17.4.16

12 πρόσφυγες παρακαλώ, για το σπίτι



Ντριιιιν
- Προσφυγοπωλείο "η Ωραία Ελλάς". Πώς μπορώ να σας εξυπηρετήσω;
- Ναι, γεια σας. Μια παραγγελία θα ήθελα...
- Βεβαίως, σας ακούω
- Σύριους έχετε;
- Έχουμε τους καλύτερους Σύριους κύριε, μόλις βγήκαν από τη θάλασσα, μυρίζουν αρμύρα.
- Α ωραία, γιατί έχω ακούσει πως έχετε το καλύτερο προσφυγικό κρέας
- Όλη η Ευρώπη μιλάει για εμάς κύριε
- Τέλεια. Βάλτε μου, πέντε. Α, όχι, όχι, κάντε τους οχτώ.
- Να τους κάνω δέκα;
- Άντε, να δούμε τι θα τους κάνουμε τόσους πολλούς...
- Να βάλω και μερικούς Αφγανούς να δοκιμάσετε; Μας τους έφεραν πρόσφατα και είναι πολύ καλοί.
- Ναι βάλτε και κάνα δυο Αφγανούς.
- Ωραία, θα βάλω δύο. Πώς τη θέλετε τη παραγγελία;
- Το απ' όλα τι περιέχει;
- Κοιτάξτε, εμείς βάζουμε ρουχισμό, υπένδυση και αν θέλετε και σωσίβια.
- Παιδιά βάζετε ή είναι έξτρα;
- Το σαββατοκύριακο έχουμε προσφορά. Με κάθε δέκα Σύριους, τα παιδιά δώρο.
- Ωραία, τους Σύριους τους θέλω με ρουχισμό και παιδιά αλλά χωρίς σωσίβιο. Τους Αφγανούς σκέτους.
- Έγινε, βίζα να βάλω;
- Όχι ευχαριστώ, η βίζα μου φέρνει καούρες.
- Κρίμα, και βγάζουμε καλές βίζες. Κάτι για ορεκτικό; καμιά σαλάτα;
- Να σας πω, από Υεμένη έχετε τίποτα; Από ότι μαθαίνω έχει και εκεί αρκετό κρέας.
- Μπα, δεν μας έχει έρθει κάτι.
- Έχετε κανέναν Σομαλό πρόχειρο;
- Σομαλό όχι, αλλά (παύση) να βάλω και δυο Ιρακινούς που μόλις φτάσανε;
- ένα λεπτό (κατεβάζει ακουστικό)... Παιδιαααά, θέλει κανείς κάνα Ιρακινό; (επιστρέφει στο ακουστικό), μπα, εντάξει μάστορα, μη γίνει καμιά έκρηξη με τόσο φαΐ.
- Άρα, λοιπόν, δέκα Σύριοι απ' όλα με έξτρα παιδιά και δυο Αφγανοί σκέτοι.
- Σωστά
- Πού στέλνουμε την παραγγελία;
- Καπέλας Σιξτίνας και Αγίου Πέτρου γωνία. Θα δείτε ένα ψηλό κυκλικό κτίριο με κάτι αγάλματα απ' έξω. Αποκλείεται να το χάσετε. Στο κουδούνι γράφει "Φραγκίσκος".
- Ένα λεπτό, Καπέλας Σιξτίνας... συγγνώμη, έχει ξανάρθει εκεί το παιδί;
- Δεν νομίζω, συνήθως εμείς ψωνίζουμε τους πρόσφυγες από Λιβύη.
- Καπέλας Σιξτίνας πού είναι; Αμπελόκηποι από πίσω;
- Όχι, όχι. Βατικάνο, Ρώμη.
- Α με συγχωρείτε κύριε Φραγκίσκο. Τα σύνορα μάς τα έχουνε κλείσει. Το παιδί δε μπορεί να πάει παρά μέχρι Ειδομένη. άντε και λίγο Τουρκία.
- Κανένα πρόβλημα, βάλτε τη παραγγελία και θα περάσω να τη πάρω ο ίδιος με την Αλιτάλια. Έμαθα ότι έχει  ανοίξει και ο καιρός. Ίσως κάτσουμε και πιούμε και κάνα ουζάκι καθώς θα τσιμπάμε πρόσφυγες
- Θαυμάσια, ξέρετε που έχουμε το Προσφυγοπωλείο μας; Λέσβο, στρατόπεδο συγκέντρωσης Μοριά.
- Έχετε και παραρτήματα έτσι δεν είναι;
- Εννοείται. Δόξα τω Θεώ οι δουλειές πάνε καλά φέτο, πάρα τη κρίση
- Να είστε πάντα ευλογημένοι, εύχομαι. Συγγνώμη, πόσο πάει η παραγγελία;
- Ελάτε από εδώ κυρ Φραγκίσκο μου και τα βρίσκουμε. Κάτι θα μπορέσετε να κάνετε και για μας φαντάζομαι.
- Εννοείται.
- Γεια σας κύριε Φραγκίσκο και ευχαριστούμε
- Τα λέμε σύντομα.


Σημείωση: κακόγουστο και κυνικό, το ξέρω. Αλλά αυτή τη στιγμή δεν έχω άλλο ατομικό τρόπο να αντιπαρέλθω τέτοιον ακραίο σαδισμό. Ζητώ συγγνώμη. 

10.4.16

Jean Fabre: μερικές σκέψεις με αφορμή την ανοιχτή επιστολή του

Διάβασα με ενδιαφέρον την επιστολή του περιβόητου Γιαν Φαμπρ προς έναν αριθμό Ελλήνων συναδέλφων του που αντιτέθηκαν στις προθέσεις του ως διορισμένος curator του φεστιβάλ Αθηνών. (Ολόκληρη εδώ). Στο μεγαλύτερο μέρος της, η επιστολή απευθύνεται στους επικριτές του αλλά ταυτόχρονα και στους εργοδότες και χρηματοδότες του, τους φορολογούμενους του ελληνικού κράτους δηλαδή και προφανώς ανάμεσα σε αυτούς και εμένα. Σε αυτήν, εξηγεί το σκεπτικό του και το σχεδιασμό που είχε στο νου. Και λογοδοτεί. Δημόσια. Κάτι που γενικά είναι σπάνιο εκεί κάτω στη Δανιμαρκία του Νότου. Και το κάνει με σαφήνεια και σε απλή γλώσσα. Χωρίς περιαυτολόγηση και αυτοαναφορικότητα, χωρίς να βρίσκει καταφύγιο αυτοπροστασίας στην πορεία του ή την έξωθεν μαρτυρία της καλλιτεχνικής του αξίας. Και χωρίς να αποδίδει ευθύνες σε εξώτερους για την σε τελική ανάλυση αποτυχημένη του παρουσία στην Ελλάδα.
Εντυπωσιάζει περισσότερο όμως η εναρκτήρια και καταληκτική παράγραφος της επιστολής. Εκεί απευθύνεται άμεσα στους επικριτές του και χρησιμοποιεί ύφος σαφώς διαφοροποιημένο. Εκεί κυριαρχεί η νουθεσία, το πατρονάρισμα και ο διδακτισμός. Αυτός είναι ο τρόπος που ο Φαμπρ απευθύνεται στους Έλληνες συναδέλφους του, τοποθετώντας τον εαυτό του στην ανώτερη πλευρά μιας κάποιας ιεραρχικής κλίμακας μεταξύ τους. Συγκεκριμένα, τους γράφει:

»Γιατί δεν είχατε την ευπρέπεια να μας απευθύνετε απευθείας τον λόγο, να μας καλέσετε στη συνάντησή σας, να μας προκαλέσετε με τα ερωτήματα, τις ανησυχίες, τα παράπονά σας; Γιατί δεν μας στείλατε καν την επιστολή; Γιατί επιλέξατε να ενεργήσετε ανώνυμα; Γιατί απορρίπτετε κάθε μορφή σοβαρού διαλόγου και αντιπαράθεσης; Είμαστε βαθιά απογοητευμένοι με τον αποκλεισμό μας από αυτόν (ή οποιονδήποτε άλλο) διάλογο. Πάνω από όλα, όμως, μας σοκάρει ο χαρακτηρισμός 'Persona Non Grata'. Ελπίζουμε ότι κανένας καλλιτέχνης, πουθενά στον κόσμο, δεν θα χαρακτηριστεί ποτέ 'Persona Non Grata'. Αυτή η δήλωση εναντίον οποιουδήποτε καλλιτέχνη είναι επικίνδυνη και αντιδραστική - και πλήττει την τέχνη στον ίδιο της τον πυρήνα.
.........
Μη φέρνετε τους εαυτούς σας στην ταπεινωτική θέση να ζητάτε από μένα αυτό που ισχυρίζεστε ότι ανήκει σε εσάς. Αντί να επιτίθεστε εναντίον ενός ξένου φιλοξενούμενου που κλήθηκε να επιμεληθεί το Φεστιβάλ σας, σκεφτείτε διεξοδικά ποιο είναι το μακρόπνοο όραμά σας για τον ελληνικό πολιτισμό και την πολιτιστική πολιτική. Κάθε θέση χρειάζεται μια αντίθεση. Αξιοποιήστε την για θετικές δράσεις και φυγή προς τα εμπρός. Ανοίξατε τα στόματά σας σχετικά με τον διορισμό και το επιμελητικό μου πρόγραμμα, τα ανοίξατε δυνατά, με πάθος και όλοι μαζί. Κρατήστε τα ανοιχτά: ας είναι αυτή η αρχή και όχι το τέλος. Αλλά μην ξεχάσετε να ανοίξετε επίσης τα αυτιά και τα μάτια σας».

Πρόκειται για μια ταπεινωτική για τους Έλληνες καλλιτέχνες οριοθέτησή τους. Μια προσβλητική επιβολή ορίων τόσο στο ύφος όσο και στο περιεχόμενο των διαμαρτυριών τους. Που συνάδει με τη γενικότερη στάση του Φαμπρ που κατηγορήθηκε για καλλιτεχνικό αποικιοκρατισμό, αλαζονεία και έναν γεροντίστικο ελιτισμό απέναντι στην εγχώρια σκηνή. Ωστόσο, ο λόγος του ζεματάει: "Μη φέρνετε τους εαυτούς σας στην ταπεινωτική θέση να ζητάτε από μένα αυτό που ισχυρίζεστε ότι ανήκει σε εσάς". Τι εννοεί; Γιατί όταν απευθύνεται αποκλειστικά σε αυτούς αλλάζει το ύφος του; Γιατί αντιμετωπίζει τους πολίτες ως πολίτες και τους καλλιτέχνες ωσάν να είναι άσχετοι, απαίδευτοι, ανώριμοι και εν τέλει ανήλικοι; Έχει να κάνει αποκλειστικά με την αλαζονεία του; τον βορειοευρωπαϊκό του εστετισμό;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν αφορά τον Φαμπρ. Η παρουσία του Φαμπρ τελειώνει με τη διατύπωση του ερωτήματος. Η κριτική στο πρόσωπό του για τα πεπραγμένα του στους δύο μήνες στο τιμόνι του φεστιβάλ, όσο βασισμένη και είναι, δεν μπορεί να έχει σχέση με την ουσία του ερωτήματος που θέτει.
Ο Φαμπρ, ως καλλιτέχνης έχει την υποχρέωση της πνευματικής σύνθεσης, της δημιουργίας ορμώμενος από το πλαίσιο που τον περιβάλλει. Και αυτό κάνει. Μορφοποιεί το ζήτημα και το παραθέτει, επιστρέφοντάς το προς ανάλυση σε αυτούς που τους αφορά: Στους Έλληνες καλλιτέχνες και τη συλλογική τους αντίληψη για τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό. Η μορφή που τους το επιστρέφει εμπεδώνει την ουσία του. Αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά του σε όλο τους το μεγαλείο: Αυτονόητο δικαίωμα, εσωστρέφεια, αυτοαναφορικότητα. Διαλεκτική δυσχέρεια, αυτολογοκρισία, οπορτουνισμός. Απεμπόληση της ατομικής ευθύνης και εμμονή σε πεδίο ευθύνης που βρίσκεται σε κάποιον εξώτερο πέρα από τους ίδιους χώρο. Και όλα αυτά σε ένα πλαίσιο εθνοπατριωτικής αντίληψης της τέχνης, δικαιωματικής ταύτισης με τον κρατικό μηχανισμό και συμπόρευσης με μια αντιδραστική συντηρητική πολιτική ελίτ. Η κοινωνία που τους θρέφει, ανύπαρκτη. Οι πρωτόγνωρες νέες δομές εντός αυτής, η αλληλεγγύη και η αυθόρμητη αλληλοπροσφορά, για τη τέχνη τους είναι απλά ζήτημα του περιθωρίου. Έξι ολόκληρα χρόνια τώρα ανθρωπιστική κρίση και εξαθλίωση, βία και καταστολή. Οι ευάλωτοι εξευτελίζονται και ταπεινώνονται. Οι χριστιανοί μισαλλόδοξοι συκοφαντούν. Οι κυβερνώντες εκχυδάισαν την ελπίδα και η παλιά ελίτ εξακολουθεί να ζέχνει τον γνωστό της υπόνομο. Και εν μέσω αυτών, ο καλπάζων ναζισμός, η απώλεια της αυτονομίας της κοινωνίας, το όνειδος της ευρωπαϊκής ένωσης. O πόλεμος, η προσφυγική καταστροφή. Για τους συνομιλητές του Φαμπρ και επικριτές του σχεδόν τίποτα από αυτά όμως δεν υπάρχει. Έξι και περισσότερα χρόνια σχεδόν τίποτα δεν υπήρξε ποτέ. 
Και να που τώρα κάποιος, ένας ξένος, άθελά του τους ξεσκεπάζει. Με ύφος που ίσως είναι το μόνο που μπορούν να κατανοήσουν και σε πλαίσιο που ίσως είναι το μόνο κατάλληλο για να συλλογιστούν. Με τη στάση του ο Φαμπρ τούς είδε σαν φτωχούς ζητιάνους. Και αυτοί του άπλωσαν το χέρι και εκείνος τούς γρονθοκόπησε αντί να τούς πετάξει το ψίχουλο. Από αυτούς εξαρτάται αν θα αντιδράσουν και πώς από εδώ και πέρα θα πορευτούν. Μαζί με αυτούς και ο νεοελληνικός πολιτισμός που συμπορεύεται μαζί τους. Γιατί κατά τ' άλλα, ο Φαμπρ -ευτυχώς για τον ίδιο και τους Έλληνες τηλεθεατές- μας τελείωσε. Δεν θα ξανασχοληθεί ποτέ μαζί μας. Μας αφήνει και αυτός στη μοναξιά μας, στην εσωστρέφειά μας, στη συλλογική μας τραγωδία. Και δεν θα ακούσει να τον μνημονεύουν ειρωνικά για τα παλλόμενα τσουτσούνια του αυτοί που θα έχουν τους Κασιδιάρηδες να τους μιλούν από τους ηλεκτρονικούς τους δέκτες. 



27.3.16

η υπόθεση βρωμάει απ' τη γουρουνοκεφαλή

Αξίζει κανείς να παρακολουθήσει με προσοχή τα τεκταινόμενα του βίντεο έξω από το στρατόπεδο συγκέντρωσης των προσφύγων στην Βέροια. Όσα διαδραματίζονται στον λίγο χρόνο που διαρκεί είναι μια θαυμάσια απεικόνιση του προσφυγικού προβλήματος στην Ελλάδα σήμερα αλλά κυρίως της κυρίαρχης δομής της ελληνικής κοινωνίας.


Συνοπτικά στο βίντεο, ένας βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος ονόματι Ουρσουζίδης λογομαχεί με έναν ιερωμένο, τον "πατέρα" Ευλόγιο περιβαλλόμενος από μερικούς φασίστες και ένα μικρό πλήθος αγανακτισμένου όχλου. Τα αντικείμενο της λογομαχίας είναι τα σχετικά με τα της εγκατάστασης ενός αριθμού προσφύγων στην περιοχή τους, την Ημαθία, και πιο συγκεκριμένα στο απόσπασμα του βίντεο, το ζήτημα της ασφάλειας και της προστασίας, προφανώς όχι αυτών που χρειάζονται στην πραγματικότητα ασφάλεια και προστασία αλλά του πατέρα Ευλόγιου, των φασιστών και του αγανακτισμένου όχλου που τους περιτριγυρίζει.  Στο βίντεο, ο εκπρόσωπος του Χριστού θυμωμένος "επιχειρηματολογεί" για την επικινδυνότητα των νεοφερμένων έγκλειστων στο στρατόπεδο. Γύρω τους οι φασίστες κρατώντας την ελληνική σημαία (;) ουρλιάζουν το άσχετο με την περίσταση χρυσαβγίτικο σύνθημα "Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες". Ο όχλος, εν είδη κοινής γνώμης, με το ακατάληπτο μουρμουρητό και τις συγκαταβατικές και οργισμένες εκφράσεις των προσώπων τους, σιγοντάρει τον λόγο του ρασοφόρου και αυτών που υψώνουν ετσιθελικά τη φωνή συμβάλλοντας στην λαϊκή νομιμοποίησή του.
Λίγο πιο πριν (ή πιο μετά, λίγη σημασία έχει το πότε), άγνωστοι, σε μια νεοελληνική εκδοχή της Κου-Κλουξ-Κλαν, πέταξαν προς τους έγκλειστους πρόσφυγες τρεις γουρουνοκεφαλές (φώτο εδώ). Αυτή η κίνηση αποτελεί στοχευμένη και ευθεία προσβολή ενός συγκεκριμένου πολιτισμικού χαρακτηριστικού των συγκεκριμένων μουσουλμάνων προσφύγων. Και προφανώς καταδεικνύει ότι οι άγνωστοι δράστες βλέπουν τους πρόσφυγες όχι ως ανθρώπους στην υπέρτατη ανάγκη τους αλλά αποκλειστικά ως φορείς πολιτισμού κατώτερου από τον δικό του (και του Νότη Σφακιανάκη επίσης) και τίποτα άλλο.

Ο βουλευτής της αριστεράς, μόνος, αμήχανος και σχεδόν άφωνος, φοβούμενος ενδεχομένως το λιντσάρισμα, μεταμορφώνεται σχεδόν αμέσως σε αυτό που στην ουσία είναι: το κράτος, η εξουσία. Μια εξουσία που για να παραμείνει ως έχει χρειάζεται να συμμαχήσει με την διαχρονικά θεσμοθετημένη εκκλησιαστική εξουσία, να συμπορευτεί με την υψωμένη φωνή και την απειλή της βίας,  και να κατευνάσει την αγανακτισμένη οχλαγωγία του συγκεντρωμένου πλήθους.
Έτσι, σχεδόν άμεσα, αποδέχεται αδιαμαρτύρητα την ρασοφόρα ισχύ που σε αντίθεση με τις ευαγγελικές διδαχές, στην Βέροια καταδιώκει αλύπητα τους ευάλωτους και όσους έχουν ανάγκη. Δεν προσπαθεί στο παραμικρό να επιτάξει τον "λόγο του Κυρίου" που ο πατέρας Ευλόγιος υποτίθεται υπηρετεί και να του υπενθυμίσει τα της χριστιανικής αγάπης. Αντίθετα επιτρέπει τη χυδαία πρόφαση της δήθεν προστασίας μιας καλόγριας κάπου στην περιοχή αποδεχόμενος εμμέσως ότι οι ευάλωτοι πρόσφυγες είναι στη πραγματικότητα όχι θύματα βίας αλλά οι φορείς της, ότι είναι εν δυνάμει δολοφόνοι και βιαστές απροστάτευτων γυναικών. Το κράτος εδώ σκύβει το κεφάλι στην υποκρισία, το ψέμα και το μίσος για τον συνάνθρωπο μιας θρησκευτικής εξουσίας κραταιάς και παρούσας.
Επιπλέον, ο βουλευτής της αριστεράς, ως εκπρόσωπος του κράτους και της εξουσίας, ανέχεται τη συνομιλία με φασίστες, επιτρέπει το εκφοβιστικό όρθωμα της φωνής τους και μένει σιωπηλός στην ευθεία και άμεση απειλή δολοφονίας διαμέσω εμπρησμού των απροστάτευτων προσφύγων που εκστομίζεται από έναν από αυτούς. Την ίδια στιγμή το γνωστό χρυσαβγίτικο σύνθημα "Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες" αφήνει την εντύπωση στους παρευρισκόμενους και σε όσους παρακολουθήσουν το βίντεο ότι στο στρατόπεδο συγκέντρωσης προσφύγων στην Ημαθία τίθεται ζήτημα εποικισμού και εθνικής κυριαρχίας. Η σιωπή του βουλευτή σε αυτή τη χυδαία συκοφαντία είναι εκκωφαντική. Το κράτος εδώ με λίγα λόγια αποδέχεται την πειθώ της βίας και τη βρώμικη προπαγάνδα όπως εκφράζεται από τη ναζιστική ιδεολογία και συναινεί στην απώλεια της ορθής λογικής.
Βέβαια, ο βουλευτής της αριστεράς και εκπρόσωπος του κράτους δεν ασχολείται καθόλου με τον παρευρισκόμενο αγανακτισμένο όχλο, ο οποίος υπερθεματίζει το μίσος του ιερωμένου και αγκαλιάζει τη ναζιστική ιδεολογία των φασιστών. Αυτό διότι η φωνή του όχλου φαίνεται να γίνεται η φωνή του λαού χωρίς απαραίτητα και να είναι. Απλοϊκοί, ενδεχομένως αμόρφωτοι άνθρωποι, εξαναγκασμένοι στη φτώχεια και την ταπείνωση ψάχνοντας τον ένοχο βρίσκουν και τιμωρούν τον αποδιοπομπαίο τράγο. Εδώ το κράτος απλά μετέχει αυτής της μεταμόρφωσης ενός λαού σε μια μάζα. Με μια βαθύτερη πεποίθηση ίσως ότι σε αυτές τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες η μάζα μπορεί να είναι πιο χρήσιμη για την εξουσία από ότι ένας λαός, τόσο από πλευράς χειραγώγησης όσο και από καταστολής.
Παρενθετικά σημειώνω ότι στο συγκεκριμένο πλαίσιο της οχλαγωγίας, της φασιστικής απειλής βίας και του χριστιανικού μίσους, η ελληνική σημαία που κρατά κάποιος από τους φασίστες -χωρίς να υπάρχει κανείς ιδιαίτερος λόγος (ούτε εμπόλεμη σύρραξη υπήρξε, ούτε στρατιωτικό εγερτήριο, ούτε ποδοσφαιρικός αγώνας)- δίκαια μετατρέπεται θα έλεγε κανείς στο κουρελόπανο που δεν αντιπροσωπεύει τίποτα από τις υποτιθέμενες αξίες του έθνους.

Ενώ λοιπόν συμβαίνουν όλα τα παραπάνω, επιτέλους, ο βουλευτής της Αριστεράς αποκρίνεται. Και η απόκρισή του είναι συμβιβαστική, συγκαβατική, καθησυχαστική. Σχεδόν αγωνιά να ανακουφίσει το πλήθος. Τους εγγυάται λοιπόν ότι στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της περιοχής τους θα εγκατασταθούν αποκλειστικά Σύριοι. "Στον λόγο της τιμής μου, σας λέω ότι θα είναι μόνο Σύριοι. Θα έρθουν 200 σήμερα και άλλοι 200 μετά", ήταν τα ακριβή του λόγια. Η ειλικρίνεια και η τιμή συγκλονίζει. Τους λέει με άλλα λόγια πως το κράτος, η εξουσία, διαχωρίζει τους ανθρώπους όχι με βάση τις ανάγκες τους, όχι με κριτήριο την προστασία της ζωής, όχι με στόχο την αξιοπρέπεια, αλλά με βάση την εθνική τους καταγωγή. Οι Σύριοι πρόσφυγες θα σωθούν, οι Αφγανοί, οι Ιρακινοί, οι Ιρανοί όχι. Αίμα, Τιμή. Μπροστά στη εκφασισμένη μάζα, η απάντηση του βουλευτή της Αριστεράς είναι συντριπτική για καθέναν που ακόμα οραματίζεται ειρήνη, αλληλεγγύη και κοινωνική δικαιοσύνη.

Και ενώ όλα αυτά γίνονται με αφορμή τους πρόσφυγες, με απογοήτευση παρατηρώ το φαινόμενο οι πρόσφυγες στην ουσία τους να μην υφίστανται. Δεν υπάρχουν. Η υπόστασή τους έχει αναιρεθεί και δεν αναφέρομαι εδώ στην κατάπτυστη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας που τους αφαιρεί ουσιαστικά το δικαίωμα ασύλου. Η υπόστασή τους έχει αναιρεθεί από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές αυτού του βίντεο. Το κράτος, την αριστερά, την κοινωνία, τους θεσμούς. Από δικαιούχους ασύλου, προστασίας, θαλπωρής μετατρέπονται σε έγκλειστους, σε απειλή και σε μίασμα.

Εξίσου όμως χωρίς υπόσταση είναι και εκείνο το κομμάτι της κοινωνίας που λέει "ως εδώ". Που ευαισθητοποιείται, που οργανώνεται, που παλεύει για τη ζωή και την αξιοπρέπεια κατατρεγμένων συνανθρώπων, ανεξαρτήτου εθνικότητας, θρησκείας και σεξουαλικού προσανατολισμού. Το κομμάτι της κοινωνίας που κάνει πράξη την υποτιμητική υπόδειξη των ρατσιστών "αν τους θέλετε, να τους πάρετε σπίτια σας". Το κομμάτι της κοινωνίας που στέκεται αλληλέγγυα. Αυτοί δεν υπάρχουν για την κοινωνία που απεικονίζεται στο βίντεο. Για το κράτος, την κυβέρνηση της αριστεράς, την Εκκλησία, και την μάζα των αγανακτισμένων.

Συγκλονιστικά διαφωτιστικό συνεπώς το βίντεο. Δείχνει ακριβώς την κοινωνία που έχουμε συνδιαμορφώσει. Τους θεσμούς της, την ισχύ της μάζας, την επιβολή του φασισμού. Δείχνει ακριβώς την στάση της εξουσίας. Που επικροτεί έμμεσα ή άμεσα την βία και τον παραλογισμό. Που διαστρεβλώνει και συκοφαντεί το δίκαιο και εξαφανίζει όσους αγωνίζονται γι' αυτό.  Και με ένα τραγικό τρόπο, δείχνει και την αφωνία της αριστεράς, την ανημποριά της και την ατολμία μπρος στη δύναμη του μαύρου.


27.2.16

Οι πρόσφυγες είναι η τελευταία μας ευκαιρία


Ο μικρός πρόσφυγας μας καλεί να συγγράψουμε μια τραγική ελεγεία για τους απόκληρους του σύγχρονου καπιταλιστικού κόσμου. Για τους δικούς του και για εμάς. 
Ο ίδιος γνωρίζει καλά την πορεία του. Ένα κομμάτι του θα βυθιστεί στα νερά του Αιγαίου. Ένα άλλο θα τεμαχιστεί στο ναρκοπέδιο του Έβρου. Θα κατασκιστεί στα συρματοπλέγματα. Θα ματώσει από το γκλομπ του αστυνόμου. Θα δυσπνοήσει στα δακρυγόνα των συνοριοφυλάκων. Και θα δακρύσει αφήνοντας πίσω του τον νεκρό του αδερφό που δεν τα κατάφερε. Μα στο τέλος θα προχωρήσει λες και η ίδια ιστορία τον ωθεί ανανεώνοντας του τη δύναμη. 
Και εμείς, από την εδώ πλευρά του συρματοπλέγματος, κρυβόμαστε πίσω από τις τεχνητές διαχωριστικές γραμμές που ονομάζουμε σύνορα και που τις ορίζουμε κατά τα δοκούν ανάλογα με τη δύναμη των κανονιών μας. Ταυτιζόμαστε με τα κράτη θεωρώντας πως γινόμαστε ένα κάτω από κοινά ιδανικά. Θωρακιζόμαστε πίσω από τους νόμους και αλλοτριωμένοι προφασιζόμαστε την υποταγή μας σε αυτούς. Υποκλινόμαστε στους θεσμούς ανάγοντάς τους σε μια μεταφυσική νομοτέλεια. Μέχρι που ένα πρωί ξυπνάμε ρινόκεροι. Κατσαρίδες. Φασίστες. Με το χέρι μας τεντωμένο ψηλά, όχι ως γροθιά, αλλά σε μια "δωρική" φιλοφρόνηση προς αυτούς που δεν θα διστάσουν να μας τσακίσουν και άλλο. Και εγκλωβισμένοι. Δεμένοι με συρματόπλεγμα. Ανελεύθεροι κάτω από τους ίδιους μας τους νόμους. Υποδουλωμένοι στους θεσμούς και στους υπερεθνικούς μας οργανισμούς. Και παρόμοια ξυπόλητοι, παρόμοια πεινασμένοι προσπαθώντας να δούμε στ' αλήθεια αυτό που τόσο καιρό κοιτάζουμε. 

Τι και αν είναι μικρός; Με ένα δικό του φύσημα σαρώνει τη δύναμη των δικών μας καταπιεστών, εξευτελίζει τα ανδρείκελα που μας ταπεινώνουν. Τσακίζει με κάθε του βήμα και ένα τεντωμένο, υψωμένο χέρι. Ο μικρός πρόσφυγας είναι ο αιμοδότης της ζωής μας που βούτηξε στη μιζέρια. Πνέει μέσα μας την ελευθερία. Ενίει στις φλέβες μας τη σημασία του να επιμένεις να ζεις. Και καταδεικνύει με την παιδική του σαφήνεια τις δύο μας επιλογές. Ή άνθρωποι ή κτήνη. Ή αλληλέγγυοι σε μια οριζόντια συνύπαρξη και με ανθρώπινη κατανόηση ή με το λαιμό μας περισφιγμένο από το σύρμα. Ή δίπλα του και ένα με αυτόν ή στον λάκκο να επωάζουμε το φίδι μέχρι να μας δαγκώσει. Έχει ξεκάθαρα φτάσει η στιγμή όπου το τελευταίο ελάχιστο κομμάτι υγείας που μας έχει απομείνει ως κοινωνία μπορεί να ανακάμψει. Που από το βάλτο μας όπου μόνο τέρατα αναδύονται τα τελευταία χρόνια να εξέλθει αυτό που θα μας υπενθυμίσει πως έστω και σε αυτές τις συνθήκες δικής μας ασφυξίας, φτώχειας και παρακμής, εξακολουθούμε άνθρωποι: Η συνύπαρξη και η εμ-πάθεια, η προσφορά και η αλληλεγγύη, το εναγκάλισμα και η προστασία, η ανιδιοτέλεια και ο αλληλοσεβασμός. Αν αντίθετα εδραιώσουμε τη βία απ' την οποία ο μικρός πρόσφυγας δραπέτευσε, αν τον υποδεχτούμε με την απανθρωπιά, ας ετοιμαστούμε ταυτόχρονα και για το δικό μας αιματοκύλισμα. Είναι η τελευταία μας ευκαιρία. 


26.1.16

Ένας χρόνος τι ακριβώς;

Σκεπτόμενος τι μνημονεύεται ακριβώς στην πρώτη επέτειο της κυβέρνησης της Αριστεράς κατάλαβα γρήγορα ότι δεν υπάρχει κάτι που θα μπορούσα να προσθέσω στην πολιτική ανάλυση αυτού που πιστεύω ως καθολική αποτυχία της μέσα στον πρώτο της χρόνο. Βλέποντας σε αυτήν την ανάρτηση την επέτειο από ένα πρίσμα αποκλειστικά συναισθηματικό/φαντασιακό, θεωρώ ότι την κυβέρνηση της αριστεράς όπως τη γνωρίσαμε την έθρεψαν τα επιμέρους κομμάτια μιας μαζικής, συλλογικής φαντασίωσης για το τι θα σήμαινε ο Σύριζα να αναλάβει την εξουσία. Κομμάτια ατάκτως τοποθετημένα σε έναν στην πραγματικότητα άδειο πολιτικό καμβά από καθέναν από όσους πιστέψαμε ότι μια τέτοια κυβέρνηση θα ήταν δυνατή.
Η φαντασίωση για την κυβέρνηση της αριστεράς ως μια πρωταρχική ασυνείδητη νοητική διαδικασία πηγάζει από το παρόν μας και το παρελθόν μας. Ίσως θα είχε ενδιαφέρον να κοίταζε κανείς ακριβώς αυτές τις νοητικές πηγές προέλευσης αλλά τώρα θα ήθελα να σταθώ κάπου αλλού. Αυτή η φαντασίωση, όπως και κάθε φαντασίωση, υλοποιήθηκε μέσα από τους ασυνείδητους μηχανισμούς της ενδοβολής και της προβολής. Μηχανισμοί που θεωρώ πως συλλογικά εντάθηκαν καθώς ο Σύριζα πλησίαζε την εξουσία.

Η ενδοβολή είναι ένας περίπλοκος όρος που περιγράφει την ασυνείδητη διαδικασία κατά την οποία πρόσωπα ή στοιχεία των προσώπων, ιδέες ή νοητικές εντυπώσεις προσλαμβάνονται, γίνονται ένα με τον εαυτό. "Θα ήμαστε εμείς που θα σκίζαμε τα μνημόνια", φανταζόμαστε, που "θα χτυπάγαμε τα νταούλια και οι αγορές θα χόρευαν ξέφρενα στο ρυθμό μας". Οι βαθύτερες δομές μας πλημμύριζαν από πρόσωπα, ιδέες και εντυπώσεις και τα πρόσωπα, οι ιδέες, οι εντυπώσεις γινόταν σχεδόν ταυτόσημες, ένα με τις δομές μας, με εμάς. Ο Βελουχιώτης, ο Μπελογιάννης, οι εκτελεσμένοι της Καισαριανής. Το ΕΑΜ, η λαϊκή εξουσία, η εθνική ανεξαρτησία, ο σοσιαλισμός. Όσο πιο κοντά βρισκόταν η εξουσία τόσο πιο εργώδης η ανάκτηση των "καλών" στοιχείων και ο ψυχικός τους εγκολεασμός. Η ενδοβολή τους και η ταύτιση. Και απέκτησαν έτσι δική τους ψυχική ζωή. Με ένα περιεχόμενο που το χαρακτήριζε η παντοδυναμία. Ανίκητο: το κατέβασμα της σημαίας της τρόικας από την ακρόπολη, ο θρίαμβος επί των χρόνιων δυναστών της ελληνικής κοινωνίας, η ανάκτηση των απολεσθέντων από τα μνημόνια, το χρέος που θα το βγάλουμε απεχθές, επαχθές, παράνομο και επονείδιστο. Και μεγαλειώδες: Ήμαστε η κάθε λέξη του συντάγματος. 
Και από την άλλη μεριά, η προβολή. Μια εξίσου περίπλοκη έννοια κατά την οποία ασυνείδητα διαχωρίζουμε τα "κακά" μας στοιχεία από τα "καλά" και τα αποτινάζουμε, τα αποβάλλουμε από μέσα μας και συνήθως τα φορτώνουμε σε κάποιον άλλο.  Οι μνημονιακοί άλλοι, οι αντιδημοκράτες άλλοι, οι δωσίλογοι άλλοι, οι πρόθυμοι συνεργάτες του Σόιμπλε και της Μέρκελ, οι  φασίστες. Μια πραγματική πράξη ανακούφισης. Και επιβίωσης από πλευράς μας. 

Η πραγματικότητα - ο αντίποδας δηλαδή της φαντασίωσης - συνέτριψε τη κυβέρνηση της Αριστεράς. Η συντριβή της ξεκίνησε ήπια με τον περιορισμό της σε κυβέρνηση Αριστεράς με ολίγη από αναχρονιστική, σεξιστική, ελληνορθόδοξη, σοβινιστική ακροδεξιά (που όμορφα τέθηκε σε καθεστώς άρνησης μπρος στη εκπλήρωση της φαντασίωσης). Συνεχίστηκε με διαδοχικές προσκρούσεις σε διαπραγματευτικούς τοίχους ορθωμένους από μη θεσμικούς φορείς της ευρωπαϊκής ένωσης που αποδεικνύονταν κοινή σπείρα εκβιαστών. Και τελικά τσακίστηκε από μια πιο αποφασισμένη και προετοιμασμένη για τα πάντα ευρωπαϊκή ελίτ-μαφία. Εξάλλου, το αμεσοδημοκρατικό 62% του Ιουλίου είχε αφαιρέσει απ' τη κυβέρνηση την δημοκρατική της νομιμοποίηση αφού εκείνη έπραξε αντίθετα με τις επιθυμίες της συντριπτικής πλειοψηφίας (λίγο αργότερα ένα 36% της την ξαναέδωσε υπό άλλους όρους). Την ίδια στιγμή, οι νεκροί και διασωθέντες πρόσφυγες του Αιγαίου και της Ειδομένης την ξεγύμνωναν από την ανθρωπιά της. Και έτσι, εντελώς εκτεθειμένη από τα γεγονότα και τα δεδομένα, έμεινε η κυβέρνηση της Αριστεράς αυτό που στη πραγματικότητα υπήρξε από τη πρώτη ημέρα χωρίς την επένδυση της δικής μας φαντασίωσης: Χωρίς παρελθόν και με ένα μόνιμο αβέβαιο παρόν. Αδύναμη, άτολμη και φοβισμένη. Ανεύθυνη, ασυνάρτητη και απροετοίμαστη. Επικίνδυνη και τοξική. 

Όταν δεν βλέπω αποκλειστικά το πολιτικό κομμάτι, αυτός είναι για μένα ο πρώτος χρόνος της κυβέρνησης της Αριστεράς: Μια συνεχής, εξαντλητική και επίπονη συντριβή της φαντασίωσης από την πραγματικότητα. Μια συντριβή που μας αφήνει αντιμέτωπους με έναν ακόμα χειρότερό εφιάλτη. Το να επιβιώσουμε συνυπάρχοντας με τον ίδιο μας το γυμνό, αφτιασίδωτο εαυτό. 

Αναγνωρίζω ότι με το παραπάνω ίσως επιχειρώ να προβάλλω στο συλλογικό κάτι που είναι αποκλειστικά δικό μου, κάτι που υπήρξε στο δικό μου φαντασιακό και που μια ασύνειδη τάση μέσα μου να επιθυμούσε να το δει ως συλλογικό νοητικό κτήμα. 
Όμως αναρωτιέμαι. Είμαι ο μόνος;


οι πελάτες μας ψώνισαν και αυτό

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

διάβασε και αυτό

AddThis