σαν τον Γκρέγκορ Σάμσα βιώνει την καταδίκη της μεταμόρφωσης χωρίς να γνωρίζει το αδίκημα ή την κατηγορία; Ή ο πολίτης που καταδικασμένος στον εαυτό του και θωρακισμένος στην μικροσκοπική του οπτική, αδυνατεί να συνειδητοποιήσει πως από άνθρωπος έχει σταδιακά μετατραπεί σε ναζιστικό κτήνος.

Σαν τον αναγνώστη της μοίρας του Σάμσα, η μεταμόρφωση μου προκαλεί τρόμο και αηδία. Ελπίζω στην κάθαρση της κατάδυσης στην υπαρξιακή δίνη του να κοιμάσαι άνθρωπος και να ξυπνάς κατσαρίδα και να μην το καταλαβαίνεις. Μάταια ίσως. 

Αρνούμαι να υπογράψω το κείμενο αυτό με το όνομά μου. Θέλω η υπογραφή του να διαβάζει "Κατσαρίδα". Όχι στο πλαίσιο μιας θεωρητικής αλληλεγγύης απέναντι στον αδύναμο ή σαν κραυγή αηδίας απέναντι στον ρατσιστή. Μα σαν απόρροια της σύγχυσης στο μυαλό ενός ανθρώπου που ακόμα επιμένει να ασχολείται με την Ελλάδα. Ποια "Κατσαρίδα" υπογράφει εδώ λοιπόν; Ο μετανάστης, που βλέπει την επιστροφή να απομακρύνεται οριστικά ή ο πολίτης, ένας Γκρέγκορ Σάμσα, που ξυπνάει ακόμα ένα πρωί καταδικασμένος στην άρνηση; 

"Κατσαρίδα"

πρώτη φορά αριστερά και το νόημα της παρέλασης της 25ης Μαρτίου

25η Μαρτίου 2015. Πρώτη παρέλαση κυβέρνησης Σύριζα (με ολίγη από ΑΝΕΛ). Χωρίς κιγκλιδώματα, με ελεύθερο το χώρο του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, εξέδρα επισήμων χωρίς ΜΑΤ, με τάγματα εθνοφυλάκων, ιστορικά λάβαρα, το τμήμα πολεμικών σημαιών του Στρατού, φάλαγγες, πτήσεις ελικοπτέρων. Και για επιδόρπιο, 90μελής μπάντα στρατού, παραδοσιακά τραγούδια, σύλλογοι παραδοσιακών χορών. Έμοιαζε με πραγματικό εθνικό-λαϊκό γλέντι, με κράτος, στρατό και λαό επιτέλους ενωμένο. Με πρώτη φορά αριστερά; 

Παρακάτω προσπαθώ να καταλάβω, τι ακριβώς σημαίνουν όλα τα παραπάνω.

Για να κατανοηθεί το ουσιώδες στη συγκεκριμένη παρέλαση, ίσως είναι χρήσιμο να ανατρέξουμε σε γεγονότα του πρόσφατου παρελθόντος και να τα ξαναδούμε, εντάσσοντάς τα στο ευρύ πλαίσιο μιας χρόνιας πλέον κρίσης με ενδιάμεσα επεισόδια. Το καλοκαίρι του 2011, η περικύκλωση της βουλής στις 28 του Ιουνίου από εκατοντάδες χιλιάδες "αγανακτισμένων" είχε σηματοδοτήσει την επίσημη κήρυξη πολέμου από πλευράς της τότε κυβέρνησης του μνημονίου απέναντι στη κοινωνία με μια άνευ προηγουμένου και συνεχή φυσική βία και αστυνομική καταστολή που οδήγησε προοδευτικά στην εξασθένιση της αντίστασης. Η κοινωνία απάντησε αποφασιστικά στην πρώτη περίσταση που η μαζική συγκέντρωσή της μπορούσε να ήταν νομιμοποιημένη, στην παρέλαση. Συγκεκριμένα, την 28η Οκτωβρίου 2011 η στρατιωτική παρέλαση της Θεσσαλονίκης διακόπτεται μετά την εισβολή χιλιάδων διαδηλωτών στον χώρο διεξαγωγής της (Enet.gr 28/10/11). Το αποκορύφωμα αυτής της εισβολής ήταν ο ίδιος ο πρόεδρος της Ελληνικής δημοκρατίας να αποδοκιμασθεί και να αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη θέση του και να φυγαδευτεί στην ασφάλεια. Μετά από αυτό, κάθε "νόμιμη" συγκέντρωση της κοινωνίας ήταν ασφυκτικά περικυκλωμένη από δυνάμεις καταστολής. Οι παρελάσεις από στρατιωτικές έγιναν στρατιωτικοποιημένες. Ο πρόεδρος της δημοκρατίας προστατευόταν από τα ΜΑΤ και το πολιτικό προσωπικό περιβαλλόταν για την ασφάλειά του από τα εγκατεστημένα κάγκελα. Οι πολίτες αποτρέπονταν από το να πλησιάσουν, οι συγκεντρώσεις τους αποθαρρύνονταν και σύντομα οι ίδιοι γύρισαν την πλάτη τους σε αυτό που κάποτε τους ζέσταινε τη σούπα της κατασκευασμένης εθνικής ομοψυχίας. 

Θεωρώ πως τα γεγονότα εκείνης της παρέλασης είναι ορόσημο για την ανάγνωση της Κρίσης και της Εποχής του Μνημονίου. 

Η πολιορκία του κοινοβουλίου τον Ιούνιο του '11, του θεσμού εκείνου δηλαδή που απεικονίζει την εκπροσώπηση της βούλησης της κοινωνίας και κατά συνέπεια την ίδια της την κυριαρχία, έδειξε την πρόθεση της κοινωνίας να άρει μια τέτοια εκπροσώπηση που οδηγούσε σε απώλεια αυτής της κυριαρχίας.

Από την άλλη, ο πρόεδρος της δημοκρατίας έχει μόνο μία χρησιμότητα: να λειτουργεί ως το σύμβολο της εθνικής κυριαρχίας. Όχι της ομοψυχίας, όχι της ελληνορθοδοξίας, όχι μιας κάποιας "ρωμιοσύνης". Της κυριαρχίας. Της έμπρακτης δυνατότητας και του δικαιώματος μιας κοινωνίας στο να ασκεί εξουσία και να καθορίζει ως αποφασίζει την πορεία της χωρίς παρεμβάσεις από εξωτερικές πηγές ή εξωγενείς "θεσμούς". Στην παρέλαση του Οκτώβρη του '11, η φυγάδευσή του έκανε ξεκάθαρο ότι ο συγκεκριμένος πρόεδρος είχε πάψει να λειτουργεί ως τέτοιο σύμβολο. Εκείνη την ημέρα, ό,τι θα μπορούσε να προσωποποιήσει την εθνική κυριαρχία είχε εκπέσει. Η κοινωνία, αποκρινόμενη ασυνείδητα ίσως στα πολιτικά της αισθητήρια, έσπαγε οριστικά τους δεσμούς της με αυτό. 

Ακολούθησαν τέσσερα συγκλονιστικά χρόνια, με αλλεπάλληλες κυβερνήσεις-μαριονέτες που στο όνομα του σκληρότερου φιλελευθερισμού κατεδάφισαν συστηματικά μια ούτως ή άλλως προβληματική κοινωνία, με το πολιτικό της προσωπικό να λειτουργεί ως κατώτερος υπάλληλος υπερεθνικών οργανισμών και τραπεζών. Αυτά τα χρόνια, κάθε αίσθηση κυριαρχίας (εθνικής, λαϊκής, κρατικής, όπως θέλει ας το πει κανείς) ταπεινώθηκε, εξευτελίστηκε και τελικά εξαλείφθηκε. 

Ώσπου έφτασε η συγκυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ. Ο Σύριζα βασίστηκε προεκλογικά στην ελπίδα που ερχόταν και μετεκλογικά αποπειράθηκε στα λόγια να καταδείξει την αποφασιστικότητά του να αποκαταστήσει την χαμένη κυριαρχία, το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης: Απεμπόλησε την τρόικα, εξευτελίζοντας αρχικά τους εκπροσώπους της, και επιδόθηκε σε μια διαπραγμάτευση αμφίβολων αποτελεσμάτων όπως φαίνεται μέχρι τώρα, αναφορικά με το ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας και της αυτοδιάθεσης. Οι ΑΝΕΛ από την άλλη, απορροφημένοι σε έναν γελοίο εθνικιστικό παλιμπαιδισμό, αναζητούν το νόημα της επανάκτησης της κυριαρχίας σε φιέστες στο Αιγαίο, υπερπτήσεις σε βραχονησίδες και εκρηκτικές αυτοκαταστροφικές φαντασιώσεις τύπου "Κούγκι". 

Σε αυτές τις προσπάθειες, η κοινωνία αρχικά ανταποκρίθηκε με συγκεντρώσεις συμπαράστασης στις διαπραγματεύσεις, μπροστά από τη βουλή, στις αρχές του Φλεβάρη του '15. Η κυβέρνηση επικρότησε με απομάκρυνση των δυνάμεων καταστολής, ξήλωμα των κιγκλιδωμάτων και διατήρηση ανοιχτών των σταθμών του μετρό, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή. Η κοινωνία, ζαλισμένη ακόμα από τον ενθουσιασμό της "επιστροφής της ελπίδας" θεώρησε πως ανακτά την χαμένη κυριαρχία της. Η κυβέρνηση συμμετείχε σε αυτή τη φαντασίωση της κοινωνίας με το αναπαραστήσει το βασικό χαρακτηριστικό μιας "εθνικής κυριαρχίας", την ενότητα δηλαδή μεταξύ κράτους και λαού. Ο Ιούνιος του '11 στον φαντασιακό του αντίποδα. Και όπως φαίνεται από τις δημοσκοπήσεις, η διαδικασία αυτή τουλάχιστο μέχρι τώρα λειτουργεί αποτελεσματικά. 

Αυτό είναι το πλαίσιο και της παρέλασης της 25ης Μαρτίου. Και η ουσία της. Η κατασκευή, η φαντασιακή επανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας. Σε πρώτο πλάνο βέβαια αναδείχθηκε η ομοψυχία, η αδελφοσύνη, ο ελληνισμός, όλη η αθάνατη εθνική μπουρδολογία δηλαδή, από τους πατριώτες συγκυβερνώντες. Με κλαρίνα και χορευτικά τσαρούχια, με ελικόπτερα και τάγματα εθνοφυλάκων. Αλλά το πραγματικό νόημα αυτής της παρέλασης ήταν η απεγνωσμένη επαν-αίσθηση της εθνικής κυριαρχίας. Χωρίς κάγκελα. Χωρίς στρατιωτικοποίηση. Χωρίς βία. Χωρίς διαπόμπευση και αποδοκιμασία. Χωρίς φυγαδεύσεις. Το φάντασμα της παρέλασης της 28ης του '11 και ο ισχυρός της συμβολισμός να εξορκιστούν, να γίνουν παρελθόν. Με αυτή την παρέλαση, η πεμπτουσία της κυριαρχίας φαντάζει πια παρούσα: κράτος και λαός "μαζί", στην ανάμνηση μιας νέας παλιγγενεσίας, στην τίμηση μιας άλλης εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας. 

Και μπρος στην αναγκαιότητα της επανάκτησης της, κάθε παλαιότερες συριζαϊκές εξαγγελίες για τη καταγωγή και το μέλλον των παρελάσεων μένουν αναγκαστικά στον πάγο. 

Το πόσο "αίσθηση εθνικής κυριαρχίας" ωστόσο κατάφερε δεν έχουμε παρά να το δούμε τις επόμενες εβδομάδες. Προς το παρόν αφηνόμαστε στο να ακούμε εθνικιστές να προκαλούν παρελαύνοντας και δυσεύρετα στη ανθρωπιστική κρίση εκατομμύρια να σπαταλώνται στις φτηνιάρικες εθνικο-λαϊκές παρωδίες των ακροδεξιών της συγκυβέρνησης. Και δεν φαίνεται κάποια κυριαρχία σε αυτό...


Η εικόνα ανήκει στον jodi graphics

η βία που δεν τελειώνει ποτέ

Ιάκωβος Ανδρεαδάκης: Ένας ήρωας με Σύνδρομο Down που “χαλάει” το success story του τουρισμού

Τέτοιες ειδήσεις δεν με εκπλήσσουν καθόλου πλέον. Αντίθετα επαληθεύουν κάθε φορά και περισσότερο ότι βαθιά μέσα στη φύση μας ως κοινωνία υπάρχει εγγενής η επιθυμία για σκληρή τιμωρία απέναντι στους ανθρώπους που είναι περισσότερο ευάλωτοι και με μεγαλύτερες ανάγκες. Τα αναρίθμητα παραδείγματα καταδεικνύουν ότι εξακολουθούμε διαχρονικά όχι απλά να παραμένουμε αδιάφοροι ή παθητικοί απέναντι στη διάκριση και την απανθρωπιά αλλά ότι βρισκόμαστε ενεργητικά και τιμωρητικά απέναντι σε κάθε προσπάθεια για φυσιολογική ζωή και αξιοπρέπεια.

η μοναξιά του μετανάστη πριν τις εκλογές

Έχω ξαναπεράσει ελληνικές εκλογές στην  μόνιμη πλέον κατοικία μου εκτός Ελλάδας, στο Λονδίνο. Συνήθως τις περνώ με λίγους φίλους σε κάποιο σπίτι, αναζητώντας live streaming από καθεστωτικά ελληνικά κανάλια, πίνοντας τσίπουρο σαχλαμαρίζοντας, σιχτιρίζοντας ενίοτε το ευδαιμονικό χαμόγελο των εξουσιαστών μας στα πάνελ στις παλιές καλές ημέρες της κυριαρχίας τους και πάντοτε ευγνωμονώντας το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται 2 ώρες μπροστά ώστε τουλάχιστο η παρακολούθηση της ροής των αποτελεσμάτων να μην μου στερούσε περισσότερο ύπνο μπρος το δευτεριάτικο ξύπνημα για δουλειά. Δυσκολεύομαι ωστόσο να ανακαλέσω αν ποτέ είχα το συναίσθημα που κυριαρχεί μέσα μου σε αυτές τις εκλογές. 

Η πρώτη εκλογική νίκη του Σύριζα, στις ευρωεκλογές του 2014, με είχε βρει με συντρόφισσες και συντρόφους στις οργανωμένες αίθουσες μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης στο κεντρικό Λονδίνο. Πιο πριν, είχαμε ψηφίσει στη πρεσβεία, σε μια ανιαρή, άψυχη διαδικασία που λίγο μόνο ζεστάθηκε χάρη στις μπίρες που ήπιαμε μετά σε μια παραπλήσια pub. Παρά τις προσπάθειές μας για ένα γιορταστικό τόνο στην αίθουσα, υπήρχε θυμάμαι μια απρόσωπη αίσθηση, κενή συναισθηματικά, που δεν είχε καταφέρει να αντλήσει και πολλά από την εκλογική επιτυχία. Εν μέρη γιατί ακόμα και στην Ελλάδα η πρώτη νίκη κόμματος της Αριστεράς σε εκλογές στην σύγχρονη ιστορία δεν προκάλεσε τον αναμενόμενο ενθουσιασμό, αλλά ίσως -για εμάς εκεί- διότι αντιλαμβανόμαστε όλο αυτό και με την επιπρόσθετη αίσθηση της απόστασης. Σαν τώρα θυμάμαι την διανοητικοποίηση αυτής της συναισθηματικής αυτοσυγκράτησης που ασυνείδητα επιχειρήσαμε με την συντρόφισσα Ε. καθώς περπατούσαμε προς το King's Cross λίγες ώρες αργότερα. Κουβεντιάζαμε πολιτικά αλλά στην πραγματικότητα αυτό που κάναμε ήταν να αναρωτιόμαστε πού βρίσκονταν τα συναισθήματά μας. Ήταν εντυπωσιακό πώς η χαρά της νίκης, ο ενθουσιασμός της επικράτησης, η εκκίνηση της ελπίδας είχε ξεχαστεί τόσο εύκολα στα βρεγμένα λιθόστρωτα του Bloomsburry. 

Τίποτα ωστόσο δεν είναι το ίδιο στις εκλογές του Γενάρη του '15. Όσοι δεν είμαστε εκτεθειμένοι στην ολοήμερη ψυχολογική βία των ελληνικών καναλιών και στην ευθεία λεκτική και συναισθηματική τρομοκρατία των ακροδεξιών και των νεοφιλελεύθερων μπορούμε να αφουγκραστούμε την κίνηση, την ελεύθερη ροή προς τα μπρος. Όσοι επιμένουμε στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και αρνούμαστε την περαιτέρω ταπείνωση μπορούμε να καταλάβουμε πως η υποψία που τριγυρνά αδέσμευτη στην Ελλάδα αλλά παραμένει υποψία, ότι δηλαδή κάτι αλλάζει, εδώ απ' έξω δεν είναι στην πραγματικότητα υποψία αλλά μια φωτεινή παρουσία με ξεκάθαρη φωνή. Και ότι όλοι ασχολούνται με αυτή. Με τη δική μας παρουσία, με τη δική μας φωνή. Είναι πια αισθητή για τους λόγους που πρέπει, επιτέλους ακούγεται. Από τους πλέον συντηρητικούς ως τους πιο ριζοσπάστες. Και όσοι δεν μπορούμε να αντισταθούμε στον ενθουσιασμό που εκπέμπουν οι σύντροφοι απανταχού της Ευρώπης, Άγγλοι, Γάλλοι, Ισπανοί (... και Πορτογάλοι - για να αφεθώ στον εύηχο παροξυσμό), αυτοί, να το ξέρουμε, ελπίζουν ακόμα πιο πολύ, συγκινούνται ακόμα πιο εύκολα, ταυτίζονται με την ιδέα της αλλαγής με ακόμα μεγαλύτερη ένταση. Γιατί αυτό που συμβαίνει είναι μεγαλύτερο από καθέναν από εμάς, μεγαλύτερο από όλους μας μαζί, πιο μεγάλο απ' την Ελλάδα. Είναι η ίδια η κίνηση μέσα στην ιστορία.

Αφήνομαι λοιπόν στις φωνές των φίλων. Και των γνωστών και των αγνώστων. Ελλήνων και ξένων. Στα λόγια τους. Στα συνθήματα, στα συναισθήματα, στις φαντασιώσεις. Και στα λογοπαίγνια. Και στις εικόνες των τοίχων του facebook, στις εξυπνάδες στο timeline του twitter. Αυτά έχω εδώ πέρα.

Ενθουσιασμός και συγκίνηση. Αγωνία και ελπίδα. Και λίγο μοναξιά, για εμένα που -για όποιο λόγο- δεν είμαι εκεί, μέσα σε όλο αυτό. Λυπάμαι πολύ που δεν είμαι εκεί. Το να μην ψηφίσω μου στερεί το δικαίωμα της συνδιαμόρφωσης της ιστορίας. Και, το να μην είμαι εκεί, τώρα, απόψε, αύριο, τη χαρά του να ζήσω την επανεκκίνησή της. 

ένας Άδωνις στο σαλόνι μου

ή αλλιώς, γιατί οι οικειοθελείς συναθροίσεις στα σπίτια των πολιτών είναι το τελευταίο σκαλοπάτι του εξευτελισμού τους

Οργανωμένες συναθροίσεις στα σπίτια των πολιτών με συμμετοχή πολιτικών υποψήφιων βουλευτών. Είναι το πιο ύπουλο και τρομακτικό φαινόμενο αυτής της προεκλογικής περιόδου. Ακόμα πιο επικίνδυνο και από την ευθεία βία των καναλιών, την τρομοκρατία των μαριονετών του μνημονίου, το ψέμα των εθισμένων στην εξουσία, τον φτηνό καιροσκοπισμό των πολιτικάντηδων. 

Παρακάτω θα προσπαθώ να εξηγήσω τι πραγματικά συμβαίνει μέσα σε αυτές τις συναθροίσεις.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως αυτοί που "επισκέπτονται" τα σπίτια των πολιτών και κομπάζουν στα μέσα δικτύωσης για την επιτυχία αυτού του κατορθώματος είναι σχεδόν αποκλειστικά τα ακροδεξιά στοιχεία της νέας δημοκρατίας. Εκείνοι των οποίων οι αυταρχικές, φασίζουσες αντιλήψεις ποτέ δεν παρέμειναν κρυφές, εκείνοι που καθ' όλη την προεκλογική περίοδο έχουν βασίσει τον πολιτικό τους λόγο αποκλειστικά στον συναισθηματικό εκβιασμό, τη λεκτική και συναισθηματική βία, το ασύστολο ψέμα και τη διαρκή τρομοκρατία απέναντι στους πολίτες, τακτικές γνωστές στα φασιστικά καθεστώτα και φυσικά στον ναζισμό.

Βασικό συστατικό συνεπώς σε αυτές τις συναθροίσεις είναι η παρουσία ενός εξουσιαστικού, αυταρχικού χαρακτήρα. Του επίσημου καλεσμένου. Ο καλεσμένος μπορεί μόνο να είναι άτομο με ενδογενή αυταρχισμό, με ροπή προς την εξουσία με την έννοια της διάκρισης, που θρέφεται από την κυριαρχική του θέση έναντι των άλλων. Στις συναθροίσεις αυτές, ο επίτιμος ακροδεξιός καλεσμένος είναι αυτός που καθορίζει αυτή την κυριαρχική θέση. Είναι αυτός που καταδεικνύει την δική του ανωτερότητα και επισημαίνει την σαφή κατωτερότητα των οικοδεσποτών και των υπολοίπων καλεσμένων. Στη σχέση επίτιμου καλεσμένου - οικοδεσποτών, δεν υπάρχει καθόλου το ζήτημα της ισότητας, της ισοπολιτείας. Στις συναθροίσεις τους δεν έχει θέση η αλληλεγγύη, η ισοκατανομή αλλά επιβάλλεται από εκείνον το ακριβές δίπολο κυριαρχίας/υποταγής. 

Ωστόσο, για να επιβιώσει αυτή η σχέση, για να επιτύχει η συνάθροιση χρειάζεται και τον αντίθετο πόλο. Τον ανίσχυρο. Τον υποταγμένο. Αυτός ο πόλος είναι ο οικοδεσπότης της συνάθροισης. Αυτός που οικειοθελώς ανοίγει το σπίτι του για να υποδεχτεί τον εξουσιαστή του, τον επικυρίαρχο. Και βέβαια, οι λοιποί καλεσμένοι. Δεν μου κάνει εντύπωση πως οικοδεσπότες και λοιποί καλεσμένοι είναι κυρίως μεσήλικες μικροαστοί. Δεν θα μπορούσε να πληρωθεί αλλιώς η άλλη άκρη του δίπολου. Οικοδεσπότες στις συναθροίσεις είναι οι συντετριμμένοι της μεσαίας τάξης, οι αυτοαποκαλούμενοι νοικοκυραίοι, αυτοί που είχαν "κάτι" και τώρα δεν έχουν τίποτα. 

Η ανελέητη τακτική της αφαίμαξης της τάξης αυτής από τις μνημονιακές κυβερνήσεις, η απότομη πτώση του βιοτικού της επιπέδου, η βίαιη φτωχοποίηση, η κατάργηση του μέλλοντός της και του μέλλοντος των παιδιών της, όλα απότοκα του σκληρότερου νεοφιλελευθερισμού που έχει εφαρμοστεί ποτέ, και την ίδια στιγμή η ψυχολογική και σωματική βία, η απαξίωση της δημοκρατίας, ο ευτελισμός στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το σκοτάδι της ακροδεξιάς δράκας του Σαμαρά, όλα αυτά οδήγησαν στην μετατροπή των μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων σε μια μάζα ανθρώπων με δύο βασικά χαρακτηριστικά: Την μοναξιά και την αδυναμία. Οι πολίτες μείνανε μόνοι μέσα στη φτώχεια, τη βία, και την ταπείνωση. Χωρίς φωνή. Χωρίς στήριγμα. Ο καθένας για τον εαυτό του. Οι πολίτες έχασαν κάθε τους δύναμη. Έγιναν μικροί, ανύπαρκτοι, τιποτένιοι. Χωρίς υπόσταση, χωρίς σημασία. Η απόλυτη υποταγή. Ο πλήρης εξευτελισμός. 

Ο οικοδεσπότης και οι καλεσμένοι του, αυτά τα αδύναμα, μοναχικά ανθρωπάκια, μπορούν μόνο να ελπίζουν πλέον στην δύναμη, την υπεροχή, τη βία του επίτιμου καλεσμένου. Όσοι πιο υποταγμένος είναι ο οικοδεσπότης, όσο πιο ανήμπορος, ανελεύθερος, απελπισμένος, τόσο πιο διεγερμένα ισχυρός γίνεται ο ακροδεξιός καλεσμένος. Προσχωρούν λοιπόν σε αυτή τη σχέση με τον εξουσιαστή τους, παραχωρούν πλήρως τον εαυτό τους, παραδίδονται οικειοθελώς, αποκηρύσσουν το αίσθημα αυταξίας τους και απολύουν το τελευταία απομεινάρια της αξιοπρέπειάς τους και τελικά την ίδια την προσωπική τους ελευθερία.  Και βεβαίως, ακριβώς στο πλαίσιο του σαδομαζοχιστικού τύπου αυτής της σχέσης, ο αυταρχισμός, η δύναμη και η εξουσία του καλεσμένου, προστατεύει τον απελπισμένο οικοδεσπότη, τρέφει την αδυναμία του, τον καθηλώνει με ασφάλεια στα υπάρχοντα δεσμά του, σε μια αποκρουστική, διαστροφική συμβιωτική συνύπαρξη. Ο ένας ζει θρέφοντας τον άλλο. 

Η οριστική επιβεβαίωση αυτής της ασφυκτικής συμβιωτικής συνύπαρξης του εξουσιαστή και του εξουσιαζόμενου, του αυταρχικού και του υποταγμένου, του ισχυρού και του αδύναμου, του σαδιστή και του μαζοχιστή είναι η ουσία σε αυτές τις συναθροίσεις. 

Γι' αυτό και μόνο δέος με διακατέχει σαν βλέπω πως οι επισκέψεις των ακροδεξιών στα σπίτια των πολιτών πήραν την πιο επίσημη θεσμική τους μορφή με το διαφημιστικό σποτ της νέας δημοκρατίας και τη παρουσία του ίδιου του πρωθυπουργού. 

Μας υπενθυμίζει πόσο αδίστακτοι είναι αυτοί οι άνθρωποι, πόσο ύπουλοι, πόσο απολύτως έτοιμοι για όλα. Επιτείνουν την συνύπαρξη, ενισχύουν τη σχέση κυρίαρχου/ταπεινωμένου, εξευτελίζουν την κοινωνία αντλώντας δύναμη από την ανημποριά της.

Η δική τους επιβίωση στηρίζεται ξεκάθαρα πλέον στη δική μας.
Ασφυξία.