τι είν' το ναι και τι το όχι;

Αναρωτιέμαι αν υπάρχει άλλο δημοψήφισμα στην Ευρωπαϊκή ιστορία στο οποίο το ερώτημά του να έχει διαφορετικό περιεχόμενο για κάθε μία από τις πλευρές αυτών που καλούνται να απαντήσουν. Αν υπάρχει άλλο δημοψήφισμα στο οποίο κάθε πλευρά να απαντά στο δικό της ξέχωρο ερώτημα. Γιατί αυτή είναι η ουσία του ελληνικού δημοψηφίσματος του 2015. Χρειάστηκε μόνο ελάχιστες ώρες από την ανακοίνωση του διλήμματος προς απόφαση ώστε το ερώτημά του να μετασχηματιστεί σε δύο διαφορετικά, ξεχωριστά ερωτήματα. 

Για τους μεν, τους υποστηρικτές του ΝΑΙ, το ερώτημα του δημοψηφίσματος συνδέθηκε (σκόπιμα, συνειδητά ή ασυνείδητα λίγο με απασχολεί εδώ) με την ίδια τους την "ευρωπαϊκή ταυτότητα". Την ταυτότητα του Ευρωπαίου αστού, του Ευρωπαίου πολίτη, μια ταυτότητα που ποτέ δεν καθορίστηκε εντός της νεοελληνικής της πραγματικότητας, που ποτέ δεν μπόρεσε να αποκτήσει ουσία, που πελαγοδρομούσε ανάμεσα στον ελληνοπρεπή μύθο της αρπαγής της Ευρώπης από τον ταύρο και στην ύστερη φαντασίωση μιας Δανίας του Νότου. Παρέμεινε μια ταυτότητα που χρωματίστηκε μέσα από τις ιλλουστρασιόν φυλλάδες του Κωστόπουλου και των μεταμοντέρνων τίποτα των free press, και που χειραφετήθηκε στους κυριακάτικους περιπάτους στους κήπους του Hyde Park, στα ψώνια στα παρισινά βουλεβάρτα και στις ουρές για φαλάφελ στο Kreuzberg του Βερολίνου. Μιας ταυτότητας που ίσως στην πιο ακριβή της έκφραση να ήταν απλώς η Σαββοπουλική σύνθεση του "είτε με τις αρχαιότητες είτε με ορθοδοξία" με λίγο από Easy Jet και Euro 2014.
Ωστόσο τώρα, η φαντασίωση μιας ακέραιας ευρωπαϊκής ταυτότητας ή έστω η επιθυμία αυτής βρίσκεται υπό απειλή. Η  ύπαρξή της κινδυνεύει. Απειλείται από το ΟΧΙ. Και μπρος στο τρόμο αυτής της απρόσμενης απώλειας, το ίδιο το περιεχόμενο της φαντασίωσης αποσυντίθεται ή καλύτερα συμπτύσσεται σε μια παράξενη σύμμειξη που περιλαμβάνει την τεχνοκρατική πρόταση ενός άτυπου ευρωζωνικού θεσμού, ένα κοινό νόμισμα, την απώλεια των γεωργικών επιδοτήσεων, την αλλαγή στα γεωγραφικά σύνορα και ένα σωρό ακόμα απίθανους συνειρμούς. Ο φαντασιωσικός τρόμος της επιστροφής στα Βαλκάνια είναι τόσο παραλυτικός ώστε η απότομη φτωχοποίηση, η εξαθλίωση, ο εξευτελισμός της εργασίας, η μετανάστευση, ο ναζισμός, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, η παραδειγματική ταπείνωση μιας κοινωνίας, όλα τους αντενδείξεις της ευρωπαϊκής ταυτότητας μα και ενδείξεις της παρούσας ευρωζώνης, έχουν καλυφθεί από το πέπλο της άρνησης. Τίποτα από αυτά δεν υπάρχει μπρος στην αναγκαιότητα της διατήρησης ενός κάποιου ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Η ψήφος στο ΝΑΙ είναι μια ψήφος στο φαντασιακό. Δεν έχει καμία σχέση με δημοψήφισμα. 

Για τους δε, τους υποστηρικτές του ΟΧΙ, τα πράγματα είναι εξίσου περίπλοκα. Υπάρχουν επιχειρήματα υπέρ του ΟΧΙ; Μπορεί κανείς να σου μιλήσει ξεκάθαρα και να σε πείσει γιατί να ψηφίσεις ΟΧΙ; Όχι. Γιατί; Διότι ακριβώς η πιο ακριβής απάντηση στο τι θα συμβεί με το ΟΧΙ είναι ότι δεν γνωρίζουμε. Κανείς δεν ξέρει. Μόνο να υποθέσει μπορεί κανείς. Και οι υποθέσεις καλύπτουν το πλήρες φάσμα συμβάντων, από το χάος της άτακτης χρεωκοπίας μέχρι την υπογραφή ενός τρίτου μνημονίου ελαφρώς αναβαπτισμένου. Το να σου απαντήσει ο πρωθυπουργός τι θα συμβεί στο ΟΧΙ είναι σαν να ζητάς από τον μηχανικό να σου εγγυηθεί την σταθερότητα ενός κτιρίου σε ένα σεισμό 9.5 ρίχτερ ή από τον εντατικολόγο να σου προσδιορίσει τη πιθανότητα πλήρους ανάρρωσης ενός ασθενή σε κώμα. Οι τελευταίοι πέντε μήνες είναι ο μοναδικός οδηγός που διαθέτουμε για τους επόμενους. 

Η υπεράσπιση του ΟΧΙ προϋποθέτει αποδοχή της αβεβαιότητας, τους ρίσκου, επιβάλει τον χειρισμό μιας ακαθόριστης απειλής, τη δημιουργική διαχείριση ενός έντονου άγχους, τον υπερκερασμό του φόβου. Του φόβου όπου πατούν όσοι επιχειρούν να αποδημήσουν το ΟΧΙ. Και στη διαχείριση του φόβου όσοι αποτολμούν την υπεράσπισή του. Σκληρή δουλειά αποκλειστικά σε επίπεδο θυμικού, σε επίπεδο συναισθημάτων. Το ψυχικό και συναισθηματικό σθένος που απαιτεί η υπεράσπιση είναι τεράστιο, πολύ πιο μεγάλο από αυτό της απόρριψής του από την άλλη πλευρά. Και θα ήταν τεράστιο ακόμα και αν υπήρχε έτοιμο επιχειρησιακό σχέδιο δράσης. Το ΟΧΙ λοιπόν είναι αυτό που απομένει από την απόρριψη του ΝΑΙ. Η κατάφαση ως άρνηση μιας άλλης κατάφασης.
Είναι πολύ πιο εύκολη η αποδόμηση του ΝΑΙ, συνεπώς. Πιο απτή, λιγότερο επίπονη. Είναι εξαιρετικά εύκολο να έχεις επιχειρήματα κατά του ΝΑΙ. Και με βάση αυτά τα επιχειρήματα να απορρίψεις το ΝΑΙ. 6 χρόνια ύφεση, >60% ανεργία στους νέους, 25% πτώση του GDP, 28.5% πτώση κατανάλωσης φαγητού, 61% μέση μείωση σύνταξης, 45% των συνταξιούχων κάτω από το όριο της φτώχειας, αύξηση της παιδικής θνησιμότητας, των αυτοκτονιών. Και αν οι αριθμοί και οι στατιστικές δεν μπορούν να πείσουν, μια βόλτα στον εμπορικό δρόμο της γειτονιάς ή ένα απόγευμα στην αίθουσα αναχωρήσεων των ελληνικών διεθνών αεροδρομίων παρακολουθώντας τις οικογένειες να αποχαιρετούν τα παιδιά τους, μπορεί. Και αν ακόμα αυτό δεν πείθει, ρώτησε τον εαυτό σου πώς ζούσες 5 χρόνια πριν και πώς ζεις τώρα. Γιατί τα τελευταία πέντε χρόνια είναι ο μοναδικός οδηγός που διαθέτουμε για να φανταστούμε τα επόμενα πέντε.
Η ψήφος στο ΟΧΙ ως κατάφαση και όχι ως απόρριψη του ΝΑΙ είναι μια ψήφος στο συναισθηματικό. Και αυτή δεν έχει καμία σχέση με δημοψήφισμα.

Η ελληνική κοινωνία είναι μια κοινωνία συναισθηματική όμως. Και με έντονο φαντασιακό. Ευαίσθητη και ευερέθιστη, εσωστρεφής και φλογώδης, συντηρητική και παρορμητική, που φαντασιώνεται την Ευρώπη ενόσω απολαμβάνει τη Καραμαζοφική της ασυγκρατησία. Μια κοινωνία σχεδόν μεθοριακή. Τόσο ώστε η αναγκαιότητα μιας διλληματικής απόφασης να παίρνει τις διαστάσεις που της αξίζει.

μια μέρα στις βρετανικές εκλογές

Είναι οι δεύτερες εθνικές εκλογές που ζω όντας μόνιμος κάτοικος Λονδίνου. Πέντε χρόνια πριν, είχα εντυπωσιαστεί με την έλλειψη πάθους, τη νωθρότητα της διαδικασίας, το business as usual της κοινωνίας την Πέμπτη εκείνη που άνοιξαν οι κάλπες. Νόμιζα ότι κάτι δεν καταλάβαινα, ότι κάτι μου διέφευγε όταν διαπίστωνα ότι δεν συνέβαινε τίποτα. Πέντε χρόνια μετά, περισσότερο εξοικειωμένος με την αντίληψη των Άγγλων για τη πολιτική, και λίγο πιο οργανωμένος, αναρωτιέμαι στ΄ αλήθεια αν εκείνη η πρώτη εμπειρία είχε όντως κάποια βάση. 

Σήμερα στο Λονδίνο ο καιρός ήταν λιγότερο συννεφιασμένος από ότι συνήθως με μερικά καλοδεχούμενα μεσοδιαστήματα γαλανού ουρανού. Οι πρωινές φυλλάδες στο μετρό παρουσίαζαν τους πολιτικούς αντιπάλους ως διαγωνιζόμενους του X factor. Το facebook σου υπενθύμιζε πως διατηρείς το δικαίωμα να ψηφίσεις και σε παρότρυνε να το μοιραστείς με τους φίλους σου. Στη δουλειά, μια συνάδελφος ανακοίνωσε πως θα ψήφιζε το Green Party επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι αισθανόταν άβολα να κάνει πολιτική συζήτηση στο χώρο εργασίας. Κανείς δεν αποκρίθηκε στα λεγόμενά της, και εγώ ξέμεινα με τη χαρωπή φαντασίωση ότι προσπαθώ να της πουλήσω την "Εργατική Αλληλεγγύη" ή τον Ριζοσπάστη. 

Λίγο αργότερα, στο πλαίσιο της δουλειάς, πέρασα χρόνο με μια νεαρή γυναίκα. Μετανάστρια δεύτερης γενιάς από την Αφρική, άνεργη, εξαθλιωμένη, με 3 παιδιά όλα στη πρόνοια, με τα επιδόματα πρόσφατα κομμένα, με κοινοποιημένη απόφαση έξωσης από το council flat που έμενε όλα τα χρόνια της ενήλικης ζωής της, και με σοβαρά μη αναστρέψιμα προβλήματα υγείας. Ζει με 142 λίρες μοναδικό επίδομα κάθε δύο εβδομάδες. Απελπισμένη. Ανήμπορη. Με το NHS τη μόνη της παρηγοριά. Ένα κομμάτι της κοινωνίας για το οποίο οι εκλογές δεν έχουν το παραμικρό νόημα. Που η σημερινή μέρα ήταν σαν όλες τις άλλες. 

Business as usual. 

Το Big Society που αποτέλεσε το όραμα του Κάμερον και των Τόρηδων 5 χρόνια πριν, ήταν στη πραγματικότητα ένα άνευ προηγουμένου άνοιγμα της ψαλίδας ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, φτάνοντας τα επίπεδα κοινωνικής ανισότητας των βικτοριανών χρόνων. Zero hours contracts, food banks, bedroom tax, οριζόντια και ακαριαία διακοπή επιδομάτων τιμωρητικού χαρακτήρα σε μακροχρόνια άνεργους, ψυχοφθόρες επανεξετάσεις σωματικής και ψυχικής αναπηρίας από ιδιωτικές εταιρίες με συγκεκριμένους οικονομικούς στόχους, περικοπές στο κοινωνικό κράτος, ιδιωτικοποιήσεις ευαίσθητων τομέων κοινωνικής πρόνοιας, περικοπές και ιδιωτικοποιήσεις στο NHS. Οι φτωχοί εκτοπίζονται από τις τοπικές τους κοινότητες, οι εργατικές κατοικίες εξαγοράζονται από μεσίτες και επαναπωλούνται σε τιμές απρόσιτες για τους μέχρι τότε κατοίκους τους, ολόκληρες περιοχές "εξωραΐζονται" απεμπολίζοντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα που τις έκανε θελκτικές, τα ενοίκια στο Λονδίνο απλησίαστα και η δυνατότητα αγοράς σπιτιού σχεδόν ανύπαρκτη. Η εργατική τάξη στοχοποιήθηκε συστηματικά  και πλέον στράφηκε και αυτή ενάντια στον καινούργιο αποδιοπομπαίο τράγο, τους μουσουλμάνους και τους μετανάστες. Αυτά είναι μόνο λίγα από τα κατορθώματα της συγκυβέρνησης Συντηρητικών - Liberal-Democrats που μετέτρεψαν μια ήδη προβληματική κοινωνία σε μια απαξιωμένη μάζα φτώχειας και εξαθλίωσης προς όφελος μιας συγκεκριμένης τραπεζιτικής ελίτ. Ο ακραίος νεοφιλελευθερισμός στο πιο κυνικό του προσωπείο. 

Παρόλο που το πλαίσιο είναι τόσο σαφές και το αποτέλεσμα της κάλπης χαρακτηρίζεται κρίσιμο, ακόμα δεν μου είναι ξεκάθαρο ποιο το επίδικο αυτών των εκλογών. Ναι, είναι επιτακτική ανάγκη οι Βρετανοί να στείλουν στα τσακίδια τον Κάμερον και τους συνεργάτες τους, μιας και είναι ορατό στην ίδια μας τη καθημερινότητα ότι η πολιτική τους καταστρέφει τις ζωές των περισσοτέρων, αλλά αν αναλάβουν οι Labour, πόσο θα διαφοροποιηθούν στη πράξη; Οι υποσχέσεις, οι μεγαλοστομίες, η λάσπη από τα μέσα ενημέρωσης και οι φθηνοί πολιτικαντισμοί έντασης που ούτε στην Ελλάδα δεν έχω δει, δεν επιτρέπουν ελπίδα. Και μιας και κατάφερε με κάποιο τρόπο και χώρεσε η ελπίδα εδώ, απλά να πω ότι στον κυρίαρχο δημόσιο λόγο της χώρας το πρόσφατο ελληνικό εγχείρημα, ο Σύριζα δηλαδή, φέρεται κυρίως ως αντιπαράδειγμα. Ακριβώς επειδή η πολιτική εδώ έχει ταυτιστεί με τη διαχείριση ενός συγκεκριμένου και καλά εγκαθιδρυμένου συστήματος εξουσίας που προφανώς κανείς στη πραγματικότητα δε θέλει να αλλάξει. Και το οποίο η κοινωνία το αποδέχεται ως νομοτέλεια. 

Η νεαρή αφρικανή μετανάστρια με αποχαιρέτησε άψυχα και με την καρδιά περιβόλι. Στην έξοδο συνέπεσε με τη συνάδελφό μου που πήγαινε να ψηφίσει το Green Party. Η τελευταία, με την αβρότητα της middle class white british καταγωγής της τής άνοιξε με χαμόγελο τη πόρτα. 

Τις βλέπω να φεύγουν, καθεμιά με το σκοπό της, και σκέφτομαι ακόμα μια φορά τούτο το περίφημο επίδικο της μέρας. 

η μοναξιά του μετανάστη πριν τις εκλογές

Έχω ξαναπεράσει ελληνικές εκλογές στην  μόνιμη πλέον κατοικία μου εκτός Ελλάδας, στο Λονδίνο. Συνήθως τις περνώ με λίγους φίλους σε κάποιο σπίτι, αναζητώντας live streaming από καθεστωτικά ελληνικά κανάλια, πίνοντας τσίπουρο σαχλαμαρίζοντας, σιχτιρίζοντας ενίοτε το ευδαιμονικό χαμόγελο των εξουσιαστών μας στα πάνελ στις παλιές καλές ημέρες της κυριαρχίας τους και πάντοτε ευγνωμονώντας το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται 2 ώρες μπροστά ώστε τουλάχιστο η παρακολούθηση της ροής των αποτελεσμάτων να μην μου στερούσε περισσότερο ύπνο μπρος το δευτεριάτικο ξύπνημα για δουλειά. Δυσκολεύομαι ωστόσο να ανακαλέσω αν ποτέ είχα το συναίσθημα που κυριαρχεί μέσα μου σε αυτές τις εκλογές. 

Η πρώτη εκλογική νίκη του Σύριζα, στις ευρωεκλογές του 2014, με είχε βρει με συντρόφισσες και συντρόφους στις οργανωμένες αίθουσες μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης στο κεντρικό Λονδίνο. Πιο πριν, είχαμε ψηφίσει στη πρεσβεία, σε μια ανιαρή, άψυχη διαδικασία που λίγο μόνο ζεστάθηκε χάρη στις μπίρες που ήπιαμε μετά σε μια παραπλήσια pub. Παρά τις προσπάθειές μας για ένα γιορταστικό τόνο στην αίθουσα, υπήρχε θυμάμαι μια απρόσωπη αίσθηση, κενή συναισθηματικά, που δεν είχε καταφέρει να αντλήσει και πολλά από την εκλογική επιτυχία. Εν μέρη γιατί ακόμα και στην Ελλάδα η πρώτη νίκη κόμματος της Αριστεράς σε εκλογές στην σύγχρονη ιστορία δεν προκάλεσε τον αναμενόμενο ενθουσιασμό, αλλά ίσως -για εμάς εκεί- διότι αντιλαμβανόμαστε όλο αυτό και με την επιπρόσθετη αίσθηση της απόστασης. Σαν τώρα θυμάμαι την διανοητικοποίηση αυτής της συναισθηματικής αυτοσυγκράτησης που ασυνείδητα επιχειρήσαμε με την συντρόφισσα Ε. καθώς περπατούσαμε προς το King's Cross λίγες ώρες αργότερα. Κουβεντιάζαμε πολιτικά αλλά στην πραγματικότητα αυτό που κάναμε ήταν να αναρωτιόμαστε πού βρίσκονταν τα συναισθήματά μας. Ήταν εντυπωσιακό πώς η χαρά της νίκης, ο ενθουσιασμός της επικράτησης, η εκκίνηση της ελπίδας είχε ξεχαστεί τόσο εύκολα στα βρεγμένα λιθόστρωτα του Bloomsburry. 

Τίποτα ωστόσο δεν είναι το ίδιο στις εκλογές του Γενάρη του '15. Όσοι δεν είμαστε εκτεθειμένοι στην ολοήμερη ψυχολογική βία των ελληνικών καναλιών και στην ευθεία λεκτική και συναισθηματική τρομοκρατία των ακροδεξιών και των νεοφιλελεύθερων μπορούμε να αφουγκραστούμε την κίνηση, την ελεύθερη ροή προς τα μπρος. Όσοι επιμένουμε στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και αρνούμαστε την περαιτέρω ταπείνωση μπορούμε να καταλάβουμε πως η υποψία που τριγυρνά αδέσμευτη στην Ελλάδα αλλά παραμένει υποψία, ότι δηλαδή κάτι αλλάζει, εδώ απ' έξω δεν είναι στην πραγματικότητα υποψία αλλά μια φωτεινή παρουσία με ξεκάθαρη φωνή. Και ότι όλοι ασχολούνται με αυτή. Με τη δική μας παρουσία, με τη δική μας φωνή. Είναι πια αισθητή για τους λόγους που πρέπει, επιτέλους ακούγεται. Από τους πλέον συντηρητικούς ως τους πιο ριζοσπάστες. Και όσοι δεν μπορούμε να αντισταθούμε στον ενθουσιασμό που εκπέμπουν οι σύντροφοι απανταχού της Ευρώπης, Άγγλοι, Γάλλοι, Ισπανοί (... και Πορτογάλοι - για να αφεθώ στον εύηχο παροξυσμό), αυτοί, να το ξέρουμε, ελπίζουν ακόμα πιο πολύ, συγκινούνται ακόμα πιο εύκολα, ταυτίζονται με την ιδέα της αλλαγής με ακόμα μεγαλύτερη ένταση. Γιατί αυτό που συμβαίνει είναι μεγαλύτερο από καθέναν από εμάς, μεγαλύτερο από όλους μας μαζί, πιο μεγάλο απ' την Ελλάδα. Είναι η ίδια η κίνηση μέσα στην ιστορία.

Αφήνομαι λοιπόν στις φωνές των φίλων. Και των γνωστών και των αγνώστων. Ελλήνων και ξένων. Στα λόγια τους. Στα συνθήματα, στα συναισθήματα, στις φαντασιώσεις. Και στα λογοπαίγνια. Και στις εικόνες των τοίχων του facebook, στις εξυπνάδες στο timeline του twitter. Αυτά έχω εδώ πέρα.

Ενθουσιασμός και συγκίνηση. Αγωνία και ελπίδα. Και λίγο μοναξιά, για εμένα που -για όποιο λόγο- δεν είμαι εκεί, μέσα σε όλο αυτό. Λυπάμαι πολύ που δεν είμαι εκεί. Το να μην ψηφίσω μου στερεί το δικαίωμα της συνδιαμόρφωσης της ιστορίας. Και, το να μην είμαι εκεί, τώρα, απόψε, αύριο, τη χαρά του να ζήσω την επανεκκίνησή της. 

ένας Άδωνις στο σαλόνι μου

ή αλλιώς, γιατί οι οικειοθελείς συναθροίσεις στα σπίτια των πολιτών είναι το τελευταίο σκαλοπάτι του εξευτελισμού τους

Οργανωμένες συναθροίσεις στα σπίτια των πολιτών με συμμετοχή πολιτικών υποψήφιων βουλευτών. Είναι το πιο ύπουλο και τρομακτικό φαινόμενο αυτής της προεκλογικής περιόδου. Ακόμα πιο επικίνδυνο και από την ευθεία βία των καναλιών, την τρομοκρατία των μαριονετών του μνημονίου, το ψέμα των εθισμένων στην εξουσία, τον φτηνό καιροσκοπισμό των πολιτικάντηδων. 

Παρακάτω θα προσπαθώ να εξηγήσω τι πραγματικά συμβαίνει μέσα σε αυτές τις συναθροίσεις.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως αυτοί που "επισκέπτονται" τα σπίτια των πολιτών και κομπάζουν στα μέσα δικτύωσης για την επιτυχία αυτού του κατορθώματος είναι σχεδόν αποκλειστικά τα ακροδεξιά στοιχεία της νέας δημοκρατίας. Εκείνοι των οποίων οι αυταρχικές, φασίζουσες αντιλήψεις ποτέ δεν παρέμειναν κρυφές, εκείνοι που καθ' όλη την προεκλογική περίοδο έχουν βασίσει τον πολιτικό τους λόγο αποκλειστικά στον συναισθηματικό εκβιασμό, τη λεκτική και συναισθηματική βία, το ασύστολο ψέμα και τη διαρκή τρομοκρατία απέναντι στους πολίτες, τακτικές γνωστές στα φασιστικά καθεστώτα και φυσικά στον ναζισμό.

Βασικό συστατικό συνεπώς σε αυτές τις συναθροίσεις είναι η παρουσία ενός εξουσιαστικού, αυταρχικού χαρακτήρα. Του επίσημου καλεσμένου. Ο καλεσμένος μπορεί μόνο να είναι άτομο με ενδογενή αυταρχισμό, με ροπή προς την εξουσία με την έννοια της διάκρισης, που θρέφεται από την κυριαρχική του θέση έναντι των άλλων. Στις συναθροίσεις αυτές, ο επίτιμος ακροδεξιός καλεσμένος είναι αυτός που καθορίζει αυτή την κυριαρχική θέση. Είναι αυτός που καταδεικνύει την δική του ανωτερότητα και επισημαίνει την σαφή κατωτερότητα των οικοδεσποτών και των υπολοίπων καλεσμένων. Στη σχέση επίτιμου καλεσμένου - οικοδεσποτών, δεν υπάρχει καθόλου το ζήτημα της ισότητας, της ισοπολιτείας. Στις συναθροίσεις τους δεν έχει θέση η αλληλεγγύη, η ισοκατανομή αλλά επιβάλλεται από εκείνον το ακριβές δίπολο κυριαρχίας/υποταγής. 

Ωστόσο, για να επιβιώσει αυτή η σχέση, για να επιτύχει η συνάθροιση χρειάζεται και τον αντίθετο πόλο. Τον ανίσχυρο. Τον υποταγμένο. Αυτός ο πόλος είναι ο οικοδεσπότης της συνάθροισης. Αυτός που οικειοθελώς ανοίγει το σπίτι του για να υποδεχτεί τον εξουσιαστή του, τον επικυρίαρχο. Και βέβαια, οι λοιποί καλεσμένοι. Δεν μου κάνει εντύπωση πως οικοδεσπότες και λοιποί καλεσμένοι είναι κυρίως μεσήλικες μικροαστοί. Δεν θα μπορούσε να πληρωθεί αλλιώς η άλλη άκρη του δίπολου. Οικοδεσπότες στις συναθροίσεις είναι οι συντετριμμένοι της μεσαίας τάξης, οι αυτοαποκαλούμενοι νοικοκυραίοι, αυτοί που είχαν "κάτι" και τώρα δεν έχουν τίποτα. 

Η ανελέητη τακτική της αφαίμαξης της τάξης αυτής από τις μνημονιακές κυβερνήσεις, η απότομη πτώση του βιοτικού της επιπέδου, η βίαιη φτωχοποίηση, η κατάργηση του μέλλοντός της και του μέλλοντος των παιδιών της, όλα απότοκα του σκληρότερου νεοφιλελευθερισμού που έχει εφαρμοστεί ποτέ, και την ίδια στιγμή η ψυχολογική και σωματική βία, η απαξίωση της δημοκρατίας, ο ευτελισμός στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το σκοτάδι της ακροδεξιάς δράκας του Σαμαρά, όλα αυτά οδήγησαν στην μετατροπή των μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων σε μια μάζα ανθρώπων με δύο βασικά χαρακτηριστικά: Την μοναξιά και την αδυναμία. Οι πολίτες μείνανε μόνοι μέσα στη φτώχεια, τη βία, και την ταπείνωση. Χωρίς φωνή. Χωρίς στήριγμα. Ο καθένας για τον εαυτό του. Οι πολίτες έχασαν κάθε τους δύναμη. Έγιναν μικροί, ανύπαρκτοι, τιποτένιοι. Χωρίς υπόσταση, χωρίς σημασία. Η απόλυτη υποταγή. Ο πλήρης εξευτελισμός. 

Ο οικοδεσπότης και οι καλεσμένοι του, αυτά τα αδύναμα, μοναχικά ανθρωπάκια, μπορούν μόνο να ελπίζουν πλέον στην δύναμη, την υπεροχή, τη βία του επίτιμου καλεσμένου. Όσοι πιο υποταγμένος είναι ο οικοδεσπότης, όσο πιο ανήμπορος, ανελεύθερος, απελπισμένος, τόσο πιο διεγερμένα ισχυρός γίνεται ο ακροδεξιός καλεσμένος. Προσχωρούν λοιπόν σε αυτή τη σχέση με τον εξουσιαστή τους, παραχωρούν πλήρως τον εαυτό τους, παραδίδονται οικειοθελώς, αποκηρύσσουν το αίσθημα αυταξίας τους και απολύουν το τελευταία απομεινάρια της αξιοπρέπειάς τους και τελικά την ίδια την προσωπική τους ελευθερία.  Και βεβαίως, ακριβώς στο πλαίσιο του σαδομαζοχιστικού τύπου αυτής της σχέσης, ο αυταρχισμός, η δύναμη και η εξουσία του καλεσμένου, προστατεύει τον απελπισμένο οικοδεσπότη, τρέφει την αδυναμία του, τον καθηλώνει με ασφάλεια στα υπάρχοντα δεσμά του, σε μια αποκρουστική, διαστροφική συμβιωτική συνύπαρξη. Ο ένας ζει θρέφοντας τον άλλο. 

Η οριστική επιβεβαίωση αυτής της ασφυκτικής συμβιωτικής συνύπαρξης του εξουσιαστή και του εξουσιαζόμενου, του αυταρχικού και του υποταγμένου, του ισχυρού και του αδύναμου, του σαδιστή και του μαζοχιστή είναι η ουσία σε αυτές τις συναθροίσεις. 

Γι' αυτό και μόνο δέος με διακατέχει σαν βλέπω πως οι επισκέψεις των ακροδεξιών στα σπίτια των πολιτών πήραν την πιο επίσημη θεσμική τους μορφή με το διαφημιστικό σποτ της νέας δημοκρατίας και τη παρουσία του ίδιου του πρωθυπουργού. 

Μας υπενθυμίζει πόσο αδίστακτοι είναι αυτοί οι άνθρωποι, πόσο ύπουλοι, πόσο απολύτως έτοιμοι για όλα. Επιτείνουν την συνύπαρξη, ενισχύουν τη σχέση κυρίαρχου/ταπεινωμένου, εξευτελίζουν την κοινωνία αντλώντας δύναμη από την ανημποριά της.

Η δική τους επιβίωση στηρίζεται ξεκάθαρα πλέον στη δική μας.
Ασφυξία. 

Η Κούνεβα ως σύμβολο και πώς ο καθένας μας το βιώνει

Η κουβέντα που έχει στηθεί σε σε φυσικούς χώρους και μέσα δικτύωσης (όπως εδώ) για το ζήτημα της εκλογής της Κωνσταντίνας Κούνεβα στην Ευρωβουλή δείχνει ότι πλέον αντιλαμβανόμαστε τον άνθρωπο αυτό με έναν διττό τρόπο. Η διπλή της υπόσταση έγκειται στην παρουσία της ως φυσικό πρόσωπο αλλά και σε αυτό που αυτό το φυσικό πρόσωπο πλέον αναπαριστά.

Ποια είναι η Κούνεβα; Η προσωπική της ιστορία αναφέρεται σε μία γυναίκα με καταγωγή από τη Βουλγαρία που ήρθε στην Ελλάδα για το άρρωστο παιδί της. Δούλεψε ως καθαρίστρια και δέχθηκε δολοφονική επίθεση από -ακόμα- άγνωστους δράστες ως συνέπεια των συνδικαλιστικών της αγώνων στον εργασιακό της χώρο. Η επίθεση αυτή την έχει αφήσει τώρα με σοβαρού βαθμού αναπηρία. Η αναλυτική ιστορία της εδώ. 

Τι συμβολίζει η Κούνεβα; Η Κούνεβα είναι γυναίκα, είναι η μάνα που μόνη της παλεύει για το άρρωστο παιδί της, η Κούνεβα είναι η ξένη, είναι η μετανάστρια, η Κούνεβα είναι η εργάτης, είναι η εκπρόσωπος της κοινωνικής της τάξης, η Κούνεβα είναι όποιος παλεύει για την αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη, όποιος τιμωρείται απάνθρωπα όταν αποκαλύπτει το απάνθρωπο πρόσωπο αυτών που εκμεταλλεύονται τον άνθρωπο. Η Κούνεβα είναι κάθε ένα από τα παραπάνω ξεχωριστά και ταυτόχρονα όλα αυτά μαζί. Στο παραμορφωμένο της από το βιτριόλι πρόσωπο έχει χαραχτεί το σύμβολο της αξιοπρέπειας, της αλληλεγγύης και του αγώνα όλων των από τα κάτω των οποίων η φωνή υπάρχει αλλά δεν ακούγεται.   

Υπάρχουν συνεπώς δύο "Κούνεβες". Το υπαρκτό πρόσωπο με την συγκλονιστική προσωπική ιστορία και η Κούνεβα Σύμβολο. Ποια από τις δύο είχαν στο μυαλό τους όσοι πρότειναν την υποψηφιότητά της; Ποια από τις δύο θα εκπροσωπήσει τους Έλληνες στην Ευρωβουλή; Και ποια από τις δύο θα όφειλε να το κάνει; 

Το παρακάτω tweet θέτει στη πράξη αυτά τα ερωτήματα:

Θεωρώ ότι ο καθένας θα είναι σε θέση να δώσει μια απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα. Αυτό που θεωρώ περισσότερο ενδιαφέρον και από την απάντηση σε αυτά, είναι να κατανοήσω πώς καθένας από εμάς αντιλαμβάνεται τη συμβολοποίηση της Κούνεβα, και πώς αναλύει αυτή την εμπειρία.

Η δυνατότητα μας να συμβολοποιούμε έχει σαν βασικό χαρακτηριστικό το ότι επιτρέπουμε στο σύμβολο να αντιπροσωπεύει το πρόσωπο και την ίδια στιγμή το σύμβολο να εξακολουθεί ανεξάρτητο, διακριτό από αυτό διατηρώντας τα δικά του ποιοτικά χαρακτηριστικά. Δηλαδή, η συμβολοποίηση της Κούνεβα έχει νόημα όταν το σύμβολο Κούνεβα αντιπροσωπεύει το πρόσωπο Κούνεβα αλλά ταυτόχρονα μπορεί και να στέκει αυτόνομο από το πρόσωπο Κούνεβα διατηρώντας το δικά του χαρακτηριστικά. Για να έχει νόημα η συμβολοποίηση χρειάζεται συνεπώς η διακριτότητα. Και είναι ακριβώς αυτή η διακριτότητα που επιτρέπει στο σύμβολο να χρησιμοποιηθεί δημιουργικά για να απεικονίσει αξίες. Δεδομένης της συμβολοποίησης της Κούνεβα, είναι κρίσιμο για την κοινωνία να είναι στην πνευματική/συναισθηματική θέση να αντιληφθεί πως το σύμβολο Κούνεβα είναι διακριτό από το πρόσωπο Κούνεβα. Και να διαπιστώσει επιπλέον πως το σύμβολο Κούνεβα μπορεί να υπάρξει αυτόνομο, με τα δικά του ποιοτικά χαρακτηριστικά, χωρίς τη παρουσία του προσώπου Κούνεβα ως αναπαραστατικό του συμβόλου. 

Γιατί τη στιγμή που το σύμβολο και η αξία η οποία αυτό συμβολίζει παύουν να είναι διακριτές, η συμβολική του λειτουργία διαλύεται. Η διάλυση της συμβολικής λειτουργίας, παρουσία του προσώπου που αντιπροσωπεύεται στο σύμβολο, αποτελεί κάτι που στη ψυχική σφαίρα είναι επίπονο και εξοντωτικό. 

Σε συνάρτηση λοιπόν με το παραπάνω, ακολουθεί το εξής tweet: 

Σε αυτό το tweet υπάρχει λεπτή ειρωνεία, υποβόσκουσα πικρία και απογοήτευση. Ο συγγραφέας του δυσανασχετεί φανερά. Η διακριτότητα μεταξύ του συμβόλου Κούνεβα και του προσώπου Κούνεβα έχει εξαλειφτεί και η συνεπακόλουθη πρόσμειξη των δύο "Κούνεβα" προκαλεί τη δυσανεξία. 

Θα επιχειρήσω τώρα να το τραβήξω λίγο παραπέρα, αντλώντας στοιχεία από τις θεωρίες της Κλάιν και της Σίγκαλ και παίρνοντας έμπνευση από σκληροπυρηνικές περσόνες των ελληνικών μέσων δικτύωσης. Θα το κάνω για να καταλάβω τι είναι αυτό που οδηγεί μερικούς ανθρώπους στην ωμή βία και πώς η αδυναμία χειρισμού του συμβόλου, του συμβολισθέντος, και της σχέσης μεταξύ αυτών συνδέεται με τη βία αυτή.

Υπάρχουν λοιπόν περιπτώσεις όπου η διακριτότητα μεταξύ συμβόλου και προσώπου πάνω στο οποίο αναπαρίσταται η συμβολοποιημένη ιδέα όχι απλά εξαλείφεται αλλά σύμβολο και πρόσωπο εξισώνονται, ταυτίζονται, γίνονται ένα. Στις περιπτώσεις αυτές ο απαιτούμενος διανοητικός χώρος όπου το σύμβολο, το συμβολισθέν και η εμπειρία της συμβολοποίησης θα μπορούσαν να συνυπάρξουν είναι ανεπαρκής. Σε αυτόν τον ανεπαρκή χώρο, θα συνεχίζονται ανεξέλεγκτα πρώιμες αμυντικές δράσεις για την προστασία της ακεραιότητας του εγώ, όπως η σχάση ανάμεσα στο κακό έτερο και το καλό εγώ, η προβολή του κακού στον άλλο και η παντοδυναμική άρνηση των αρνητικών εμπειριών. Αυτού του είδους η αντίληψη της πραγματικότητας θα συνεχίσει να δονείται από τα συνεχή άγχη καταδιωκτικού χαρακτήρα. Μόνος τρόπος έτσι για να διατηρηθεί η ακεραιότητα του εγώ απέναντι σε αυτές τις τρομακτικές απειλές, μια σφοδρή επιθετικότητα, που σε αυτό το στάδιο μπορεί να είναι μόνο στοματικού τύπου.
Λίγο απλοϊκό, και ενδεχομένως επιπόλαιο. Ίσως όμως έτσι να εξηγούνται: 

Να τελειώνουμε με τον καρκίνο

Αυτό που έχουμε να χειριστούμε ως πολίτες, ως κοινωνία, ως λαός δεν είναι απλά η διαδικασία ανάθεσης της διακυβέρνησης ή η αλλαγή μιας εξουσιαστικής αρχής.

Πρέπει πρώτα να απαλλαγούμε απ' τον καρκίνο. 

Αυτό που καλούμαστε να διαχειριστούμε υπερβαίνει την ατομικότητά μας, ξεπερνά τον περιφραγμένο φαντασιακό μας προσωπικό χώρο, βρίσκεται πολύ πιο πέρα από την απλή αναστροφή της συλλογικής μας ξεφτίλας από τη χρόνια μικροδιαφθορά με τους πολιτικάντηδες εξουσιαστές μας.  

Αλλά πρέπει πρώτα να απαλλαγούμε απ' τον καρκίνο.

Η πτώση της κυβέρνησης μαριονέτας της τρόικας δεν αποτελεί τη λύση των προβλημάτων μας. Η πρώτη ημέρα μετά την πτώση θα είναι απλά μια επόμενη ημέρα. 

Αλλά πρέπει πρώτα να απαλλαγούμε απ' τον καρκίνο. 

Τα σοβαρά προβλήματά μας ως χώρα θα συνεχίσουν και θα διαρκέσουν, ακόμα και με μια θαυματουργά ικανή και αποτελεσματική νέα κυβέρνηση. 

Αλλά πρέπει πρώτα να απαλλαγούμε απ' τον καρκίνο. 

Γιατί ακριβώς υπόστρωμα των προβλημάτων μας είναι η ριζωμένη, η φρικτή κοινωνική παθογένειά μας.
Αλλά πρέπει πρώτα να απαλλαγούμε απ' τον καρκίνο.

Και είναι η τερατώδης εικόνα της κυβέρνησης των Μπαλτάκων, των Φαήλων, των Αδώνιδων των Βορίδηδων, του Μέγκα, του Αντέννα, του Σκάι, των Κασιδιάρηδων, των Μαρινάκηδων, των Μπέων, το τελικό στάδιο αυτής μας της παθογένειας. 

Αλλά πρέπει πρώτα να απαλλαγούμε απ' τον καρκίνο.

Η πτώση αυτής της κυβέρνησης δε θα αντιμετωπίσει τη παθογένειά μας. 

Αλλά πρέπει πρώτα να απαλλαγούμε απ' τον καρκίνο.

Χρειάζεται να τελειώνουμε με αυτούς τους ανθρώπους που έχουν οδηγήσει την κοινωνία στην καταστροφή, τη φυσική και την αξιακή εξόντωση.

Να απαλλαγούμε επιτέλους από τον καρκίνο. 

Εκλογές: ένα σύντομο διάλειμμα απ’ τη βία

...εν τω μεταξύ, οι μπαρόζοι της Ευρώπης, πίσω από τις πόρτες, σχεδιάζουν τα επόμενα βήματα επεξεργαζόμενοι τις επόμενες κυβερνητικές μαριονέτες.  Οι μεγαλοεργολάβοι, οι τραπεζίτες και οι κάθε λογής λουμπενοποιημένοι μεγαλοαστοί «τίγρεις» τρίβουν τα κοχίμπα τους φχαριστημένα, αυνανιζόμενοι στη σκέψη των στρέμματων των αιγιαλών που τους προσγράφονται. Στον κοινωνικό αντίποδα αυτών, νεοεισερχόμενοι λουμπενοποιημένοι νεοναζί ξυρίζουν τα κεφάλια τους, σφιχτοδένουν τις μπότες τους και ακονίζουν τα μαχαίρια. Την ίδια στιγμή εκατοντάδες οπλισμένοι πραίτορες του κράτους πιάνουν τα πόστα τους σε κάθε γωνιά του κέντρου της Αθήνας σε μια ακόμα βάρδια υφέρπουσας βίας και ακαθόριστης απειλής. Σε αυτό το διάλειμμα της σύντομης ελπιδοφορίας, κάποιες χιλιάδες τσεκάρουν φθηνά εισιτήρια στην σελίδα της Ryanair για ένα αεροδρόμιο του Λονδίνου, και μερικοί κλείνουν ένα χωρίς επιστροφή βλέποντας τους μικροαστούς γονείς τους να κλαψουρίζουν αιωρούμενοι στο τι απέμεινε να ψηφίσουν, εκπνέοντας ταυτόχρονα ανακουφισμένοι που η τράπεζα δεν τους έχει πάρει ακόμα το πατρικό. Σε αυτό το διάστημα επικείμενης προοπτικής, τα μέσα θα συνεχίζουν να χειραγωγούν και οι δημοσκόποι να δημαγωγούν, ανανεώνοντας στα πάνελ τους ευπροσήγορους παναγιώταρους, ξεπλένοντας απόλυτους βενιζέλους και επιχειρηματολογώντας εμπνεόμενοι από την ρινική ευφράδεια των αδώνιδων. Κάποιοι δε θα πειστούν μιας και στο διάλειμμα αυτό των εκλογών θα τους έχει κοπεί το ρεύμα και δε θα βλέπουν τηλεόραση. Την ίδια ώρα ένας θα εξαναγκάζεται να βγει από το χειρουργείο καθώς τα χαρτιά των λογιστών του υπουργείου της υγείας θα δείχνουν πως δεν δικαιούται επέμβασης. Είναι ο ίδιος που είχε σφίξει νωρίτερα το χέρι ενός εθελοντή κάποιου κοινωνικού ιατρείου που του πρόσφερε το φάρμακο και είχε φιλήσει το χέρι του παπά για μια σακούλα σούπα στα σκαλιά της ενορίας. Σε αυτό το διάλειμμα δημοκρατικής ανάσας, μερικοί ακόμα δένουν τη θηλιά που θα τους πνίξει την επομένη, και κάποιοι άλλοι αποφασίζουν από ποια γέφυρα θα πηδήξουν γράφοντας το αποχαιρετιστήριο γράμμα στην οικογένειά τους. Στο μεταξύ, εκατοντάδες μετανάστες χωρίς χαρτιά και πολιτική υπόσταση θα εξακολουθούν να σαπίζουν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, χωρίς δικαιώματα, χωρίς φωνή και χωρίς δικαιοσύνη και μερικοί ακόμα που αυτή τη στιγμή δραπετεύουν από τη βία της Συρίας, της Σομαλίας και του Αφγανιστάν αναμένεται να πνιγούν στα νερά του καταγάλανου Αιγαίου....

Γι' αυτό λοιπόν, Εκλογές! Αυτό το απαραίτητο διάλειμμα ώστε απρόσκοπτα να ντύσουμε τη συνενοχή με τη δημοκρατία που της αξίζει. 

Εικόνα: Francis Bacon: Three Studies for Portrait of Lucian Freud – 1965

Πώς τον λεν τον ποταμό;

Η ιδεολογία του free press, η αισθητική του χίπστερ, το εννοιολογικό πρόταγμα του τίποτα αποκτούν επιτέλους  τον δικό τους πολιτικό σχηματισμό. Το ποτάμι. 

Υπήρχε άλλωστε έτοιμη η κοίτη του για να κυλήσουν εντός της τα γάργαρα νερά του. Είναι αυτή η κοίτη που έχει για τοιχώματά της μια γενιά ανθρώπων, που τη ματαιοδοξία των νεόπλουτων πατεράδων τους τη μετεξέλιξαν στη κενοδοξία του εναλλακτισμού της lifo, πετώντας τη συσσωρευμένη γνώση και τεχνογνωσία στους κάλαθους της πλατείας Καρύτση και υποβιβάζοντας την ανάγκη για κοινωνική συμμετοχή σε σαββατιάτικο καθάρισμα παγκακιών από τις κολλημένες τους τσίχλες. Και είναι αυτή η κοίτη που έχει για πυθμένα της την λάσπη μιας άρχουσας τάξης που έχει βγάλει τα μαχαίρια της και ξεπαστρεύει ό,τι την απειλεί, και που το κάνει είτε πολιτικά με τη "δημοσιονομική εξυγίανση" των μνημονίων είτε στο δρόμο με το γκλομπ του μπάτσου και τη μπότα του φασίστα. 

Εκτός όμως από τοιχώματα και πυθμένα, υπάρχει και το ποτάμι. Τι είναι λοιπόν το ποτάμι;

Στην εποχή του μνημονίου και στην εποχή που όλοι φταίνε (μιας και μαζί τα φάγανε), έρχονται κάποιες προσωπικότητες να υψώσουν το χέρι και να καταδείξουν τους ενόχους. Το κάνουν ασφαλείς στη γνώση πως εκείνοι έχουν το πραγματικό δίκιο, που δεν είναι προφανώς το δίκιο της πλέμπας που κολυμπάει στο βούρκο, ούτε βέβαια και το δίκιο των διαχειριστών της μεταπολίτευσης που κατασκεύασαν το βούρκο. Προσωπικότητες με διανοουμενίστικο προφίλ που πιστεύουν πως αυτοδίκαια εκπροσωπούν τους υψηλής μόρφωσης ανθρώπους που σε μια άλλη χώρα θα τη διεκδικούσαν ουσιαστικά αλλά σε αυτήν εδώ έχουν χάσει τα αυγά και τα πασχάλια. Προσωπικότητες με αποδεικτικά καλλιέργειας που μετατρέπουν σε αυτονόητο δικαίωμα τις ιδέες μεγαλείου τους και μέσα απ’ τις οποίες αυτό-ανακηρύσσονται στην ιντελιγκέντσια που χρειάζεται ο τόπος για να προχωρήσει. Προσωπικότητες που έχουν καπαρώσει το δικαίωμα του ορθολογισμού και της κοινής λογικής, μην επιτρέποντας σε κανέναν άλλο να το ασκήσει. Που απαγορεύουν στον οποιοδήποτε που δεν ασπάζεται τις ιδέες τους να σκέφτεται με βάση τη λογική. Προσωπικότητες ενός ακραίου κέντρου, να μα τον Πάσχο Μανδραβέλη.

Αυτές οι προσωπικότητες νομίζουν πως έχουν κληθεί από την ιστορία να σώσουν τη χώρα ενώ στη πραγματικότητα καλούνται από τις γνωστές συμμορίες τις διαπλοκής να σώσουν την ασθμαίνουσα ελληνική άρχουσα τάξη. Τραγωδία. Οι 58, στους οποίους αρχικά εντάχθηκαν, αποδείχτηκαν λίγοι και πολύ απασχολημένοι μιας και με το ένα τους χέρι κρατούσαν να μην πέσουν τις κεντροαριστερές προσωπικότητες που αιωρούνταν απελπισμένες στον καιάδα της ιστορίας και με το άλλο προσπαθούσαν να κλείσουν τη μύτη τους για να μην αναπνέουν τη σαπίλα του αποθανόντος πασόκ. Τη λύση στο δράμα τη πρόσφερε ευτυχώς η πολιτική παχυδερμία ενός Βενιζέλου. Το θέμα όμως είναι ότι οι αυτόκλητοι φορείς του ορθολογισμού και του ακραίου κέντρου εξακολουθούν ακάλυπτοι. Και ξέρουμε πως όταν μένουν ακάλυπτοι καταδεικνύουν με σαφήνεια τα βασικά χαρακτηριστικά της ιδεολογίας τους: τη περιφρόνηση του ανθρώπου και τον υποβιβασμό του ως το μέσο για τη κερδοφορία, τη λατρεία της ανισότητας, την αποθέωση του ατομισμού ως το υπέρτατο ιδανικό, και έναν βαθύ, ωμό κυνισμό. 

Αυτές οι προσωπικότητες συνεχίζουν έτσι να δρουν ξέχωρα, παρά τον κοινό παρονομαστή τους. Είναι ρυάκια, που κελαρύζουν ανεξάρτητα αναμένοντας το σύνθημα να ξεβραστούν ενιαία. Ο δήμαρχος της Αθήνας Γ. Καμίνης είναι ένα ωραιότατο τέτοιο λιμνάζον ρυάκι. Παρά το πλούσιο παρελθόν του, δρα αποτραβηγμένος σε μια επιφάνεια και απολαμβάνει τη ρηχότητα αναπλαισιώνοντας το τίποτα με τις ιλλουστρασιόν σελίδες αστικών φυλλάδων και τα σχόλια ακίνδυνων ιστοσελίδων γνώμης, μεγάλης αναγνωσιμότητας. Μέσα από τις σελίδες και τις ιστοσελίδες αυτές έχουν πλέον αναδυθεί απ' τα πηγάδια τους και αναβλύζουν νέα ρυάκια που βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι κινούνται εντός διαδικτυακών και φυσικών περιγραμμάτων που ομοιάζουν με αυτά διάφορων Τριανταφύλλων, Μπογδάνων, Τζήμερων, Βαλλιανάτων και λοιπών αυτής της καινούργιας συνομοταξίας σκέψης και πολιτικής.

Και να που εμφανίζεται τώρα ένας Θεοδωράκης που φροντίζει τα παραπάνω ρυάκια να συνενωθούν σε ένα ορμητικό ποτάμι που θα παρασύρει στο διάβα του και τις τελευταίες αμφιβολίες για το μεγαλείο αυτών των προσωπικοτήτων. Και που κατά περιπτώσεις θα ξεπλένει και καμιά χρυσή αυγή ή καμιά δολοφονική δράση παραμεθόριων σωμάτων ασφαλείας, αν χρειαστεί, είτε μέσα από δημοσιογραφικές εκπομπές είτε με την απαξίωση της πολιτικής, στο όνομα πάντα του ορθολογισμού, της κοινής λογικής και -φαντάζομαι- της καταδίκης της βίας από όπου και αν προέρχεται. 

Το ποτάμι όμως είναι ρηχό. Και ο πάτος του εμφανής. 

Στη πραγματικότητα το ποτάμι και οι ιδέες πίσω από αυτό έχουν τόση αξία για τη κοινωνία όση αξία έχουν και για τα δέντρα τα πλεκτά ενδύματα με τα οποία έντυσαν τους κορμούς τους οι Ατενίστας. Τόση χρησιμότητα όση και ένα sleep-out homelessness γκαλά στη πλατεία Κλαυθμώνος, μία φορά τον χρόνο. Τόση λάμψη όση και των ρεσώ αγανακτισμένων Αθηναίων έξω απ’ την Μαρφίν. Τόσο ενδιαφέρον όσο και μια συνέντευξη του Άρη Σερβετάλη στον Σταύρο Θεοδωράκη. 

Το Ποτάμι δεν είναι τίποτα άλλο πέρα από μια φαντασιωσική πολιτική κίνηση για μια ακίνδυνη αντιπολίτευση στο δήμο Κοπεγχάγης.  

ασφυξία

Οι διαβόητοι τετρακόσιες χιλιάδες Έλληνες σφιχταγκαλιάζουν επίσημα από σήμερα το φασισμό.

Μπορώ πια να αποδεχτώ αυτή την ομολογία χωρίς να ανησυχώ πως αδικώ αυτό το μέρος της κοινωνίας. Γιατί αυτοί που δεν ήξεραν την 6η του Μάη, έμαθαν. Και το αποδέχτηκαν στηρίζοντάς το και πάλι, κερδίζοντας επάξια τον βρωμερό τίτλο του χρυσαυγίτη. 

Δεν είναι πια μια εγκληματική συμμορία οι χρυσαυγίτες, με μικρούς πυρήνες δράσης, πρόθυμους μπάτσους και μπράβους της νύχτας. Είναι ένας στρατός πολλαπλών χιλιάδων. Γιατί κάθε ένας από αυτούς που τους ξαναψήφισαν, από ψηφοφόρος, από πολίτης, από μέλος της κοινωνίας, έγινε χρυσαυγίτης. 

Κανένας από αυτούς τους τετρακόσιους χιλιάδες δε μετέχει της θλίψης μου. Δεν έχει το σεβασμό μου. 

Αυτοί θα είναι οι νέοι εχθροί στο αγώνα για αξιοπρέπεια. Και θα έρχονται από τα κάτω. Από κει όπου θα έπρεπε μόνο να καταφτάνουν οι σύμμαχοι. 

Δε ξέρω αν μπορείς να νιώσεις από τώρα τη σύνθλιψη. 

μυστήρια στο ναό της δημοκρατίας

Αγία μέρα η σημερινή για τη δημοκρατία. Με την επενέργεια της επίκλησης του αγίου πνεύματος διά των ιερών καθαγιαστικών ευχών μέσα στο ναό της δημοκρατίας ο αστικός μας κοινοβουλευτισμός έλαβε μετά από δεκαήμερη καθυστέρηση τη μεταφυσική διάσταση που του αρμόζει.

Προς τιμήν τους, πριν την ιερή ακολουθία της δημοκρατίας, προηγήθηκε η μνημόνευση των ονομάτων ζώντων και πολιτικά κεκοιμημένων «ων ουκ έστιν αριθμός» που η κοινωνία ύστερα από χρόνιο βασανισμό της ξεφορτώθηκε: Παπανδρέου, Πάγκαλος, Διαμαντοπούλου, Αλευράς, Γερουλάνος, Παπουτσής, Σηφουνάκης, Ραγκούσης, Ευθυμίου, Μιλένα, Ρέππας, Νταλάρα, Πρωτόπαπας, Μαριλίζα, Χυτήρης, Γκερέκου, Πετσάλνικος, Καρατζαφύρερ και λοιπός συρφετός, και οπωσδήποτε η αξιομακάριστη Μπακογιάννη.

 - Άγιε πνευματικέ, πολύ κουράζεσαι με τόσα ονόματα, του έλεγαν από αγάπη μερικοί πατέρες του έθνους.
- Δεν κουράζομαι απαντούσε εκείνος. Αντίθετα αισθάνομαι μεγάλη χαρά. Ωφελούνται πολύ οι μνημονευόμενοι. Η ωφέλεια τους είναι η χαρά μου.

Με τη βοήθεια της Παναγίας μερικά από τα πιο καμμένα χαρτιά της πατροπαράδοτης δεξιάς αναγεννήθηκαν, προφανώς υπό την επήρεια της λάμψης του αγίου φωτός που η πολιτεία είχε υποδεχτεί πριν κανά μήνα ως τον αρχηγό του κράτους των υπερπέραν. Η δε αγαπημένη σκοταδιστική δεξιά της δεκαετίας του 70, που αναβιώνει στο πρόσωπο του Σαμαρά και του Μιχελάκη αυτές τις μέρες, κάνει ό,τι μπορεί η κακομοίρα να πείσει ότι προσήλθε κοντά στον πνευματικό λαό έχοντας σκεφθεί τὶς ἁμαρτίες της, έχοντας μετανοιώσει και φυσικά εξαγορεύοντας καθαρά και χωρίς εντροπές τα όποια αμαρτήματά της σαν να τα εξομολογείται ἐνώπιον τοῦ ἴδιου του χριστεπώνυμου λαού μας. Δε ξέρει ακόμα όμως ότι θα χρειαστεί να επιβιώσει με το κόλλυβο.

Σφοδρή επιθυμία του επικεφαλής της εκκλησίας θα ήταν να τελούσε επί τόπου, μετά τον αγιασμό, και το μυστήριο του γάμου μεταξύ όλων των παραπάνω δούλων του θεού, ενώνοντας την ελληνική δεξιά εις σάρκαν μίαν, αλλά αντιστάθηκε ἐκ πνεύματος οἰκονομίας καθώς έλαμπε δια της απουσίας του ο ιδανικός κουμπάρος κ. Παπαδήμος, που έχει κιόλας επιστρέψει στα πραγματικά ενδότερα αυτού του ναού της δημοκρατίας, την Αγία Τράπεζα διαμέσω του Άγιου Βήματος. 

Η συμμορία των χρυσαυγιτών, αναβαπτισμένη στην εκλογική κολυμπήθρα του Μαΐου και καθαγιασμένη από την αγαστή λειτουργία των ξεπουλημένων δημοσιογράφων, πήρε επιτέλους τη θεϊκή ευλογία της εντός του ναού αστικής δημοκρατίας που σε ένα μεταφυσικό προφανώς παράδοξο, στην νεοναζιστική τους ιδεολογία επί χρόνια αποτελούσε το μοναδικό μπουρδέλο που όφειλε κάποια στιγμή να καεί.

 

Ο ραντισμός του αγιασμού, σε αυτή τη βουλή ακυρώθηκε, μιας και οι περισσότεροι από τους νέους βουλευτές είχαν ήδη ραντιστεί από τα χημικά των αεροπλάνων που μας ψεκάζουν. 

Μετά τον αγιασμό των πιστών βουλευτών ακολούθησαν δύο ακόμα ιερά μυστήρια της εκκλησίας μας εντός του ναού της δημοκρατίας: Ευχέλαιο και εξορκισμός.

Ο Βενιζέλος, ο αρχηγός του ετοιμοθάνατου πασόκ, ζήτησε μυστικά από τον αρχιεπίσκοπο να δώσει στο σερνάμενο πτώμα που ηγείται το εφόδιον της ζωής που είναι η θεία Ευχαριστία. Όμως κατά την παράδοση της εκκλησίας υπάρχουν περιπτώσεις πολιτικών χώρων στους οποίους δεν είναι δυνατή η θεία μετάληψη. Ειδικά δε για το πασόκ που αποτελούταν ανέκαθεν από αδίστακτους, αμοραλιστές ψυχοπαθητικούς απατεώνες που κατασπάραζαν ό,τι κινούταν και μόλυναν ό,τι ανέπνεε επί χρόνια, ώστε ακόμα και η μαφιόζικη εκκλησία, της εξαπάτησης, της κομπίνας και της ομερτά, να μη δύναται να προσφέρει συγχώρεση. Για την περίπτωση αυτών των πολιτικών χώρων τελείται στη βουλή ένα ευχέλαιο ανάγκης, αντίστοιχο μ' εκείνο το κλείσιμο της βουλής επί Κωστάκη Καραμανλή.

Ο αρχιεπίσκοπος, έχοντας κουραστεί είναι η αλήθεια να ευλογεί τόση ακροδεξιά στη βουλή, προσέγγισε τη κοινοβουλευτική ομάδα του ΚΚΕ και διάβασε μια σειρά εξορκιστικών ευχών που φέρουν τον τίτλο «Εὐχαὶ ἤτοι Ἐξορκισμοὶ ἐπὶ πασχόντων ὑπὸ κουμμουνισμόν καὶ ἐπὶ πᾶσαν ἀσθένειαν». Είναι γνωστό άλλωστε πως οι κουμμουνιστές έχουν συμμαχήσει με τον μισόκαλλο διάολο και πως γενικά οι δαιμονισμένοι ζουν εκτός τόπου και χρόνου.

 

Και αν μάλιστα έκαμε ο θεός να είχαμε την ανεπανάληπτη τύχη να έμπαινε στη βουλή και ο ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τότε ο εξορκισμός προς τον επικεφαλής του συνδυασμού αυτού θα έφτανε σε άλλα επίπεδα με την ανάγνωση απ' τον αρχιεπίσκοπο της κλασσικής ευχής εξορκισμού του Αγίου Βασιλείου (μεγάλη η χάρη του): Ἐξορκίζω σε τὸν ἀρχέκακον τῆς βλασφημίας, τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἀνταρσίας…».

 

Μεγάλο μυστήριο η ελληνική αστική δημοκρατία! Ο θεός της Ελλάδας μαζί σας παλικάρια μου...

Ελπίζω πως στη ορκωμοσία της επόμενης βουλής, οι πατέρες του έθνους και της ορθοδοξίας θα απαντήσουν επιτέλους στο ερώτημα: Τι σημαίνει το φτύσιμο για την αποτροπή της βασκανίας; καθώς επίσης και Ποια λειτουργικά έκτροπα συνδέονται με τα μνημόσυνα της δημοκρατίας;

Εκλεκτή βοήθεια έλαβα για αυτή τη κατανόηση από αυτό εδώ το αριστούργημα.

Και ενώ γελούσα ανάλαφρα με την αποκατάσταση της δημοκρατίας στο Ιράν του Νότου, είδα αυτό. 

Το θέαμα του επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ριζοσπαστικής αριστεράς να υποκλίνεται με σταυρωμένα τα χέρια στον επικεφαλής του πιο σκοταδιστικού, αναχρονιστικού και μαφιόζικου θεσμού αυτής της χώρας, δε μου κάνει πια καμιά σκέψη πλέον, δε μου προκαλεί καμιά επιθυμία. Θλίψη, μόνο θλίψη.

ή εκείνοι ή εμείς

Απ’ όλα τα εκλογικά αποτελέσματα αυτό που με έκανε να αφιερώσω περισσότερο σκέψη είναι της β’ Πειραιώς. Στη περιφέρεια αυτή, νδ και πασόκ καταποντίστηκαν, ενώ σάρωσαν σύριζα, κκε και οι χρυσαυγίτες (κατά σειρά ψήφων). Δε το βρίσκω καθόλου τυχαίο. Η β’ Πειραιώς αποτελείται από δήμους όπως η Νίκαια, το Κερατσίνι, το Πέραμα, ο Κορυδαλλός, η Δραπετσώνα. Οι κάτοικοι των περιοχών αυτών είναι κατεξοχήν μέλη της εργατικής τάξης και ανήκουν στα «χαμηλότερα» κοινωνικά στρώματα, τα λαϊκά. Και είναι αυτοί που επλήγησαν πρώτοι από την οικονομική κρίση και ειδικά αυτοί που καταπιέστηκαν περισσότερο από τις πολιτικές του μνημονίου. Είναι άδικο να θεωρούμε πως με τη ψήφο απλά και μόνο τιμώρησαν τους δυνάστες τους, γιατί θα είναι σαν να παραβλέπουμε την ανάγκη αυτών των στρωμάτων για στήριξη και κοινωνική δικαιοσύνη. Με τη ψήφο έδειξαν ακριβώς και αυτό που απαιτούν. Γι’ αυτό στήριξαν το κκε, το οποίο ούτως ή άλλως αυτοπροβάλλεται ως το κόμμα του λαού και της εργατικής τάξης, γι' αυτό και προσέφεραν θρίαμβο στον σύριζα που απαλλαγμένος από το ελιτίστικο βαρίδι της δημάρ μπόρεσε να προσεγγίσει πιο καθαρά και για πρώτη φορά τα χαμηλότερα εργατικά στρώματα πέρα από το κλασσικό πεδίο απήχησής του, τη νεολαία και τα άτομα υψηλής μόρφωσης. Για παρόμοιους λόγους όμως σήκωσαν στα ύψη και τα ποσοστά των χρυσαυγιτών.

Οι χρυσαυγίτες από ό,τι φάνηκε από τη συντριπτική παρουσία τους στις εκλογές, δουλεύουν μεθοδευμένα και πολύ συστηματικά, από τα κάτω, και με τη μορφή μικρών και σκληρών πυρήνων μέσα στις κατά τόπους κοινωνίες. Χρησιμοποιούν τη τρομοκρατία για να παραλύσουν τους ήδη φοβισμένους από τη φτώχεια και από την επερχόμενη εξαθλίωση ανθρώπους των λαϊκών στρωμάτων και κατόπιν προσφέρουν την υποτιθέμενη υποστήριξη και αλληλεγγύη λειτουργώντας ως το ασφαλές υπόστρωμα εντός της κρίσης για τη διατήρηση των στοιχειωδών. Στη πραγματικότητα, εκτός από το τρόμο, εγκαθιστούν το μίσος και το διχασμό στις συνειδήσεις των ανθρώπων που προσεγγίζουν, ενισχύοντας τις διαχωριστικές γραμμές εντός των κοινωνιών και αλλοιώνοντας τα κοινά χαρακτηριστικά όσων αποτελούν την εργατική τάξη δημιουργώντας τους γνωστούς αλλά ανύπαρκτους στην ουσία τους εσωτερικούς εχθρούς.

Η δράση των χρυσαυγιτών πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερα στα σοβαρά, ιδιαίτερα τώρα που η χρεωκοπία –και η επισημοποίηση της εξαθλίωσης των μικρομεσαίων και κατώτερων στρωμάτων- είναι προ των πυλών. Οι καταγγελίες ασήμαντων γελοιοτήτων τύπου «εγέρθητι» και η ύστερη τηλεοπτική «αμαύρωση» του προφίλ αυτής της συμμορίας από τα κατάπληκτα μέσα ενημέρωσης που μέχρι τώρα προπαγάνδιζαν αυτό που τώρα καταδικάζουν εκτός από το να απλά εγείρει επίγνωση δε χρησιμεύει σε τίποτα άλλο. Στο Δίστομο, στο Κομμένο, στις Λιγγιάδες, στα Καλάβρυτα, οι φυσικοί απόγονοι των σφαγιασθέντων δε δίστασαν να στηρίξουν –ανεξάρτητα των λόγων- τους πολιτικούς απογόνους των σφαγιαστών. Η νεοναζιστική ιδεολογία των χρυσαυγιτών, που και γνωστή είναι και δεν μπορεί να κρατηθεί κρυφή, δεν αποτέλεσε εμπόδιο στη πράξη, γιατί μπρος στην απελπισία και την εξαθλίωση η ιδεολογική ακεραιότητα εύκολα μπορεί να θολώσει, πόσο μάλλον η μνήμη.

Μπρος στην εξαθλίωση, οι μάζες των πολιτών, από τους μικρομεσαίους που φτωχαίνουν ραγδαία, μέχρι και τους ήδη εξαθλιωμένους, όλοι θα στραφούν σε αυτούς που στα μάτια τους θα φανούν ως οι περισσότερο έμπρακτα υποστηρικτικοί. Και αυτή τη στιγμή οι δυο διέξοδοι είναι προφανείς: ή αριστερά ή φασισμός. Γι' αυτό και ο αγώνας της αριστεράς είναι σαφώς πιο δύσκολος. Γιατί εκτός από την έμπρακτη στήριξη και την άρση της κοινωνικής μοναξιάς και ανασφάλειας των στρωμάτων αυτών, απαιτείται από εκείνη να επανεγκαταστήσει και εντός της κοινωνίας τα ανθρωπιστικά ιδανικά της αλληλεγγύης, της ισότητας, της ισονομίας και της δικαιοσύνης που στο όνομα της ακραίας ατομικότητας, της φτώχειας και της προπαγάνδας έχουν παραμεριστεί. Και ταυτόχρονα να τσακίσει όταν χρειάζεται και τους τραμπούκους πιθηκάνθρωπους που θα παρεμβαίνουν συντονισμένα με το δικό τους έργο. Πολύ σκληρή δουλειά για να γίνει από λίγους, και πολύ σκληρή δουλειά για να γίνει μερικώς.

Αλλά αν δε γίνει τώρα, τόσο η μάχη, όσο και ο πόλεμος θα έχουν χαθεί οριστικά. 

βαριά καρδιά

Αριστεροί φίλοι μου επιμένουν: το πραγματικό διακύβευμα αυτών των εκλογών είναι να αποτύχει ο ΣΥΡΙΖΑ να μπει στη βουλή. Το πολιτικό σκεπτικό είναι μακρύ (περισσότερο από μισάωρο τηλεφωνικής ανάλυσης) και θα μπορούσε να συνοψιστεί (αν μου επιτρέπουν οι συγκεκριμένοι φίλοι την απλούστευση) στο ότι τώρα είναι μια καλή ευκαιρία αυτός ο συνασπισμός τάσεων να ξεφορτωθεί το "δεξιό" παρακλάδι του που εδώ και καιρό εγκολεάζει πραξικοπιματικά το παρόν και το μέλλον (ο ακόλουθος ευφημισμός ανήκει σε μένα) της πιο ελπιδοφόρας προσπάθειας της αριστεράς των τελευταίων χρόνων.

Ακολουθεί το δικό μου σκεπτικό, το οποίο -προκαταλαμβάνοντας τον αναγνώστη- έχει σαφείς συντηρητικές καταβολές.

Το συντηρητικό του στοιχείο έχει να κάνει με την αποδοχή της συμμετοχής σε μια αστική διαδικασία, η οποία κατ' αρχήν επιβάλλει στην αριστερά συμβιβασμούς, που ξεκινούν από τη πολιτική ορθότητα και φτάνουν ως τη λαϊκίστικη ψηφοθηρία, και επί της ουσίας αναιρούν την έμφυτη ριζοσπαστικότητά της. Άλλωστε, η ουσία της αριστερής συνθηματολογίας (πχ "ενίσχυση και ταξική ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος", "ενάντια στον ιμπεριαλισμό και στην ΕΕ του κεφαλαίου, του πολέμου και του ρατσισμού", "γερό μάθημα στο δικομματισμό") βρίσκεται στους εργασιακούς χώρους, στα πανεπιστήμια και σε κάθε χώρο παραγωγής γνώσης, στις γειτονιές, στον δρόμο και όχι στη βουλή και στις διαδικασίες εισόδου σε αυτή.

Από τη στιγμή που αποδέχομαι τη συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία (δηλαδή αριστερά κόμματα που υποβάλλουν υποψηφιότητα), και έχω παραδεχτεί τα παραπάνω, αναρωτιέμαι ποιο το νόημα ο στόχος της να μην είναι άλλος πέρα από την εκπροσώπηση. Γι' αυτό και θεωρώ πως ο προοδευτικός πολίτης που αποφασίζει να ψηφίσει οφείλει να υποστηρίξει τη παράταξη και τους υποψηφίους αυτού του χώρου που διατηρεί τη πιθανότητα να μπει στη βουλή. Αριστερή ψήφος αλλού, σκέφτομαι σε τι ακριβώς μπορεί να εξυπηρετήσει. Και πόσο καταστρεπτικό θα είναι για τη τηλεοκρατούμενη κοινωνία που ζούμε, ο δημόσιος λόγος (όπως αυτός κατά κύριο λόγο εκφράζεται: μέσα απ' τη βουλή και τις τηλεοπτικές της παραφυάδες) να στερείται προοδευτικής σκέψης, έστω και αν ένα κομμάτι της σκέψης αυτής θα προέλθει από αμφίβολων (για τους περισσότερους αριστερούς) προθέσεων αριστερούς βουλευτές. 

Δε πρέπει να ξεχνούμε ότι και η νέα βουλή θα αποτελείται από ρεβανσιστές "πράσινους", από "γαλάζιους" βεβαρυμένου ιστορικού, από ακροδεξιά ανθρωποειδή και κομμουνιστές από άλλο πλανήτη. Η κοινωνία θα συνεχίζει να βουλιάζει στην οπισθοδρόμηση και στο σκοτάδι, θα εξακολουθεί αμόρφωτη, απαίδευτη και εσωστρεφής και δε θα σταματήσει να βομβαρδίζεται από συντηρητική ρητορική. Η ύπαρξη έστω και μιας προοδευτικής φωνής μέσα στη βουλή δεν είναι λύση, ούτε ελπίδα, αλλά υπό τις παρούσες συνθήκες είναι επιβεβλημμένη. 

Με λίγα λόγια, δε μπορώ να αποδεχτώ ότι το διακύβευμα αυτών των εκλογών είναι η αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ. Η επιταχυνόμενη συντηρητικοποίηση της κοινωνίας που ζούμε επιβάλλει διαφορετικό πρόταγμα. Η αριστερά οφείλει να είναι παντού, έστω και αν η παρουσία της σε κάποια μέρη θα επιβληθεί με τα ίδια τα συντηρητικά μέσα που προσπαθεί να αποτινάξει.

Με βαριά καρδιά...

ιδέες μεγαλείου

η απόδοση υπερφυσικών-τερατόμορφων διαστάσεων σε ένα πρόσωπο έχει διττό νόημα. Γίνεται είτε για να τρομάξει, είτε για να γελοιοποιήσει. Σε αυτούς τους εικοσάχρονους, με τη κατσαρόλα και  τη γιάφκα-πατρικό σπίτι, ισχύει το πρώτο. Για τον  γιωργάκη, που μετατράπηκε απρόσμενα σε Γιώργο (και εξακολουθεί έτσι υπερφυσικά μεγενθυμένος), άραγε τι να ισχύει;

ήρθε η ώρα του Καραμανλή

 

το πρόσωπο που θα ολοκλήρωνε την ευτυχία των ντιμπέιτ

Τον λένε Toyama Koychi, είναι 37 ετών, ντυμένος στα μαύρα, με ξυρισμένο κεφάλι, πρώην καλλιτέχνης δρόμου, αυτοαπακολούμενος "φασίστας αναρχικός επαναστάτης",  υποψήφιος κυβερνήτης του Τόκιο το 2007. Παρακάτω είναι η τηλεοπτική προεκλογική του εμφάνιση που έμεινε στην ιστορία:

αν δεν ήταν αυτή η ξαφνική απώλεια της ενσυναίσθησης των λόγων του στο τελευταίο λεπτό, θα μπορούσε στη περίεργη μειοψηφία στην οποία απευθύνεται να ακουστεί τόσο ριζοσπάστης όσο θα ήθελε. 

Αλλά ακόμα και έτσι, τι μπορεί κανείς να σκεφτεί για κάποιον που ομολογεί: "ένα πράγμα έχω να δηλώσω σε περίπτωση που εκλεγώ: θα τα κάνουν πάνω τους... Και εγώ  ο ίδιος... θα τα κάνω πάνω μου"

περισσότερα στοιχεία για τον Toyama Koychi εδώ

η επίσημη σελίδα του εδώ

δύστυχε Τηλέμαχε

Η τηλεμαχία είναι βαρετή όχι λόγω της πολιτικής στειρότητας των  αντιμαχόμενων αλλά γιατί όντας τηλεοπτικό κατασκεύασμα έρχεται σε αντίθεση με τον πολιτικό πολιτισμό αυτής της χώρας.
Οι προγραμματικοί ή ρητορικοί μονόλογοι που παραμένουν παράδοξα αδιάκοπτοι, η θέσπιση κανόνων (έστω και των κανόνων που έχουν οι ελληνικές τηλεμαχίες) που παρεπιπτόντως τηρούνται, αυτή η εκκωφαντική σιωπή ανάμεσα στον ομιλούντα και στους ακροατές του, η υποχρεωτική προσφορά χρονικού περιθωρίου για να αποδείξει ο πολιτικός την ύπαρξη συνάφειας στη σκέψη του και άρθρωσης στο λόγο, όλα αυτά εξακολουθούν ασυνήθιστα και πρωτόγνωρα στη ελληνική πολιτική σκηνή. Οι έλληνες, πολίτες και πολιτικοί, δεν είναι για τέτοια πράγματα.

Γιατί μπροστά από τη κάμερα, αυτοί που στοχεύουν τη ψήφο γνωρίζουν πως  σε μια τηλεμαχία η ανεπάρκειά τους δε θα καλυφθεί από κανένα οπαδικό σύνθημα της κομματικής τους νεολαίας, το σαθρό επιχείρημα δε θα προκαλέσει τη πόλωση στη μάζα, και η ανυπαρξία πολιτικής τους σκέψης  δε θα χαθεί στο χειροκρότημα των εγκάθετων.

Μα και από την πλευρά του δέκτη, δεν υπάρχουν πολίτες αλλά τηλεθεατές. Αυτοί προετοιμάζονται  για ένα ακόμα ποδοσφαιρικό αγώνα, μα με έκπληξη διαπιστώνουν πως στη πραγματικότητα το θέαμα που τους έχει υποσχεθεί έχει δεχτεί το γκολ από τα αποδυτήρια. Ως παραδοσιακοί προσωπολάτρες, οι τηλεθεατές αναστατώνονται από την πολιτική ένδεια του ειδώλου τους, και ως κομματικοί οπαδοί αισθάνονται άβολα με αυτό το άμεσο και χωρίς τη κάλυψη της μάζας των συγκεντρώσεων τετ-α-τετ με τον αρχηγό τους.

Ο χρόνος και ο χώρος για ανάπτυξη της σκέψης και την επεξήγησή της είναι ασύμβατα με τη πραγματικότητα αυτής της κοινωνίας. Γι' αυτό και πάντα θα λατρεύουμε να ψηφίζουμε αυτούς που μας εξαθλιώνουν και πάντα λίγο πιο πριν θα χαρακτηρίζουμε βαρετό καθετί που θα απογυμνώνει αυτό που έχουμε απογίνει.

ο τόπος περνά κρίσιμες ώρες

υγ: φώτο "στάχτη και Burberry"

επιστροφή στο καθήκον

"It's exciting; I don't know whether I'm going to win or not. I think I am. I do know I' m ready for the job. 

And if not, that's the way it goes"

George W. Bush, 2004

με άλλα λόγια

"win or lose, we go shopping after the election."

Imelda R. Marcos, 1984

χάστα αλά βικτώρια

Ο ΣΥΡΙΖΑ ως κομματική παράταξη που συμμετέχει σε μια εκλογική διαδικασία επιδέχεται ανάλυσης που δε μπορεί να είναι πιο σημαντική από το ποσοστό του. Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι κόμμα και δεν θα ήταν δίκαιο να αναλυθεί το εκλογικό αποτέλεσμα για αυτόν όπως θα αναλυθεί για τα υπόλοιπα κόμματα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως “πρωτοποριακό και αλλοπρόσαλο” συνοθύλευμα διαφορετικών φωνών και οπτικών που βγαίνουν από τη κοινωνία και απευθύνονται σε αυτή χρειάζεται μια περισσότερο ριζική ανάλυση των συνιστωσών του, των στόχων και των πρακτικών του. Όλων μαζί και κάθεμιας ξεχωριστά:

Γιατί, ενώ ήταν παντού παρούσες δεν απέκτησαν την ανάλογη αποδοχή; γιατί φόβησαν τόσο τους νοικοκυραίους; γιατί οι νεότερες ηλικίες παρέμειναν διστακτικές στο να κάνουν το βήμα μαζί τους; γιατί η διείσδυση δεν έγινε εφικτή στα πανεπιστήμια και στους εργασιακούς χώρους;

Ο επικοινωνιακός πόλεμος των τελευταίων μηνών δε θα μπορούσε να αποτελέσει άλλοθι, αν η ιδεολογική βάση του συνασπισμού (και οχι του ΣΥΝ) ήταν συμπαγής και με αυτοπεποίθηση. Η έλξη των ελλήνων από τις κομματικές ετικέτες δε αποτελεί δικαιολογία για το ότι δεν αποφασίζουν ακόμα να ακολουθήσουν οργανωμένα τη κινηματική προοπτική που ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει.

Το να αλλάξεις μια συντηρητική κοινωνία από τη βάση της και να τη κάνεις περισσότερο έτοιμη να αποδεχτεί το διαφορετικό είναι μια διαδικασία επίπονη και αναποφευκτα μακροχρόνια. Απο την άλλη, το αντίπαλο στρατόπεδο δε χρειάζεται παρά 2-3 εικόνες καταστροφής και 1-2 μουσουλμάνους να διαμαρτύρονται σε μια άγνωστη γλώσσα.

Αναρωτιέμαι, να αρχίσουμε σπριντ ή να συνεχίσουμε τον μαραθώνιο;

και η κουβέντα συνεχίζεται προφανώς…

έπαιξα κ' έχασα

Το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ είναι στενόχωρο και ψυχρό. Και όταν αθροίζεται με το ποσοστό της υπόλοιπης αριστεράς γίνεται καταθλιπτικό. Καταθλιπτική και η αναγκαιότητα της αποδοχής του.

Η λαοπρόβλητη "ριζοσπαστικό- τητα" του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει επιπόλαια. Φαίνεται να αδυνατεί στη πράξη να καθοδηγήσει με ασφάλεια τη κοινωνία προς τα εμπρος. Και επιπλέον, ένα ριζοσπαστικοποιημένο κομμάτι της κοινωνίας, χωρίς την απαιτούμενη ιδεολογική καλλιέργεια, ωθείται αθόρυβα προς τις λαϊκίζουσες αγκάλες της ακροδεξιάς.

Η εξωκοινοβουλευτική αριστερά, ναρκισσευόμενη και αυτή ανώδυνα στο καθρέφτη της, εξακολουθεί να απλώνει τον ίσκιο της, αλλά στο τέλος μπερδεύει τη σκιά της για μπόι. Με ποσοστά κάτω του 0,5 συνολικά, η διεύσδυσή της στη κοινωνία δε μπορεί να αποτυπωθεί πουθενά, ούτε στις κάλπες ούτε και στους δρόμους, τα καφενεία και τους εργασιακούς χώρους όπως θα ήθελε να οραματίζεται.

Και αυτό το εξοργιστικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας! Ανύπαρκτο από τις κοινωνικές ζυμώσεις, βαθιά συντηρητικό και πιο εσωστρεφές από ποτέ, συνεχίζει να μπλοκάρει ιδεολογικά ένα δυναμικό κομμάτι και εν μέσω της μεγαλύτερης κοινωνικής αναταραχής της μεταπολίτευσης δηλώνει ευχαριστημένο για την αιώνια εκλογική του συντήρηση στο 9%!

Εξάλλου, η επίκληση της αποχής, του μεγαλύτερου επικοινωνιακού τρικ για όλες τις παρατάξεις σε αυτές τις εκλογές, μοιάζει με στρουθοκαμηλισμό, Γιατί, τι ποσοστό όσων απείχαν μπορεί να κατανεμηθεί στη μαχητική αριστερά; πόσο περισσότερο από το ελάχιστο μπορεί αυτό να είναι; Πόσοι συνειδητοποιημένοι αριστεροί απείχαν; Ακόμα και αυτοί που στήριξαν την αποχή ως πολιτική στάση (δεν αναφέρομαι σε αυτούς που η πολιτική τους σκέψη περιορίστηκε στο ότι "όλοι ίδιοι είναι") αυτοί δηλαδή που αρνούνται τις εκλογές ως το μέσο της ταξικής πάλης, αυτοί πόσοι είναι; και πόσο θα διαμόρφωναν διαφορετικά το αποτέλεσμα για την αριστερά, αν συμπεριλαμβάναμε με κάποιο τρόπο το ποσοστό τους; Είναι αστείο να χρησιμοποιήσουμε την αποχή ως άλλοθι.

Γιατί η εκλογική αποτυχία είναι μια πτυχή ακόμα της γενικευμένης αποτυχίας της ελληνικής αριστεράς να εκφράσει την ελπίδα μιας κοινωνίας που ασθμαίνει. Η εκλογική αποτυχία καταδεικνύει τη δραματική της θέση που είναι χρόνια τώρα ένα βήμα πίσω από τη κοινωνία.